III RN 141/99
Izba Cywilna2000-04-06
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy domniemanie doręczenia pisma, przewidziane w art. 44 KPA, ma zastosowanie do pisma skierowanego na błędny adres, które nie zostało podjęte przez adresata?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że domniemanie doręczenia pisma, uregulowane w art. 44 KPA, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pismo zostało skierowane na błędny adres. W takim przypadku, nawet jeśli przesyłka została awizowana, a następnie zwrócona z powodu niepodjęcia jej w terminie, nie można uznać pisma za skutecznie doręczone. Brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o rozprawie na właściwy adres strony pozbawia ją możliwości działania w sprawie i obrony jej praw, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Ryszard C. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy i w związku z tym nie mógł wziąć udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając pismo za skutecznie doręczone na zasadzie doręczenia zastępczego (art. 44 KPA), ponieważ przesyłka została awizowana, lecz nie podjęta w terminie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów, ponieważ pismo zostało wysłane na błędny adres. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2000 r. III RN 141/99 Domniemanie doręczenia (art. 44 KPA) nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Ryszarda C. na decyzję Wojewody W. z dnia 30 stycznia 1998 r. [...] na skutek rewi-zji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Ryszard C. w dniu 5 stycznia 1999 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administra-cyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 listopada 1998 r. [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że bez własnej winy nie miał możliwości brania udziału w sprawie, gdyż nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy, co narusza jego podstawowe prawa. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postano-wieniem z dnia 15 lutego 1999 r. [...] odrzucił skargę Ryszarda C. uznając, że nie zachodzą podstawy wznowienia postępowania w oparciu o art. 401 pkt 2 KPC w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyj-nym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), gdyż skarżący nie był pozbawiony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Został on bowiem powiadomiony o
2 terminie rozprawy, gdyż przesyłkę awizowano, lecz nie została w placówce poczto-wej podjęta w przepisanym terminie, więc uznano ją za doręczoną. Powyższe postanowienie Minister Sprawiedliwości w dniu 7 sierpnia 1999 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 58 i art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 42 i art. 44 KPA oraz art. 401 pkt 2 KPC i na podsta-wie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejsco-wemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwy-czajnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do uznania, iż wez-wanie na rozprawę w dniu 3 listopada 1998 r. zostało skarżącemu doręczone przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie tzw. doręczenia zastępczego unormowanego w art. 44 KPA. Zawiadomienia nie wysłano bowiem na adres Ryszarda C. w W. „ul. B. 23/29”, lecz na adres „B. 23/20” podany w dniu 10 kwietnia 1998 r. w odpowiedzi Wojewody W. na skargę. Przesyłkę tę awizowano w dniu 15 października 1998 r., a następnie zwrócono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skutek niepodjęcia w terminie, przy czym brak jakiejkolwiek informacji czy i gdzie umieszczono zawia-domienie o nadejściu przesyłki. Z adnotacji na kopercie, w której wyekspediowano przesyłkę wynika wprawdzie, że wezwanie na rozprawę wysłano ponownie w dniu 28 października 1998 r., lecz brak danych o adresie przesyłki oraz o jej doręczeniu. Skoro zatem Ryszard C. nie otrzymał na swój adres zawiadomienia o rozprawie w dniu 3 listopada 1998 r., to został pozbawiony możności działania w sprawie i obrony swych praw. Sąd Najwyższy zważył. co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, gdyż zaskarżonemu orzeczeniu słusznie wytyka rażące naruszenie art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 42 i 44 KPA oraz art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Regułą w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie pis-ma do rąk adresata w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony (art. 42 § 1 KPA), względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 KPA), chociaż w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, np. pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 KPA). W razie nie-
3 obecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk do-rosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 KPA) Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w powyższy sposób, to zgodnie z art. 44 KPA składa się je na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunika-cyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wyko-nuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, któ-rej postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie „uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu”. W zakresie zastosowania powołanego prze-pisu nie mieści się jednak sytuacja, w której z relacji poczty, co do nie podjętej w ter-minie przesyłki z powiadomieniem o terminie rozprawy, nie wynika czy i gdzie umieszczono informację o nadejściu pisma. To samo dotyczy tym bardziej sytuacji powiadomienia skierowanego do strony na błędny adres zamieszkania. Taka prze-syłka uniemożliwia działanie w sprawie , a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw ( art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA). Z tych powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 17/99 1999-06-09Czy doręczenie pisma procesowego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, polegające na złożeniu go w placówce pocztowej z powodu nieobecności adresata, bez jednoczesnego umieszczenia zawiadomienia na drzwi…
- III RN 70/00 2001-02-22Czy skuteczne jest doręczenie pisma sądowego w trybie art. 44 KPA, jeśli adresat nie został zawiadomiony o miejscu złożenia pisma w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni?
- III ARN 7/86 1986-10-06Czy doręczenie zastępcze pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne, jeśli adresat faktycznie odbierze pismo wcześniej, a jeśli tak, to jaka jest data takiego doręczenia?
- II CZ 189/12 2013-02-14Czy doręczenie pisma w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest skuteczne, jeśli adresat twierdzi, że nie mógł odebrać przesyłki z powodu urlopu pracowników kancelarii i częstej nieobecności?
- III CRN 172/88 1988-06-21Czy doręczenie pisma sądowego w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest skuteczne, jeśli adresat twierdzi, że nie otrzymał awizo z powodu kradzieży korespondencji przez osoby trzecie, a sąd nie zbadał tej okoliczności?
Powołane przepisy
art. 44 KPart. 401 pkt 2 KPCart.59art. 58art. 59art. 42art. 57 ust. 2art. 42 § 1 KPart. 42 § 2 KPart. 42 § 3 KPart. 43 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy