I CZ 19/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-04-06
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Grzegorz Misiurek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. (nowe okoliczności lub dowody), podlega odrzuceniu, jeśli skarżący miał możliwość powołania się na te okoliczności lub dowody w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli wskazane przez skarżącego okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek do wznowienia. W przypadku podstawy z art. 403 § 2 k.p.c., jeśli skarżący miał możliwość powołania się na dane okoliczności lub dowody w toku poprzedniego postępowania, skarga taka nie może być uwzględniona. Badanie dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do formalnej kwalifikacji, lecz wymaga ustalenia rzeczywistego istnienia podstawy wznowienia.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że powołane okoliczności i dowody istniały już w czasie poprzedniego postępowania, a zatem nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił również skargę jako spóźnioną w zakresie podstawy z art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania), wskazując na uchybienie trzymiesięcznemu terminowi. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Przyznał radcy prawnemu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 19/11 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi G. L. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa G. L. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Sprawiedliwości i Naczelnej Radzie Adwokackiej o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie i odszkodowanie, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 sierpnia 2008 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 września 2010 r., oddala zażalenie i przyznaje radcy prawemu S.Z. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie
2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. odrzucił skargę G. L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 6 sierpnia 2008 r. wskazując, że powołane w skardze okoliczności i dowody istniały w czasie postępowania, którego wznowienia domagała się skarżąca. Nie można zatem uznać, że skarga oparta została na podstawie wznowienia przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. Odnosząc się do powołanej przez skarżącą podstawy wznowienia w postaci pozbawienia możności działania, będącej skutkiem nienależytej reprezentacji, Sąd Apelacyjny stwierdził, że w tym zakresie skarga podlega odrzuceniu jako spóźniona, gdyż na podstawę tę można powołać się przed upływem trzymiesięcznego terminu, liczonego od dnia kiedy strona dowiedziała się o wyroku (art. 407 § 1 k.p.c.). Skarżąca wiedziała o wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 sierpnia 2008 r. co najmniej od 3 października 2008 r., zaś skargę o wznowienie postępowania wniosła w dniu 7 sierpnia 2009 r., przy czym na podstawę wznowienia przewidzianą w art. 401 pkt 2 k.p.c. powołała się dopiero w piśmie z dnia 31 maja 2009 r. Podjęta przez nią próba zaskarżenia wymienionego orzeczenia skargą kasacyjną nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. i nie może być traktowana jako niezawiniona przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Z tego względu nie zasługiwał na uwzględnienie zgłoszony przez skarżąca wniosek o przywrócenia powyższego terminu. W zażaleniu na to postanowienie G. L. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzuty naruszenia art. 403 § 2 w związku z art. 410 § 1 k.p.c., art. 24 w związku z art. 417 k.c. oraz art. 325 w związku z art. 361 i art. 406 k.p.c. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie postanowienia Sądu Apelacyjnego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje zapatrywanie, zgodnie z którym badanie dopuszczalności wznowienia postępowania nie ogranicza się do kontroli, czy wskazane przez skarżącego okoliczności dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz wymaga ustalenia, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Skarga o wznowienie postępowania podlega - w myśl art. 410 § 1 k.p.c. - odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy sprecyzowana przez stronę podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona (zob. m.in. postanowienia: z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, OSNC-ZD 2009, nr 4, poz.88; z dnia 26 września 2008 r., V CZ 55/08, niepubl.; z dnia 6 listopada 2009 r., I CZ 57/09, niepubl.). Do poglądu tego, aprobowanego przez skład orzekający, nawiązał Sąd Apelacyjny wskazując, że powołane przez skarżącą okoliczności i dowody nie mogą być kwalifikowane jako podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c., gdyż - jak wynika z uzasadnienia skargi – skarżąca miała możliwość powołania się na nie w poprzednim postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 403 § 2 w związku z art. 410 § 1 k.p.c., oparty na odmiennym założeniu, nie mógł więc wywrzeć zamierzonego skutku. Domagając się przeprowadzenia kontroli postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżąca nie wskazała w istocie żadnych przesłanek wskazujących na wadliwość tego orzeczenia. Już z tej tylko przyczyny nie ma podstaw do podważenia jego trafności. W związku z przytoczoną przez skarżącą przyczyną spóźnionego powołania podstawy wznowienia określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c. przypomnieć jednak wypada, że w judykaturze zostało już wyjaśnione, iż wniesienie skargi kasacyjnej nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Każdy z wymienionych środków przysługuje od prawomocnego rozstrzygnięcia niezależnie, przy czym skarga kasacyjna tylko od orzeczeń sądu drugiej instancji; w związku z czym wybór konkretnego z nich należy wyłącznie od strony i istnieje możliwość wniesienia obu środków jednocześnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 czerwca 2009 r., V CZ 24/09, OSNC-ZD 2010, nr 2, poz. 46; z dnia 5 lutego 2010 r., III CZ 67/09, niepubl.).
4 Bezzasadny okazała się zarzut naruszenia art. 325 w związku z art. 361 i art. 406 k.p.c. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd Apelacyjny wskazał wyraźnie, że zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez G. L. w dniu 7 sierpnia 2009 r., uzupełnioną przez jej pełnomocnika pismem z dnia 31 maja 2010 r. i w pełni odniósł się do obu powołanych podstaw wznowienia. Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny skargi o wznowienie postępowania po dokonaniu formalnego zbadania tego środka zaskarżenia nie oznacza dokonania oceny jego merytorycznej zasadności. Z tego też względu za oczywiście chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 24 w związku z art. 417 k.c. stanowiących podstawę roszczeń dochodzonych w postępowaniu objętym skargą. Mając to na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 112/17 2018-02-13Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., została wniesiona w ustawowym terminie, jeśli skarżący dysponował dowodami, które mógł przedstawić w poprzednim postępowaniu?
- V CZ 48/17 2017-08-31Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., może zostać odrzucona, jeśli powołane w niej środki dowodowe nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu, a strona miała możliwo…
- V CZ 65/14 2014-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały przez nią wykorzystane, może zostać uznana za opart…
- IV CZ 3/20 2020-02-28Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie okoliczności faktycznej mogącej mieć wpływ na wynik sprawy), jest oparta na ustawowej podstawie, jeśli skarżący jedynie stwierdza,…
- I PZ 26/14 2014-12-11Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na późniejszym wykryciu prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego lub późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mie…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 407 § 1 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 403 § 2art. 410 § 1 KPCart. 24art. 417 KCart. 325art. 361art. 406 KPCart. 410 § 1 KPCart. 39814
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy