III CSK 135/18
WyrokIzba Cywilna2018-12-12
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy sądy uznały naruszenie dóbr osobistych, ale odmówiły zasądzenia zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazali jej oczywistej zasadności. Zasądzenie zadośćuczynienia w sprawach o ochronę dóbr osobistych ma charakter fakultatywny, co wynika z wykładni art. 448 k.c. oraz funkcji tego środka ochrony. Sąd każdorazowo ocenia, czy istnieją przesłanki do uwzględnienia żądania zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę różne okoliczności, takie jak stopień winy sprawcy, przebaczenie, zachowanie poszkodowanego czy rozmiar krzywdy.Stan faktyczny
Powodowie domagali się ochrony dóbr osobistych i zapłaty zadośćuczynienia od pozwanej spółki za publikację materiału prasowego. Sądy obu instancji uznały, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów, jednak oddaliły ich żądanie zasądzenia zadośćuczynienia. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 135/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa M. C. i K. Ż. przeciwko A. S.A. w W. Oddział w K. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołali przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazali, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na to, że Sądy orzekające uznały, iż przez publikację
2 przez pozwaną opisanego w sprawie materiału prasowego doszło do naruszenia ich dóbr osobistych, jednak żądanie zasądzenia zadośćuczynienia, nie zostało uwzględnione. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, to powinien on w uzasadnieniu wniosku zamieścić wywód prawny wykazujący takie kwalifikowane naruszenie prawa. Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06). Skarżący nie przedstawili przekonujących argumentów świadczących o występowaniu w sprawie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Za ugruntowany należy uznać pogląd jest, że zasądzenie zadośćuczynienia w sprawie o ochronę dóbr osobistych jest fakultatywne. Pogląd ten jest wynikiem wykładni językowej art. 448 k.c. ("sąd może"), jak i wynika z funkcji zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, Sąd każdorazowo ocenia, czy są spełnione przesłanki do uwzględnienia tego środka ochrony dóbr osobistych. Podstawą odmowy może być przy tym np. nieznaczny stopień winy sprawcy, przebaczenie sprawcy, niewłaściwe zachowanie poszkodowanego nieznaczny rozmiar krzywdy; istotny jest również rodzaj naruszonego dobra (por. wyroki Sądu
3 Najwyższego: z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004 Nr 4, poz. 53; z dnia16 kwietnia 2002 r., V CKN 1010/00, OSNC 2003 Nr 4, poz. 56, oraz z dnia 26 lipca 2016 r., II PK 193/15, nie publ.). W badanej sprawie wszystkie te okoliczności sądy brały pod uwagę. W zawiązku z powyższym brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazali oczywistą zasadność skargi kasacyjnej polegającą na zaniechaniu zasądzeni zadośćuczynienia pomimo uznania, że doszło do naruszenia ich dóbr osobistych. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 580/13 2014-04-17Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych?
- I CSK 712/16 2017-05-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych, oparta na zarzutach naruszenia art. 24 k.c. i art. 448 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagad…
- I CSK 665/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych, gdy Sąd Apelacyjny zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo?
- II CSK 133/18 2018-07-13Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy strona pozwana zarzuca rażąco wygórowane zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych osoby prawnej, kwestionując bezprawność działań i…
- IV CSK 698/14 2015-06-12Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi oczywista zasadność naruszenia przepisów prawa?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 448 KC§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy