III CZ 77/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-10-14

Skład orzekający: Antoni Górski, Józef Frąckowiak, Henryk Pietrzkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może kontrolować postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu jej nieopłacenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może kontrolować postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu jej nieopłacenia, nawet jeśli w zażaleniu nie ma wprost sformułowanego wniosku o ocenę zasadności postanowienia o odmowie zwolnienia od wpisu od kasacji, o ile takie żądanie wynika z treści uzasadnienia. Odmowa zwolnienia od wpisu od kasacji wymaga wyjaśnienia przez Sąd wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej pozwanych i wykazania, że są oni w stanie ponieść koszty postępowania w pełnej wysokości.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację pozwanych z powodu jej nieopłacenia. Pozwani wnieśli zażalenie, zarzucając, że postanowienie o odrzuceniu kasacji zapadło w konsekwencji oddalenia przez Sąd wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego, które było niesłuszne. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, kontrolując jednocześnie zasadność postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 77/05 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa D.(…) S.A. z siedzibą w W. przeciwko Centrum Usługowo - Handlowemu "A.(…)" sp. z o.o. w Z., M. N., D. C., P. C., M. G., J. B. i M. B. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2005 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2005 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację pozwanych z powodu jej nieopłacenia w zakreślonym terminie (3935 k.p.c.). W zażaleniu pozwani wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając, że postanowienie o odrzuceniu kasacji zapadło w konsekwencji oddalenia przez Sąd wniosku pozwanych o zwolnienie ich od wpisu sądowego, które zdaniem skarżących, było niesłuszne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola instancyjna postanowienia o odrzuceniu kasacji. Kontrola ta obejmuje jednak rozpoznanie zasadności postanowienia z dnia 20 stycznia 2005 r. Postanowienie także oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega bowiem, na żądanie strony, kontroli 2 Sądu Najwyższego „przy okazji" rozpatrywania zażalenia na postanowienie odrzucające kasację - art. 39318 i art. 39319 w związku z art. 380 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2003 r., l CZ 193/02. nie publ., postanowienie SN z dnia 29 kwietnia 2003 r. V CZ 45/03, nie publ). Pozwani w zażaleniu odnoszą się do postanowienia Sądu Apelacyjnego odnośnie do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że ich zdaniem, była ona niezasadna. Zażalenie to nie zawiera wprawdzie sformułowanego expressis verbis wniosku skarżącego o ocenę zasadności także postanowienia Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia od wpisu od kasacji - czego wymaga przepis art. 380 k.p.c. - żądanie takie jednak wynika z treści uzasadnienia, w którym skarżący formułują zarzuty przeciwko stanowisku Sądu Apelacyjnego. W przedmiotowej sprawie pozwani w toku całego postępowania byli zwalniani od ponoszenia kosztów wpisu ponad kwotę 3.000 zł, zarówno od zarzutów od nakazu zapłaty, jak również od apelacji. Również do wniosku o częściowe zwolnienie od wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia kasacji załączyli stosowne oświadczenia. Odmowa zwolnienia od wpisu od kasacji w wysokości 91.255,20 zł wymaga wyjaśnienia przez Sąd wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej pozwanych i wykazania, że wobec ewentualnej poprawy sytuacji materialnej są oni w stanie ponieść koszty postępowania w pełnej wysokości. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu (art. 3941 § 2 w zw. z art. 39815 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39318art. 39319art. 380 KPCart. 3941 § 2art. 39815 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy