V KZ 21/13
PostanowienieIzba Karna2013-04-11
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może zostać uchylone z powodu udziału w składzie sądu orzekającego sędziego, który brał udział w wydaniu pierwotnego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że udział sędziego, który orzekał w sprawie pierwotnego wyroku, w składzie sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z mocy art. 40 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Zasada ta wiąże nie tylko w przypadku wniesionej kasacji, ale także przy wydawaniu rozstrzygnięć blokujących możliwość skorzystania z tego środka zaskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Obrońca skazanego wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 79 § 2 k.p.k. poprzez niewyznaczenie obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego z powodu udziału w jego składzie sędziego, który brał udział w wydaniu pierwotnego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S., nakazując uwzględnienie zasady z art. 40 § 3 k.p.k. przy ponownym rozpoznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 21/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie R. K. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 lutego 2013 r., o odmowie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 stycznia 2012 r., na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 528 § 1 a contrario k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w S. odmówił przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 stycznia 2012 r. Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca skazanego, który zarzucił obrazę art. 79 § 2 k.p.k. poprzez nie wyznaczenie dla skazanego obrońcy z urzędu pomimo, iż z okoliczności przedmiotowych niniejszej sprawy wynika, że istniały warunki utrudniające obronę. Podnosząc taki zarzut wniósł o zmianę postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 stycznia 2012 r.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie trzeba podkreślić, że na postanowienie w przedmiocie, w którym orzekał sąd odwoławczy zażalenie przysługuje, albowiem przepis art. 528 § 1 pkt 3 k.p.k. wyłącza tylko możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, a zatem – a contrario – umożliwia zaskarżenie innych rozstrzygnięć wydawanych w toku postepowania „okołokasacyjnego”. Odnosząc się zaś do zaskarżonego postanowienia, to Sąd Najwyższy stwierdzić musi, że nie mogło się ono ostać. Niezależnie bowiem od podniesionego zarzutu, w sprawie niniejszej zaistniał bezwzględny powód odwoławczy określony w treści art. 40 § 3 k.p.k., który podlegał uwzględnieniu z urzędu w oparciu o treść art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. W składzie Sądu Okręgowego w S., który wydał zaskarżone postanowienie, uczestniczył bowiem sędzia M. K., który był również członkiem składu sądzącego, który wydał wyrok w dniu 12 stycznia 2012 r., w sprawie IV Ka …/11. Nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku dotyczyło właśnie wydanego w dniu 12 stycznia 2012 r. wyroku sądu odwoławczego i skutkowało „zablokowaniem” możliwości wniesienia kasacji przez skazanego, skoro sam wniosek o przywrócenie terminu został prawomocnie uznany za bezskuteczny (k. 20 i k. 40-42), zaś co do wniosku obrońcy o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydano prawomocne zarządzenie o odmowie jego przyjęcia (k. 47). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowany pogląd, który ujęte w treści art. 40 § 3 k.k. stwierdzenie o niemożności orzekania co do kasacji przez sędziego, który wydawał orzeczenie zaskarżone w trybie kasacji wiąże nie tylko z sytuacją, gdy jest już wniesiona kasacja, ale także z wydawaniem wszelkich rozstrzygnięć „co do kasacji”, a więc i takich, które blokują możliwość skorzystania z tego środka zaskarżenia (por. np. wyrok SN z dnia 14 listopada 1996 r., IV KKN 299/96, Lex 28787; postanowienia SN: z dnia 10 stycznia 2001 r., IV KZ 92/00, Lex 51821; z dnia 26 października 2005 r., III KZ 48/05, Lex 157234; z dnia 24 stycznia 2006 r., III KZ 65/05, Lex 56879; z dnia 30 sierpnia 2007 r., IV KZ 82/07, Lex 476140; z dnia 10 września 2008 r., II IKZ 49/08, Lex 567084; odmiennie postanowienie SN z dnia 14 maja 1995 r., V KKN 325/96, OSNKW 1997, z. 9-10, poz.71). Mając na uwadze powyższe, należało uchylić zaskarżone postanowienie bez merytorycznego badania jego zasadności. Przy ponownym rozpoznania sprawy
3 sąd odwoławczy będzie baczył aby nie doszło do obrazy art. 40 § 3 k.p.k. rozumianego w taki sposób, jak przedstawiono to powyżej (art. 442 § 3 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- I KZ 20/19 2020-01-31Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, który następnie został zaskarżony w trybie kasacji?
- V KZ 2/15 2015-02-17Czy odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego przez sąd odwoławczy, w skład którego wchodził sędzia orzekający w sprawie tego wyroku, stanowi bezwzględną przyczy…
- III KZ 33/25 2025-09-17Czy sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku sądu odwoławczego, może orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku?
- IV KZ 28/17 2017-10-19Czy postanowienie sądu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest dotknięte bezwzględną przyczyną uchylenia określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., jeśli zost…
- V KZ 33/23 2023-08-29Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w przedmiocie przywrócenia term…
Powołane przepisy
art. 279 § 1 KKart. 437 § 2 KPKart. 528 § 1art. 79 § 2 KPKart. 528 § 1 pkt 3 KPKart. 40 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 40 § 3 KKart. 442 § 3 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy