IV CZ 70/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-10-12
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Anna Owczarek, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, jakimi kierował się sąd, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie o kosztach procesu, zgodnie z art. 361 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie i jak wpływają na rozstrzygnięcie. Niewyjaśnienie podstawy prawnej i motywów, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach postępowania odwoławczego, stanowi wadę uzasadnienia.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła postanowienie sądu okręgowego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Sąd okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powódka zarzuciła, że zasądzona kwota przekracza dopuszczalną wysokość kosztów, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kwoty 1050 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kwoty 1050 zł i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 70/12 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej przy ul. O. 60/61 w G. przeciwko M. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2012 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim orzeczenia Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 grudnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie co do kwoty 1050 (tysiąc pięćdziesiąt) zł i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zostało ono wydane po rozpoznaniu zażalenia powódki na punkt piąty postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 czerwca 2011 r., którym zasądzono od powódki na rzecz pozwanego 2417 zł kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego, Sąd odwoławczy przytoczył tylko przepisy art. 108 § 1 w związku z art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 i § 13 ust. 2 pkt 1 w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej: „rozporządzenie MS”). Postanowienie Sądu odwoławczego zaskarżył powódka co do kosztów postępowania zażaleniowego w części zasądzającej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie przekraczającej 150 zł. Zdaniem skarżącej zasądzone koszty postępowania zażaleniowego, nie powinny być, ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (2417 zł.), wyższe niż 150 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że postanowienie o kosztach procesu, do którego – zgodnie z art. 361 k.p.c. – stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy prawa i w jaki sposób wpływają one na rozstrzygnięcie. Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. Niewskazanie podstawy prawnej, jak również motywów, którymi kierował się sąd orzekając
3 o kosztach postępowania odwoławczego, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r. V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr 4, poz. 104). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą polegającą na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uniemożliwiającym odparcie zarzutów skarżącego, że wadliwie została ustalona wysokość zasądzonych kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Dotyczy to zwłaszcza związanego z przytoczeniem § 6 pkt 5 rozporządzenia MS ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd nie wyjaśnił dlaczego uznał, co ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie jest wyższa niż 10 000 zł., mimo wskazania w zażaleniu innej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wątpliwości w tym zakresie pogłębia nieskorzystanie przez Sąd z możliwości przewidzianej w art. 395 § 2 k.p.c., wskazujące, że nie zachodzi – w jego ocenie – możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na oczywistą zasadność zażalenia. Również przytoczenie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia MS wymaga – czego nie ma w sprawie – odpowiedniego wyjaśnienia, jakie przewidziane w tych przepisach kryteria ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata znalazły zastosowanie w sprawie. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 § 1 i 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- II CZ 185/12 2013-02-14Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które ogranicza się do przytoczenia przepisów prawa, jest wystarczające, jeśli strona wniosła o nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.?
- IV CZ 96/11 2011-11-23Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone do przytoczenia podstawy prawnej, bez wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c., odpowiada wymaganiom prawa procesowego?
- V CZ 32/13 2013-08-28Czy postanowienie o kosztach procesu, które nie zawiera szczegółowego wyliczenia kosztów i wyczerpującej podstawy prawnej, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c…
- I CZ 12/12 2012-05-17Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone jedynie do przytoczenia podstawy prawnej, bez przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, spełnia wymóg przewidziany w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.…
- III CZ 30/13 2013-10-10Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, oparte na art. 98 k.p.c. oraz przepisach rozporządzenia o kosztach adwokackich, spełnia wymogi art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przegrała spra…
Powołane przepisy
art. 108 § 1art. 98 § 1art. 361 KPCart. 328 § 2 KPCart. 395 § 2 KPCart. 39814 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2 ust. 1§ 4 ust. 1§ 13 ust. 2§ 6 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy