II UK 523/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-11-28
Skład orzekający: Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście potrzeby wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wykładnia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest jednoznaczna i została już szeroko zaprezentowana w orzecznictwie. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, a jej zarzuty w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które jest sądem prawa, a nie faktów.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił podstawę wymiaru składek dla pracowników spółki 'I.' Sp. z o.o. z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z inną spółką, 'H.' Sp. z o.o. Sąd Okręgowy zmienił te decyzje, uznając, że przychody z umów cywilnoprawnych nie stanowią podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołania płatnika składek. Płatnik skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym dotyczące wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzić od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 523/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Wróbel w sprawie z wniosku I. Sp. z o.o. we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. z udziałem zainteresowanych: J. K., M. Ł., B. S., M. S., E. M., H. Spółki z o.o. we W. o składki na ubezpieczenia społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 listopada 2018 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Decyzjami z 21 maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. ustalił podstawę wymiaru składek: - J. K. za luty 2008 r.; - M. S. za luty 2008 r., luty 2009 r. i grudzień 2009 r.; - E. M. za luty 2008 r.; - B. S. za luty i sierpień 2008 r. oraz za maj 2009 r.; - M. Ł. za luty 2008 r. podlegających ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu,
2 wypadkowemu i zdrowotnemu jako pracownikom płatnika składek „I.” Sp. z o.o. we W.. Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt VIII U […] zmienił zaskarżone odwołaniami płatnika powyższe decyzje ustalając, że nie stanowią podstawy wymiaru składek ubezpieczonych, podlegających ubezpieczeniom jako pracowników u płatnika składek „I.” Sp. z o.o. we W., przychody osiągnięte w miesiącach wskazanych w decyzjach z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych ze spółką „H,” Sp. z o.o. we W,. Sąd zasądził od ZUS-u na rzecz wnioskodawcy na rzecz strony pozwanej kwotę 3.180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd wezwał do udziału w sprawie ubezpieczonych i spółkę „H,”. Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt III AUa […], zmienił powyższy wyrok Sądu Okręgowego we W. w ten sposób, że oddalił odwołania. Ponadto zasądził od wnioskodawcy - „I.” Sp. z o.o. we W. na rzecz strony pozwanej - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. kwotę 8.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Płatnik składek „I.” Sp. z o.o. we W. zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w […] skargą kasacyjną w części dotyczącej ubezpieczonego M. S.. Skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach: I. naruszeniu prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej jako k.p.c.), to jest: 1) art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) oraz art. 8 ust. 2a tej ustawy w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.) przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych znajduje zastosowanie także w sytuacji, gdy: (a) pomiędzy pracodawcą ubezpieczonego (i innych zleceniobiorców) a podmiotem trzecim (H. sp. z o.o.) nie istniała żadna zmowa mająca na celu zawarcie umów cywilnoprawnych przez H. Sp. z o.o. z pracownikami pracodawcy po to, aby zminimalizować obciążenia pracodawcy z tytułu składek na
3 ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, czego potwierdzeniem jest chociażby to, że w okresie wykonywania umów cywilnoprawnych przez ubezpieczonego (i innych zleceniobiorców) pracodawca nie zaniechał udzielania im podwyżek wynagrodzeń i awansów w ramach stosunku pracy zwiększających podstawy wymiaru składek i tym samym zwiększających kwoty składek odprowadzanych przez pracodawcę, (b) z samych tylko efektów czynności wykonywanych przez ubezpieczonego (i innych zleceniobiorców) na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych ze spółką H. Sp. z o.o. pracodawca nie jest w stanie w żaden sposób skorzystać, (c) efekty czynności wykonywanych przez ubezpieczonego (i innych zleceniobiorców) na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych ze spółką H. Sp. z o.o. nie stanowią finalnego efektu (produktu), z którego korzysta pracodawca, bowiem ów finalny efekt w postaci Zintegrowanego Systemu Informatycznego SAP (ZSI SAP) wytworzony został dopiero przez spółkę H. Sp. z o.o. wskutek podjęcia bez udziału ubezpieczonego i innych zleceniobiorców szeregu czynności prowadzących do powstania ZSI SAP, czyli w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z bezpośrednim korzystaniem przez pracodawcę z finalnego efektu (produktu) umowy cywilnoprawnej, a co najwyżej pośrednim, (d) z wytworzonego dopiero przez podmiot trzeci (H. Sp. z o.o.) finalnego efektu w postaci ZSI SAP, niebędącego wprawdzie finalnym efektem (produktem) czynności ubezpieczonego i innych zleceniobiorców, może jednocześnie korzystać w takim samym zakresie nie tylko pracodawca ubezpieczonego (I. Sp. z o.o.), ale mogą także korzystać inne podmioty niebędące pracodawcami ubezpieczonego w nieograniczonej liczbie zarówno należące do Grupy I., jak nienależące do Grupy I. (jeżeli chodzi o spółki z Grupy I., to według stanu na styczeń 2010 r. z systemu SAP korzystały 24 spółki, a według stanu z dnia sporządzenia skargi kasacyjnej z systemu SAP korzysta już 60 spółek z Grupy I., natomiast jeżeli chodzi o podmioty spoza Grupy Impel, to na dzień sporządzenia skargi kasacyjnej system SAP jest używany w około 16 podmiotach spoza Grupy I.); 2) art. 8 ust. 2a i art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 8 ust. 2a i art. 18 ust. 1a tej ustawy w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez ich
4 błędną wykładnię przyjmującą, że przychód z umowy cywilnoprawnej osiągnięty przez osobę uznawaną za pracownika na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uwzględnia się w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez pracodawcę tej osoby, to jest podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09), a nie w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez zleceniodawcę, to jest podmiot, z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną i w konsekwencji, że składkę od tak obliczonej podstawy powinien odprowadzić pracodawca, a nie zleceniodawca; 3) art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego przez wadliwą wykładnię pkt. 2 preambuły umowy zlecenia przyjmującą, że H. Sp. z o.o. zawarła umowę zlecenia z ubezpieczonym ze względu na zatrudnienie ubezpieczonego u płatnika składek; 4) art. 2 Konstytucji przez wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sposób naruszający zasadę demokratycznego państwa prawnego, w tym zasadę proporcjonalności oraz zasadę poprawnej legislacji, albowiem prezentowana przez Sąd II instancji wykładnia nakłada na płatnika składek obowiązki niemożliwe do wypełnienia w praktyce, jak i w świetle obowiązujących przepisów prawa; 5) art. 65 ust. 1 Konstytucji i wynikającą zeń zasadę wolności pracy; 6) art. 32 Konstytucji przez nierówne traktowanie podmiotów wykonujących umowy cywilnoprawne; 7) art. 84 i art. 217 Konstytucji przez domniemywanie na podstawie nieprecyzyjnie sformułowanego przepisu prawa, tj. art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, istnienia ciężarów publicznoprawnych w odniesieniu do płatnika składek, które nie są przewidziane w ustawie. II. naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), to jest: 1) art. 381 k.p.c. i art. 382 k.p.c., a także art. 217 § 1 i § 2 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 232 zdanie 1 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez: (a) pominięcie wniosku dowodowego płatnika składek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, (b) pominięcie dowodów załączonych przez płatnika składek do pism
5 procesowych płatnika składek z dnia 11 czerwca 2014 r. i z dnia 15 marca 2017 r.; 2) art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zdanie 1 k.p.c. przez: (1) sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób niepozwalający na ocenę trafności wywodów Sądu II instancji co do zastosowania prawa materialnego w związku z niedostatecznie jasno ustalonym stanem faktycznym, (2) niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szczegółowych okoliczności i przesłanek, którymi kierował się Sąd II instancji przy ustaleniu, że ubezpieczony na podstawie umowy zlecenia zawartej z H. Sp. z o.o. wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy, to jest I. Sp. z o.o., a nie na rzecz zleceniodawcy, to jest H. Sp. z o.o. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ: 1) istnieje potrzeba wykładni art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, budzącego poważne wątpliwości a także wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) w zakresie dotyczącym skutków uznania za pracownika, w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby wykonującej pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło (ogólnie: umowy cywilnoprawnej) i stosowania tego przepisu w sytuacji, gdy: (a) efekty czynności wykonywanych przez daną osobę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim nie stanowią finalnego efektu (produktu), z którego korzysta pracodawca tej osoby, ale ten finalny efekt (produkt), z którego korzysta pracodawca tej osoby, wytwarza dopiero podmiot trzeci z wykorzystaniem szeregu innych czynności podejmowanych już bez udziału tej osoby, czyli w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z bezpośrednim korzystaniem przez pracodawcę z finalnego efektu (produktu) umowy cywilnoprawnej, a co najwyżej pośrednim - poprzez bezpośrednie korzystanie przez pracodawcę z produktu wytworzonego przez podmiot trzeci z wykorzystaniem szeregu innych czynności podejmowanych już bez udziału pracownika tego pracodawcy, (b) z wytworzonego przez podmiot trzeci finalnego efektu (produktu), o którym mowa w pkt. (a), może jednocześnie korzystać w takim samym zakresie nie tylko pracodawca osoby wykonującej czynności na podstawie umowy
6 cywilnoprawnej, ale mogą także korzystać inne podmioty niebędące pracodawcami tej osoby; 2) istnieje potrzeba wykładni art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych budzącego poważne wątpliwości, a także wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) w zakresie dotyczącym ustalenia, czy przychód z umowy cywilnoprawnej osiągnięty przez osobę uznawaną za pracownika na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uwzględnia się, zgodnie z art. 18 ust. 1a tej ustawy, w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez pracodawcę tej osoby, to jest podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09), czy zleceniodawcę, to jest podmiot, z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną i w konsekwencji, czy składkę od tak obliczonej podstawy powinien odprowadzić pracodawca, czy zleceniodawca; 3) istnieje potrzeba wykładni budzącego poważne wątpliwości, a także wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 38 ust. 1 i art. 83 ust. 1 pkt 1 tej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 tej ustawy w zakresie dotyczącym tego, czy organ rentowy przyjmując za materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powinien w pierwszej kolejności rozstrzygnąć decyzją administracyjną sam obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, czyli wydać decyzję w przedmiocie podlegania danej osoby u pracodawcy ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim, o której to decyzji mowa w art. 38 ust. 1 i art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a dopiero po uprawomocnieniu się tej decyzji wydać decyzję w przedmiocie podstawy wymiaru składek, o której to decyzji mowa w art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy też może od razu rozstrzygnąć sprawę decyzją w przedmiocie podstawy wymiaru składek; 4) w sprawie występują istotne zagadnienia prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), wymagające ustalenia: (a) czy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się
7 także w sytuacji, gdy efekty czynności wykonywanych przez daną osobę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim nie stanowią finalnego efektu (produktu), z którego korzysta pracodawca tej osoby, ale ten finalny efekt (produkt), z którego korzysta pracodawca tej osoby, wytwarza dopiero podmiot trzeci z wykorzystaniem szeregu innych czynności podejmowanych już bez udziału tej osoby, czyli w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z bezpośrednim korzystaniem przez pracodawcę z finalnego efektu (produktu) umowy cywilnoprawnej, a co najwyżej pośrednim, (b) czy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się także w sytuacji, gdy z wytworzonego przez podmiot trzeci finalnego efektu (produktu), o którym mowa w pkt. (1), może jednocześnie korzystać w takim samym zakresie nie tylko pracodawca osoby wykonującej czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej, ale mogą także korzystać inne podmioty niebędące pracodawcami tej osoby, a jeżeli tak, to czy przychód osiągnięty przez tę osobę z tej umowy cywilnoprawnej zwiększa podstawę wymiaru składek tylko u pracodawcy w całości, czy też tylko w części i w jakiej części, (c) czy przychód z umowy cywilnoprawnej osiągnięty przez osobę uznawaną za pracownika na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uwzględnia się, zgodnie z art. 18 ust. 1a tej ustawy, w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez pracodawcę tej osoby, to jest podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy (tak ciągle uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09), czy zleceniodawcę, to jest podmiot, z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną i w konsekwencji, czy składkę od tak obliczonej podstawy powinien odprowadzić pracodawca, czy zleceniodawca, (d) czy organ rentowy przyjmując za materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powinien w pierwszej kolejności rozstrzygnąć decyzją administracyjną sam obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, czyli wydać decyzję w przedmiocie podlegania danej osoby u pracodawcy ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim, o której to decyzji mowa w art. 38 ust. 1 i art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a dopiero
8 po uprawomocnieniu się tej decyzji wydać decyzję w przedmiocie podstawy wymiaru składek, o której to decyzji mowa w art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy też może od razu rozstrzygnąć sprawę decyzją w przedmiocie podstawy wymiaru składek. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej ubezpieczonego M. S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […] w tym zakresie (art. 39815 § 1 zdanie 1 k.p.c.), 2) ewentualnie - w razie uznania, że podstawa skargi kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów postępowania okazała się nieuzasadniona, a podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona - uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej ubezpieczonego M. S. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. w tym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł także o przedstawienie, na podstawie art. 39817 k.p.c. i art. 59 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego powyższych zagadnień prawnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. wniósł o: 1. wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek określonych przepisem art. 3989 § 1 k.p.c., z ostrożności procesowej o: 2. oddalenie skargi kasacyjnej oraz: 3. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Organ rentowy wskazał m.in., iż skarżący nie wykazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w myśl art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podobnie jak nie wykazał, aby konieczna była wykładnia przepisu art. 8 ust. 2a u.s.u.s.
9 W ocenie organu, strona skarżąca prócz wywodów prawnych dotyczących art. 8 ust. 2a u.s.u.s. nie formułuje w istocie zagadnienia prawnego, które miałoby uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a przytaczana argumentacja powiela jedynie stanowiska doktryny w kwestii zastosowania art. 8 ust. 2a u.s.u.s. i konstrukcji tej regulacji, która to w dotychczasowym dorobku orzecznictwa Sadu Najwyższego zostały już jasno i precyzyjnie omówione, a wszelkie wątpliwości dot. wykładni tegoż przepisu i jego zastosowania - rozstrzygnięte. Ponadto, nie sposób nie stwierdzić, iż brak jest w uzasadnieniu wniosku argumentacji wskazującej, aby kwestia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd Najwyższy miała np. sprzyjać rozwojowi prawa i wnieść swoistą nową jakość do dorobku judykatury. Nadto uwzględniając dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie tytułów ubezpieczeniowych, w tym art. 8 ust. 2a u.s.u.s. oraz treść wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, organ rentowy stwierdził, że zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej po pierwsze nie ma cechy nowości, a po drugie nie wymaga żadnej interpretacji, a nadto treść przepisów powoływanych w uzasadnieniu wniosku nie wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. W opinii organu rentowego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej jawi się jako nieodpowiadający regułom jego redakcji i w istocie zmierza jedynie do negowania podstaw rozstrzygnięcia przyjętego przez Sąd II Instancji przy wyrokowaniu. Ponadto, wykładnia art. 8 ust. 2a u.s.u.s. jest jednoznaczna i brak jest podstaw do przyjęcia, iż występują wątpliwości przy rozstrzyganiu sprawy na kanwie ww. przepisu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Wykładnia art. 8 ust. 2a u.s.u.s., dotychczas szeroko zaprezentowana w orzecznictwie, jest jednoznaczna, w związku z czym nie można uznać, że ww. przepis wywołuje wątpliwości interpretacyjne. Należy zatem stwierdzić, że na kanwie niniejszej sprawy nie występuje potrzeba, ani tym bardziej konieczność ponownego dokonania wykładni powyższego przepisu przez Sąd Najwyższy w
10 obecnym składzie, czy też rozstrzygnięcia problemów prawnych przedstawionych przez skarżącego. Przyjmuje się, że nie ma podstaw dla powoływania się na wątpliwości, jeżeli w danej kwestii Sąd Najwyższy dokonał już wykładni przepisów prawa, a nie doszło do zmiany stanu prawnego, ani do istotnej zmiany okoliczności faktycznych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 r., I UZP 3/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 253). Ponadto, problemy prawne sformułowane przez skarżącego nie posiadają waloru istotności. Można odnieść wrażenie, że prowadzą jedynie do zakwestionowania niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Takie działanie wnoszącego skargę kasacyjną nie może być zaakceptowane choćby dlatego, że skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia s drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2018 r., I UK 393/17, niepublikowane). W niniejszej sprawie szczególnie istotne jest jednak, że sformułowania użyte przez skarżącego zarówno we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i samych zarzutach skargi kasacyjnej, świadczą o kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd II instancji. Skarżący powołując się na naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania w istocie dąży do wykazania, iż - wbrew temu, co ustalił Sąd Apelacyjny - beneficjentem całości pracy wykonanej na podstawie umowy cywilnoprawnej, której sprawa dotyczy, nie jest pracodawca, tj. „I.” Sp. z o.o. we W.. Odnośnie do powyższego skarżący konsekwentnie utrzymywał, iż kto inny jest beneficjentem „produktu finalnego”, a kto inny „pośredniego”. Zauważyć natomiast trzeba, iż kwestionowanie stanowiska Sądu w tym zakresie - do którego, jak już wyżej wskazano, sprowadzają się rozważania zawarte w skardze kasacyjnej - stanowi nieuprawnioną polemikę z poczynionymi przezeń ustaleniami. Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest właściwy do badania prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.). Związanie to wyklucza nie tylko
11 przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Ustrojową funkcją Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 czerwca 2006 r., IV CSK 100/06, niepublikowane; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 211/06, LEX nr 1102310). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III USK 134/21 2021-04-27Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoz…
- I UK 315/14 2015-03-17Czy skarga kasacyjna dotycząca zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinna zostać przyjęta do rozpoznania?
- I UK 459/19 2020-06-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni i zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w kontekście umów cywilnoprawnych zawieranych z podmiotem trzecim, może zostać przyjęta do rozpoznania prze…
- III USK 197/22 2023-03-07Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III USK 16/22 2022-09-08Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i obejścia prawa, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1art. 8 ust. 2art. 81 ust. 1art. 18 ust. 1art. 65 § 2art. 2art. 65 ust. 1art. 32art. 84art. 217art. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 381 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy