II KO 53/13

Izba Karna2013-08-22

Skład orzekający: Michał Laskowski, Kazimierz Klugiewicz, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziów i prokuratorów prowadzących postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uregulowana w art. 37 k.p.k., stanowi wyjątek od ogólnej zasady właściwości miejscowej i nie może być nadużywana. Sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów i prokuratorów nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy, jeśli nie wykazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji i nie wątpiły we własne kompetencje do rzetelnego postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Wniosek uzasadniono tym, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło czynów popełnionych przez sędziów i prokuratorów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 53/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka w sprawie zażalenia T. G. na zarządzenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 10 września 2012 r. o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 20 sierpnia 2012 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 sierpnia 2013 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 lipca 2013 r., w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w W. zwrócił się z inicjatywą do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w przedmiocie rozpoznania zażalenia T. G. na zarządzenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 10 września 2012 r. o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 20 sierpnia 2012 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek został umotywowany tym, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczy czynów, które miały być popełnione przez 2 sędziów Sądu Rejonowego w W., Sądu Okręgowego w W., a także prokuratorów Prokuratury Rejonowej w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem należy, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów w toku prowadzonych postępowań, nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia skierowanego do Sądu Najwyższego wniosku. Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. W pełni bowiem należy podzielić pogląd, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu (zob. postanowienie SN z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, Lex nr 1044040). To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem sędziów, nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma podstaw do korzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. zwłaszcza w każdym wypadku, gdy sądowej kontroli podlega decyzja prokuratora wydana po sprawdzeniu zasadności 3 doniesienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez stronę procesową, kwestionującą przebieg postępowania lub nie akceptującą orzeczenia kończącego to postępowanie. W przedmiotowej sprawie nie można tracić z pola widzenia i tego podstawowego faktu, że przedmiotem rozpoznania Sądu Rejonowego jest zażalenie na odmowę przyjęcia środka odwoławczego, co w realiach niniejszej sprawy wniosek o przekazanie sprawy do jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości czyni niezasadnym. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy