V KO 82/19
Izba Karna2019-10-23
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonymi są funkcjonariusze publiczni, w tym sędziowie, a sprawa dotyczy przestępstwa znieważenia tych funkcjonariuszy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli okoliczności wskazane przez sąd wnioskujący nie mają charakteru wyjątkowego i nie podważają obiektywizmu sądu. Instytucja przekazania sprawy ma charakter subsydiarny i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach. Nawet fakt, że pokrzywdzonymi są sędziowie, nie podważa bezstronności sądu, a w razie wątpliwości co do konkretnego sędziego, istnieją inne procedury prawne (np. wyłączenie sędziego).Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej znieważenia funkcjonariuszy publicznych (sędziów) innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy argumentował, że fakt, iż pokrzywdzonymi są sędziowie, może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 82/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. T., oskarżonej z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 23 października 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2019 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania sprawy o sygn. akt IV KK 746/19 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W jego uzasadnieniu wskazano, że sprawa dotyczy przestępstwa znieważenia funkcjonariuszy publicznych – sędziów Sądu Apelacyjnego w (…), Sądu Okręgowego w S. oraz Sądów 1) Rejonowych. Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem o przekazanie powyższa okoliczność może wywoływać w opinii publicznej wprawdzie mylne, ale uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy.
2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja określona art. 37 k.p.k. ma charakter odstępstwa od zasady właściwości miejscowej sądu i powinna mieć zastosowane jedynie w szczególnych przypadkach, a zatem i okoliczności wskazane przez Sąd muszą mieć charakter wyjątkowy, a nie sprowadzać się jedynie do wskazania na abstrakcyjną obawę postrzegania postępowania przed Sądem orzekającym jako obciążonego brakiem bezstronności. Okoliczności przywołane we wniosku o przekazanie sprawy nie mogą podważyć obiektywizmu Sądu Rejonowego w S., zwłaszcza, że czyn zarzucany oskarżonej nie dotyczy żadnego z sędziów tego Sądu. Nawet zresztą, gdyby tak było, to fakt ten nie podważałby jeszcze bezstronności Sądu jako całości, a jedynie uzasadniałby wyłączenie danego sędziego w trybie art. 42 § 2 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest również to, że pokrzywdzonymi są sędziowie Sądu Okręgowego w S. oraz Sądu Apelacyjnego w (…), skoro sprawa toczy się przez Sądem Rejonowym w S. i nie ma pewności co do tego, czy wydawane w toku postępowania decyzje procesowe będą poddawane kontroli instancyjnej. Również jednak i w takiej sytuacji instytucją adekwatną i wystarczającą do zapewnienia bezstronności sądu jest unormowanie zawarte w art. 40 k.p.k. oraz art. 41 k.p.k. i nast. Warto na koniec przytoczyć pogląd, akcentowany przez Sąd Najwyższy we wcześniejszych judykatach, zgodnie z którym autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej, w związku z inicjatywami sądów, na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu (postanowienie SN z dnia 22 listopada 2012 r., LEX nr 1228521; zob. też: postanowienie SN z dnia
3 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 104040; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2018 r., IV KO 41/18, LEX nr 2498080). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. as
Powiązane orzeczenia
- II KO 53/13 2013-08-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziów i prokuratorów prowadzących postępowanie?
- IV KO 86/13 2013-11-27Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- IV KO 7/13 2013-02-28Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy skarżący formułuje zarzuty pod adresem sędziów i prokuratorów?
- I KO 50/22 2022-06-01Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzucany czyn dotyczy funkcjonariusza Policji, a nie sędziów, nie jest bezpośrednio związany z działalnością orzeczn…
- V KO 72/20 2020-07-29Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy w sprawie pokrzywdzonym jest funkcjonariusz policji podległej sądowi, a sędzia referent jest przełożonym pozostałych sędziów te…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 12 KKart. 37 KPKart. 42 § 2 KPKart. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 40 KPKart. 41 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy