V CZ 31/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-06-11
Skład orzekający: Marian Kocon, Teresa Bielska-Sobkowicz, Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo procesowe zatytułowane „załącznik do apelacji” wniesione przez stronę osobiście, po złożeniu apelacji przez pełnomocnika, może być traktowane jako odrębny środek odwoławczy wymagający wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych, mimo że apelacja pełnomocnika została odrzucona z powodu nienależytego opłacenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo procesowe zatytułowane „załącznik do apelacji”, wniesione przez stronę osobiście po złożeniu apelacji przez pełnomocnika, nie stanowi odrębnego środka odwoławczego, lecz uzupełnienie apelacji pełnomocnika. Skoro nie jest to odrębna apelacja, nie ma podstaw do wzywania strony do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych. W przypadku nienależytego opłacenia apelacji pełnomocnika, strona nie może skutecznie powoływać się na naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Powódka wniosła apelację od wyroku sądu pierwszej instancji. Pełnomocnik powódki złożył apelację, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nienależytego opłacenia. Powódka osobiście wniosła pismo zatytułowane „załącznik do apelacji”, w którym podtrzymała swoje roszczenie i wniosła dodatkowe zarzuty materialne. Powódka zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, twierdząc, że powinna być wezwana do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych jej pisma.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 31/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. M. przeciwko M. K., M. K. oraz Gminie W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie i przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz adwokata D. K. - Kancelaria Adwokacka ul. W. w W. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki wobec jej nienależytego opłacenia, tj. nieuiszczenia od tego środka odwoławczego opłaty podstawowej. W zażaleniu powódka zarzucając obrazę art. 93 k.p.c., art. 130 § 1 k.p.c. oraz art. 373 zd. 2 k.p.c., a także art. 6 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 45 Konstytucji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Na wstępie trzeba zauważyć, że pełnomocnik powódki otrzymał wyrok z dnia 20 grudnia 2007 r. Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem w dniu 9 stycznia 2008 r. Imieniem powódki wniósł apelację, która wpłynęła na Biuro Podawcze Sądu Okręgowego w W. w dniu 22 stycznia 2008 r. Powódka natomiast w otwartym terminie do wniesienia tego środka odwoławczego, bo w dniu 23 stycznia 2008 r. wniosła pismo procesowe zatytułowane „załącznik do apelacji powódki” W tym uzupełnieniu z odwołaniem się do wniesionego przez jej pełnomocnika tego środka odwoławczego skarżąca podtrzymała swoje roszczenie i wniosła jak dotychczas. Poza tym podniosła zarzuty dotyczące prawa materialnego, wskazując jej zdaniem naruszone przepisy, oraz ich uzasadnienie. Pierwszym i podstawowym zarzutem skarżącej było twierdzenie, że Sąd Apelacyjny zignorował i całkowicie pominął fakt, że oprócz podlegającej odrzuceniu a limine apelacji jej pełnomocnika z dnia 22 stycznia 2008 r., powódka osobiście w dniu 23 stycznia 2008 r. wniosła ten środek odwoławczy i w związku z tym powinna być wezwana o uzupełnienie jego braków fiskalnych i formalnych. Należało zatem zbadać charakter tego pisma zatytułowanego „załącznik do apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt: I C (…).” Nie budzi wątpliwości zapatrywanie, że niewłaściwe oznaczenie, pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania w trybie właściwym. O charakterze pisma decyduje bowiem nie jego tytuł, lecz treść – co jednak nie oznacza, że omawiany zarzut był uzasadniony. Z pierwszego zdania pisma powódki wynika, że stanowi ono nie odrębny środek odwoławczy, lecz uzupełnienie apelacji złożonej przez jej pełnomocnika. W załączniku tym skarżąca nie odwołała, ani też nie zastąpiła wniesionego przez adwokata środka odwoławczego własnym, a jedynie go „poszerzyła” o dodatkowe zarzuty materialne. W związku z tym trzeba podkreślić, że można je podnieść nie tylko w apelacji, ale i po terminie do jej wniesienia, a nawet na rozprawie apelacyjnej, albowiem sąd drugiej instancji z urzędu stosuje prawo materialne (por. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, Biuletyn SN 2008, nr 1, s. 13). Skoro więc pismo powódki nie stanowiło apelacji, to dalsze zarzuty nie mogły być już uzasadnione, gdyż opierały się na błędnym założeniu, że stanowiło ono odrębny środek odwoławczy. Na marginesie można jednak zauważyć, że Sąd Najwyższy już wyjaśnił, że jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do zaskarżenia orzeczenia sądowego i skutek tego spotyka się z uzasadnionym
3 odrzuceniem wniesionego środka odwoławczego, to nie może skutecznie odwoływać do art. 45 Konstytucji ani do art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dla wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 713/00, LEX 51983). Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 94/14 2015-01-20Czy pismo procesowe zawierające jedynie ogólne stwierdzenie o zaskarżeniu wyroku w części, bez wskazania zarzutów, ich uzasadnienia oraz wniosku o zmianę lub uchylenie wyroku, może być uznane za apelację, która wymaga we…
- II CZ 5/20 2020-02-21Czy pismo procesowe, które stanowi jedynie pozór czynności procesowej i zostało wniesione w celu zachowania terminu, może zostać uzupełnione w celu usunięcia braków formalnych, czy też powinno zostać odrzucone?
- I CZ 106/16 2017-01-20Czy pismo procesowe, które nie zawiera wszystkich wymaganych elementów formalnych apelacji, ale pozwala na ustalenie woli zaskarżenia orzeczenia i identyfikację autora, powinno zostać odrzucone bez wezwania do uzupełnien…
- V CZ 82/13 2014-01-24Czy pismo procesowe zawierające wolę zaskarżenia wyroku, ale nieposiadające wszystkich wymaganych przez prawo elementów formalnych, może być uznane za apelację, a wzywanie do uzupełnienia braków formalnych jest dopuszcza…
- III CZ 20/13 2013-04-05Czy brak złożenia odpisu pisma procesowego uzupełniającego braki formalne apelacji, mimo prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi podstawę do odrzucenia apelacji?
Powołane przepisy
art. 93 KPCart. 130 § 1 KPCart. 373art. 6art. 13art. 45art. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy