I CZ 84/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-07-20
Skład orzekający: Antoni Górski, Józef Frąckowiak, Maria Grzelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, do którego nie dołączono nowego oświadczenia o stanie majątkowym, mimo że takie oświadczenie zostało złożone do skargi kasacyjnej, powinno zostać odrzucone z powodu braku wymaganego oświadczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie, jako niezależny środek zaskarżenia, wymaga dołączenia aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym, nawet jeśli podobne oświadczenie zostało złożone wcześniej do skargi kasacyjnej. Ogólne odwołanie się do złożonego we wcześniejszym etapie postępowania wniosku nie może zastąpić obligatoryjnego oświadczenia wymaganego przez ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Brak takiego oświadczenia uzasadnia odrzucenie zażalenia.Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę kasacyjną wraz z oświadczeniem o stanie majątkowym i wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i powołując się na złożone wcześniej oświadczenie majątkowe, jednak nie dołączyła nowego oświadczenia. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie z powodu braku wymaganego oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 84/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Grzelka w sprawie z powództwa E.B. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej w W. o ustalenie nieważności umowy, przydział lokalu i ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2007 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 28 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powódki E.B. uznając, że zażalenie strony reprezentowanej przez adwokata i nie korzystającej ze zwolnienia od kosztów sądowych nie zawierało załączonego do wniosku o zwolnienie od kosztów oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Spowodowało to zwrot wniosku na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz odrzucenie wniesionego zażalenia. W zażaleniu powódka wnosiła o uchylenie zaskarżonego w całości zarzucając, że stosowne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania załączone zostało do wniesionej wcześniej skargi kasacyjnej, zaś w sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej nie zaszły żadne zmiany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Do skargi kasacyjnej wniesionej w dniu 29 stycznia 2007 r. załączono sporządzone na urzędowym formularzu oświadczenie powódki o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (k. – 607 i nast.). Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej powódka zaskarżyła zażaleniem, w którym wniosła o zwolnienie jej „od obowiązku wniesienia wpisu z powołaniem się na okoliczności przedstawione w oświadczeniu o stanie materialnym i rodzinnym powódki – złożonym do akt sprawy w związku z wnioskiem o zwolnienie powódki od obowiązku wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej” (k. – 607 i nast.). Do zażalenia nie dołączono nowego oświadczenia majątkowego powódki. Wprowadzenie znormalizowanego wzoru oświadczenia (art. 102 ust. 2 u.k.s.c.) ma przede wszystkim charakter użyteczny, stanowiąc ułatwienie dla stron i sądu i usprawniając postępowanie sądowe. Chodzi o to, aby sąd mógł sprawnie i kompetentnie rozstrzygnąć wniosek o zwolnienie od kosztów, a więc o to, aby przedstawione sądowi informacje były wyczerpujące i dawały się zweryfikować. Uzasadniony jest zatem pogląd, że oświadczenie strony nie musi być złożone na „urzędowym druku”, powinno natomiast zawierać wszystkie wymagane dane określone w rozporządzeniu. Nie posłużenie się przez stronę drukiem oświadczenia utrudnia sprawne rozstrzygnięcie jej wniosku (por. postanowienie SN z 23 marca 2007 r., V CZ 11/07, niepubl.).
3 Należy podzielić pogląd Sądu Apelacyjnego, że ogólne odwołanie się do złożonego we wcześniejszym etapie postępowania wniosku nie może zastąpić obligatoryjnego oświadczenia o stanie majątkowym, o jakim mowa w art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. nr 167, poz. 1398, ze zm.). Jakkolwiek zażalenie pozostaje w ścisłym związku z wniesioną wcześniej skargą kasacyjną, to jest ono niezależnym środkiem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie cywilnej. W zażaleniu tym zabrakło zresztą wyraźnego stwierdzenia, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącej nie uległa zmianie i jest identyczna, jak w chwili złożenia kilka tygodni wcześniej skargi kasacyjnej. Użyte w zażaleniu sformułowanie nie mogło zatem być uznane za miarodajne dla oceny stanu rodzinnego, majątkowego, dochodów i źródeł utrzymania pozwanej przy rozpoznawaniu złożonego wraz ze zażaleniem wniosku. Nie można bowiem domniemywać, że złożone wcześniej oświadczenie pozostaje aktualne także w chwili ubiegania się o zwolnienie od opłaty od środka zaskarżenia wniesionego w późniejszym termie. Gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych (por. np. postanowienia SN z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepubl, z dnia 21 listopada 2006 r., III CZ 80/06, niepubl.). Z powyższych względów zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 85/07 2007-07-20Czy zażalenie strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, niekorzystającej ze zwolnienia od kosztów sądowych, które nie zawiera nowego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrz…
- V CZ 36/13 2013-08-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą jest dopuszczalne, gdy dotyczy ono również postanowienia odmawiającego częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
- II CZ 23/12 2012-06-15Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, obejmujące również postanowienia niepodlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia, powinno zostać odrzucone w całości, a jeśli nie, to które jego części podlega…
- III CZ 13/07 2007-03-16Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, zawierające wniosek o zwolnienie od opłaty od zażalenia, który odwołuje się do oświadczenia o stanie majątkowym złożonego przy skardze kasacyjnej, może zostać…
- III CZ 5/13 2013-02-28Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione w sytuacji gdy wcześniej oddalono wniosek o zwolnienie od opłaty od tej skargi, może być skuteczne?
Powołane przepisy
art. 102 ust. 4art. 102 ust. 2art. 102art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy