I KZ 20/19

Sygn. akt I KZ 20/19 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz w sprawie R. Ł. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2020 r., zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 25 października 2019 r., sygn. VIII Ka (…), odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 10 września 2019 r., sygn. VIII Ka (…) z uzasadnieniem, na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w B. nie uwzględnił wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem motywując to tym, że nie zostało wykazane, by uchybienie terminowi określonemu w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych w rozumieniu art. 126 k.p.k. Wskazał, że termin do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia rozpoczął dla skazanego bieg z kolejnym dniem od daty ogłoszenia wyroku, które miało miejsce w dniu 10 września 2019 r. (k. 560). Skazany było powiadamiany o terminach rozpraw w dniach 2 lipca i 27 sierpnia 2019 r. na wskazany przez niego adres. Zawiadomienia te nie były podejmowane, a w konsekwencji zostały złożone do akt ze skutkiem doręczenia, co jest 2 równoznaczne z uznaniem, że R. Ł. był powiadomiony. Ponadto skazany był reprezentowany przez obrońcę, który wypowiedział pełnomocnictwo dopiero na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. Powyższe dowodzi, że nie wystąpiły przyczyny niezależne od skazanego, lecz skazany nie zadbał należycie o swoje interesy. Na to postanowienie zażalenie złożył obrońca skazanego, zarzucając obrazę art. 126 k.p.k. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sytuacji, gdy jego niedochowanie nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przekroczenie ustawowego terminu do złożenia tzw. zapowiedzi kasacji nie nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku skazanego o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Najwyższy, orzekając w niniejszym postępowaniu zażaleniowym jako sąd odwoławczy, rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – w granicach tych zarzutów. Zobowiązany jest nadto do badania sprawy w zakresie szerszym w wypadkach określonych w art. 435, 439 § 1, 440 i 455 k.p.k. (art. 433 § 1 k.p.k.). W ramach tej kontroli ujawniła się okoliczność powodująca, że sprawa winna zostać rozpoznana w zakresie szerszym, aniżeli wynikałoby to ze sformułowanych w zażaleniu zarzutów. Wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 10 września 2019 r., VIII Ka (…) został wydany w składzie trzyosobowym, w którym zasiadała między innymi sędzia D. N., będąca w tej sprawie sprawozdawcą. Ta sama sędzia wydała następnie zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do treści art. 40 § 3 k.p.k., sędzia który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony został pogląd, zgodnie z którym „orzekanie co do kasacji” w rozumieniu powyższego przepisu nie sprowadza się jedynie do merytorycznej oceny zasadności kasacji, lecz obejmuje także ogół rozstrzygnięć, dotyczących formalnych warunków jej dopuszczalności, których 3 skutkiem jest zamknięcie drogi do merytorycznego rozpoznania kasacji. Do tej kategorii orzeczeń zaliczają się między innymi takie, które rozstrzygają w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji lub złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem na podstawie art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. (zob. np. postanowienia SN: z dnia 30 sierpnia 2007 r., IV KZ 82/07, OSNwSK 2007 r., nr 1, poz. 1944, z dnia 10 września 2008 r., II KZ 49/08, OSNwSK 2008 r., nr 1, poz. 1780, z dnia 25 czerwca 2013 r., V KZ 44/13, LEX nr 1335692, z dnia 24 października 2013 r., III KZ 59/13, LEX nr 1362625, z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KZ 38/16, LEX nr 2151441, z dnia 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16, LEX nr 2188627). Zatem sędzia, który wydał wyrok w sądzie odwoławczym, w przypadku orzekania co do kasacji, jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w kwestiach tzw. okołokasacyjnych. Powyższe okoliczności powodują, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 1 w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., skutkująca koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, a także wpływu uchybienia na treść orzeczenia. Stwierdzenie tej okoliczności spowodowało także, że Sąd Najwyższy nie rozpoznał zarzutów podniesionych w zażaleniu (art. 436 k.p.k.). Orzekając ponownie, Sąd Okręgowy - w składzie wolnym od wad - powtórnie rozpozna wniosek skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.