III KZ 65/13
PostanowienieIzba Karna2013-10-28
Skład orzekający: Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji, może orzekać w postępowaniu okołokasacyjnym dotyczącym tego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, jest wyłączony od orzekania nie tylko w zakresie merytorycznego rozpoznania tej skargi, ale również nie może wydawać jakichkolwiek rozstrzygnięć w postępowaniu okołokasacyjnym. Zasiadanie przez sędziego podlegającego takiemu wyłączeniu w składzie wydającym zaskarżone postanowienie prowadzi do wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.Stan faktyczny
Skazany złożył zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie jako sąd właściwy funkcjonalnie w postępowaniu okołokasacyjnym. Stwierdzono, że w składzie sądu okręgowego wydającego zaskarżone postanowienie zasiadał sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku, co stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu okołokasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej w sprawie M. M., skazanego z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 28 października 2013r., zażalenia skazanego, na postanowienie Sądu Okręgowego w B., z dnia 10 września 2013r., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 sierpnia 2013r., p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu okołokasacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem odmówiono skazanemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 sierpnia 2013r. Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany, podważając słuszność zapadłych wobec niego rozstrzygnięć zawartych w wyrokach sądów obu instancji oraz wnosząc o „ponowne rozpatrzenie sprawy”.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zażalenie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, rozpoznaje Sąd Najwyższy jako sąd właściwy funkcjonalnie. Postanowienie takie bowiem de facto zamyka drogę do wniesienia kasacji, związku z czym uznać należy, że zapada ono w ramach tzw. postępowania okołokasacyjnego (por. uchwała SN z dnia 27 lutego 2013r., I KZP 26/12, OSNKW 2013, z. 4, poz. 27; postanowienia SN z dnia 26 marca 2013r., V KO 9/13, Lex nr 1293227 oraz z dnia 30 sierpnia 2007r., IV KZ 82/07, Lex nr 476140). Niezależnie od argumentacji zawartej w zażaleniu M. M. stwierdzić trzeba, że w sprawie wystąpiła bezwzględna podstawa odwoławcza, implikująca uchylenie zaskarżonego postanowienia. W składzie wydającym zaskarżone postanowienie zasiadał bowiem SSO R. M., który brał także udział w wydaniu wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 sierpnia 2013r., którego dotyczy postępowanie okołokasacyjne. Tymczasem, zgodnie z art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji. Utrwalonym w judykaturze jest pogląd, że sędzia biorący udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w drodze kasacji jest wyłączony od orzekania nie tylko w zakresie merytorycznego rozpoznania tej skargi, ale również nie może on wydawać jakichkolwiek rozstrzygnięć w postępowaniu okołokasacyjnym (por. postanowienia SN z dnia 30 sierpnia 2007r., IV KZ 82/07, Lex nr 311177 czy z dnia 8 maja 2013r., V KZ 31/13, Lex nr 1313146). SSO R. M. był więc w niniejszej sprawie wyłączony był od orzekania w postępowaniu okołokasacyjnym na podstawie art. 40 § 3 k.p.k. Zasiadanie przez sędziego podlegającego takiemu wyłączeniu w składzie wydającym zaskarżone postanowienie prowadzi do wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
3 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu okołokasacyjnym koniecznym będzie uniknięcie wskazanego uchybienia, przy czym przepis art. 442 § 3 k.p.k. determinuje przedstawioną powyżej wykładnię art. 40 § 3 k.p.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I KZ 20/19 2020-01-31Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, który następnie został zaskarżony w trybie kasacji?
- V KZ 33/23 2023-08-29Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w przedmiocie przywrócenia term…
- II KZ 2/18 2018-02-15Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku?
- V KZ 9/17 2017-03-30Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia, może orzekać w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia?
- III KZ 33/25 2025-09-17Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku?
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 12 KKart. 64 § 1 KKart. 40 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 442 § 3 KPK§ 1§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy