III RN 141/99

Izba Cywilna2000-04-06

Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy domniemanie doręczenia pisma, przewidziane w art. 44 KPA, ma zastosowanie do pisma skierowanego na błędny adres, które nie zostało podjęte przez adresata?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że domniemanie doręczenia pisma, uregulowane w art. 44 KPA, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pismo zostało skierowane na błędny adres. W takim przypadku, nawet jeśli przesyłka została awizowana, a następnie zwrócona z powodu niepodjęcia jej w terminie, nie można uznać pisma za skutecznie doręczone. Brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o rozprawie na właściwy adres strony pozbawia ją możliwości działania w sprawie i obrony jej praw, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Ryszard C. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy i w związku z tym nie mógł wziąć udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając pismo za skutecznie doręczone na zasadzie doręczenia zastępczego (art. 44 KPA), ponieważ przesyłka została awizowana, lecz nie podjęta w terminie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów, ponieważ pismo zostało wysłane na błędny adres. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2000 r. III RN 141/99 Domniemanie doręczenia (art. 44 KPA) nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Ryszarda C. na decyzję Wojewody W. z dnia 30 stycznia 1998 r. [...] na skutek rewi-zji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Ryszard C. w dniu 5 stycznia 1999 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administra-cyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 listopada 1998 r. [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że bez własnej winy nie miał możliwości brania udziału w sprawie, gdyż nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy, co narusza jego podstawowe prawa. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postano-wieniem z dnia 15 lutego 1999 r. [...] odrzucił skargę Ryszarda C. uznając, że nie zachodzą podstawy wznowienia postępowania w oparciu o art. 401 pkt 2 KPC w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyj-nym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), gdyż skarżący nie był pozbawiony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Został on bowiem powiadomiony o 2 terminie rozprawy, gdyż przesyłkę awizowano, lecz nie została w placówce poczto-wej podjęta w przepisanym terminie, więc uznano ją za doręczoną. Powyższe postanowienie Minister Sprawiedliwości w dniu 7 sierpnia 1999 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 58 i art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 42 i art. 44 KPA oraz art. 401 pkt 2 KPC i na podsta-wie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejsco-wemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwy-czajnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do uznania, iż wez-wanie na rozprawę w dniu 3 listopada 1998 r. zostało skarżącemu doręczone przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie tzw. doręczenia zastępczego unormowanego w art. 44 KPA. Zawiadomienia nie wysłano bowiem na adres Ryszarda C. w W. „ul. B. 23/29”, lecz na adres „B. 23/20” podany w dniu 10 kwietnia 1998 r. w odpowiedzi Wojewody W. na skargę. Przesyłkę tę awizowano w dniu 15 października 1998 r., a następnie zwrócono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skutek niepodjęcia w terminie, przy czym brak jakiejkolwiek informacji czy i gdzie umieszczono zawia-domienie o nadejściu przesyłki. Z adnotacji na kopercie, w której wyekspediowano przesyłkę wynika wprawdzie, że wezwanie na rozprawę wysłano ponownie w dniu 28 października 1998 r., lecz brak danych o adresie przesyłki oraz o jej doręczeniu. Skoro zatem Ryszard C. nie otrzymał na swój adres zawiadomienia o rozprawie w dniu 3 listopada 1998 r., to został pozbawiony możności działania w sprawie i obrony swych praw. Sąd Najwyższy zważył. co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, gdyż zaskarżonemu orzeczeniu słusznie wytyka rażące naruszenie art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 42 i 44 KPA oraz art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Regułą w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie pis-ma do rąk adresata w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony (art. 42 § 1 KPA), względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 KPA), chociaż w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, np. pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 KPA). W razie nie- 3 obecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk do-rosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 KPA) Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w powyższy sposób, to zgodnie z art. 44 KPA składa się je na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunika-cyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wyko-nuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, któ-rej postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie „uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu”. W zakresie zastosowania powołanego prze-pisu nie mieści się jednak sytuacja, w której z relacji poczty, co do nie podjętej w ter-minie przesyłki z powiadomieniem o terminie rozprawy, nie wynika czy i gdzie umieszczono informację o nadejściu pisma. To samo dotyczy tym bardziej sytuacji powiadomienia skierowanego do strony na błędny adres zamieszkania. Taka prze-syłka uniemożliwia działanie w sprawie , a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw ( art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA). Z tych powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 44 KPart. 401 pkt 2 KPCart.59art. 58art. 59art. 42art. 57 ust. 2art. 42 § 1 KPart. 42 § 2 KPart. 42 § 3 KPart. 43 KP§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy