IV KK 451/20
WyrokIzba Karna2020-10-22
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Jacek Błaszczyk, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary aresztu za wykroczenia, za które ustawa przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary aresztu za wykroczenia, które są zagrożone jedynie karą grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 94 § 1 k.w. Kara aresztu jest rodzajem kary surowszej i bardziej dolegliwej niż kara grzywny, a jej orzeczenie w sytuacji braku podstawy ustawowej istotnie wpływa na treść wyroku.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. W. za popełnienie kilku wykroczeń, w tym z art. 94 § 1 k.w., art. 97 k.w. i art. 98 k.w. Na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. orzeczono wobec niego karę 30 dni aresztu. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na orzeczeniu kary aresztu, która nie była przewidziana za wskazane wykroczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 451/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie M. W. skazanego za wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i innych po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i sprawę M. W., w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt II W (…) uznał obwinionego M. W. za winnego popełnienia w dniu 2 listopada 2017 r.: trzech wykroczeń z art. 94 § 1 k.w., dwóch wykroczeń z art. 98 k.w. oraz w okresie od dnia 1 maja 2017 r. do 2 listopada 2017 r. wykroczenia z art. 97 k.w. w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 9 § 2 k.w. i za to na
2 podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. i w zw. z art. 24 § 1 i § 3 k.w. skazał go na karę 30 dni aresztu. Na podstawie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. orzeczony został wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres 3 lat. Nadto Sąd rozstrzygnął w przedmiocie kosztów procesu. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się 29 grudnia 2018 r. Od tego wyroku kasację na korzyść ukaranego wniósł Prokurator Generalny i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego – art. 94 § 1 k.w., polegające na orzeczeniu na jego podstawie wobec ukaranego za popełnienie wykroczeń z art. 94 § 1 k.k., art. 98 k.w. i art. 97 k.w. w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym kary 30 dni aresztu, to jest kary nieprzewidzianej za popełnienie wskazanego wykroczenia, które jest zagrożone sankcją w postaci grzywny. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Sąd wymierzając w zaskarżonym wyroku, na podstawie art. 9 § 2 k.w. łącznie karę aresztu za popełnienie sześciu przypisanych mu wykroczeń wyczerpujących znamiona określone w art. 94 § 1 k.w., art. 97 k.w. i art. 98 k.w. dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, to jest art. 94 § 1 kw., stanowiącego podstawę jej orzeczenia, gdyż taka kara nie została przewidziana w kodeksie wykroczeń za wskazany czyn zabroniony. Nadto kary tego rodzaju nie przewidywały przepisy kodeksu wykroczeń stanowiące podstawę ukarania obwinionego. Za przypisane ukaranemu wykroczenia ustawodawca przewidział karę grzywny (art. 94 § 1 k.w.), karę grzywny do 3000 zł albo karę nagany ( art. 97 k.w.), karę grzywny albo karę nagany (art. 98 k.w.). Zgodnie z treścią art. 24 § 1 k.w. karę grzywny wymierza się w wysokości od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi
3 inaczej. Z opisanych granic ustawowego zagrożenia za wskazane wykroczenia wynika, że najsurowszą karę, w rozumieniu art. 9 § 2 k.w. stanowiła kara grzywny orzekana za popełnienie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż sprawcy wymierzono karę surowszą niż przewidziano to w ustawie. Kara grzywny jest karą rodzajowo łagodniejszą, mniej dolegliwą dla skazanego niż kara aresztu, co wynika z systematyki kar przyjętej w kodeksie wykroczeń. Z tego powodu należało stwierdzić, że wyrok Sądu Rejonowego w K. zapadł z rażącym naruszeniem przepisu art. 94 § 1 k.w. i dlatego należało go uchylić i sprawę w zaskarżonej części, w zakresie rozstrzygnięcia o karze, przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania, mając również na względzie fakt wszczęcia postępowania o te wykroczenia w dniu 4 stycznia 2018 r. oraz treść art. 45 § 1 k.w. Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 257/14 2014-09-25Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 70 § 2 k.w., które przewiduje karę aresztu albo grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 447/18 2019-10-22Czy orzeczenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnego progu ustawowego zagrożenia, bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary lub przyjęcia wypadku mniejszej wagi, stanowi rażące naruszenie prawa mate…
- II KK 346/25 2025-09-25Czy wymierzenie kary aresztu w wymiarze niższym niż dolna granica ustawowego zagrożenia, określona w art. 19 k.w., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 322/15 2015-09-17Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie, które zagrożone jest jedynie karą grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- I KK 109/22 2022-04-28Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w., które przewiduje karę grzywny albo nagany, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 94 § 1art. 535 § 5 KPKart. 98art. 97art. 81 ust. 1art. 9 § 2art. 24 § 1art. 94 § 3art. 29 § 1art. 94 § 1 KKart. 45 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy