I PK 160/09
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2009-11-19
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwa reprezentacja pracodawcy przy składaniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę prowadzi do nieważności tego oświadczenia, czy też uzasadnia jedynie roszczenia pracownika związane z wadliwym rozwiązaniem umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wadliwości reprezentacji pracodawcy przy rozwiązywaniu umowy o pracę z reguły nie prowadzą do nieważności oświadczenia pracodawcy. W takich przypadkach sąd, na żądanie pracownika, może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, przywróceniu do pracy lub o odszkodowaniu na podstawie art. 45 k.p. Sankcje określone w Kodeksie cywilnym mogą być zastosowane tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy wypowiedzenie dokonano niezgodnie z wolą pracodawcy i nie zostało ono przez niego potwierdzone.Stan faktyczny
Powódka domagała się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu umowy o pracę. Zarzuciła nieważność postępowania, wskazując, że sądy nie dopuściły dowodów z dokumentów mających wykazać prawidłowe umocowanie osoby składającej oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki. Powódka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty nieważności postępowania oraz istotne zagadnienia prawne dotyczące zakresu stosowania art. 210 k.s.h. i wykładni przepisów dotyczących terminu do wniesienia odwołania od oświadczenia o rozwiązaniu umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 160/09 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa A. M. przeciwko E. O. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 listopada 2009 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie A. M. przeciwko E. . Spółce z o.o. o przywrócenie do pracy, wyrokiem z 22 kwietnia 2009 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sadu Rejonowego z 20 listopada 2008 r. Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego i podniosła zarzut nieważności postępowania, to jest naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. oraz art. 316 k.p.c. Jak wyjaśniła powódka, pozwany po zamknięciu rozprawy złożył do akt dokumenty mające wskazywać na prawidłowe umocowanie osoby, która złożyła podpis pod oświadczeniem o rozwiązaniu umowy o pracę. Ani Sąd pierwszej ani drugiej instancji nie dopuściły tych dokumentów jako dowodów w sprawie, a mimo to Sąd Okręgowy uznał, że zarzut nieważności złożonego oświadczenia jest nieusprawiedliwiony. Powódka utrzymuje, że nie miała
2 możliwości dokładnego przeanalizowania wskazanych dokumentów i została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W opinii wnoszącej skargę kasacyjną powódki w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu stosowania art. 210 k.s.h. w stosunkach prawa pracy, a w szczególności dotyczące odpowiedzi na pytanie, czy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę złożone przez osobę, która nie została w należyty sposób umocowana, prowadzi do rozwiązania umowy o pracę. Ponadto „w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie dotyczące daty rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 264 § 2 k.p. w sytuacji, gdy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę zostało złożone ustnie bez pouczenia pracownika do wniesienia odwołania, a później zostało przesłane pocztą i w którym znajduje się pouczenie, że w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego oświadczenia przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Sądu Pracy. Zdaniem skarżącej istnieje również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości dotyczące pytania, czy w przypadku złożenia powództwa do Sądu Pracy z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 264 § 2 k.p. istnieje możliwość merytorycznego badania ważności złożonego oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniesiona w sprawie skarga nie spełnia żadnej z tych przesłanek. Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc
3 instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. Jako pierwszy podlega rozważeniu zarzut nieważności postępowania. W opinii Sądu Najwyższego nieważność postępowania nie występuje. Przede wszystkim Sądy obu instancji nie dopuściły powołanych przez powódkę dokumentów jako dowodów w sprawie. Ponadto powódka mogła się z nimi zapoznać w dalszym toku postępowania przed sądem drugiej instancji, gdyż sporne dokumenty zostały złożone przez pozwanego pismem z 12 listopada 2008 r. i dołączone do akt sprawy. Nieuwzględnienie tych dokumentów jako dowodu w sprawie nie musiało, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącej, prowadzić do uznania nieważności złożonego przez stronę pozwaną oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy. Wadliwości reprezentacji pracodawcy przy rozwiązaniu umowy z reguły bowiem nie prowadzą do nieważności oświadczenia pracodawcy, lecz uzasadniają roszczenia związane z wadliwym rozwiązaniem umowy o pracę (zob.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., II PK 270/05, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, 2007, 9-10, 125, Monitor Prawa Pracy, 2007, 7, 374; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r., I PKN 662/98, Prawo Pracy, 1999, 9, 37, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, 2000, 14, 539; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2005 r., II PK 241/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, 2005, 24, 393; wyrok Sądu Najwyższego z: 7 marca 1997 r., I PKN 33/97, OSNAPiUS 1997 nr 22 poz. 431; wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 1997 r., I PKN 351/97, OSNAPiUS 1998 nr 17, poz. 501; wyrok Sądu Najwyższego z 16 maja 1997 r., I PKN 170/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 239) Nie stanowi również istotnego zagadnienia prawnego kwestia zakresu stosowania art. 210 k.s.h. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w cytowanym wyżej wyroku z dnia 9 maja 2006 r., II PK 270/05 „Niezgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę, wynikająca z niewłaściwej reprezentacji pracodawcy, nie powoduje
4 nieważności wypowiedzenia. W takim przypadku sąd, na żądanie pracownika, może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, przywróceniu do pracy lub o odszkodowaniu (art. 45 k.p.), a zastosowanie sankcji określonych w Kodeksie cywilnym może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach, w których wypowiedzenia dokonano niezgodnie z wolą pracodawcy i nie zostało ono przez niego potwierdzone”. Zagadnienie dotyczące art. 264 § 2 k.p. nie odnosi się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W podstawie zaskarżonego orzeczenia przyjęto bowiem, że oświadczenie zostało złożone na piśmie, tyle że powódka odmówiła jego przyjęcia. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II PK 270/05 2006-05-09Czy niezgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę, wynikająca z niewłaściwej reprezentacji pracodawcy, powoduje nieważność wypowiedzenia, czy też pracownikowi przysługują jedynie środki ochrony przewidziane w Kodeksie p…
- I PK 183/17 2018-04-25Czy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę złożone przez osobę lub organ nieuprawniony do działania w imieniu pracodawcy, które nie zostało potwierdzone przez uprawnione osoby, może być uznane za skuteczne i wywoływa…
- II PK 143/13 2013-10-24Czy opatrzenie pieczęcią osoby zarządzającej jednostką organizacyjną będącą pracodawcą, podpisu złożonego przez innego pracownika tej jednostki, niewskazującego na działanie z umocowania osoby zarządzającej tą jednostką,…
- II PK 137/13 2013-10-24Czy pracodawca może powoływać się na inne zarzuty niż te zawarte w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę, a jeśli tak, to czy sąd może samodzielnie formułować nowe zarzuty wobec pracownika?
- II PSKP 87/22 2023-03-29Czy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę złożone przez podmiot nieposiadający umocowania do działania w imieniu pracodawcy, w sytuacji gdy faktyczne przejęcie pracowników w trybie art. 231 k.p. było pozorne, jest sku…
Powołane przepisy
art. 378 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 316 KPCart. 210 KSHart. 264 § 2 KPart. 3989 § 1 KPCart. 45 KPart. 3989 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy