III KO 79/12
Izba Karna2012-11-28
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Jacek Sobczak, Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy stan zdrowia oskarżonej uniemożliwia jej stawiennictwo na rozprawach w sądzie właściwym miejscowo, a jednocześnie utrudnia sprawne prowadzenie postępowania, zasadne jest przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi właściwemu dla miejsca zamieszkania oskarżonej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wzgląd na stan zdrowia oskarżonej oraz konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania przemawiają za przekazaniem sprawy sądowi właściwemu dla miejsca jej zamieszkania, jeśli choroba stanowi istotną przeszkodę w stawiennictwie i może uniemożliwiać prowadzenie postępowania. Ugruntowany jest pogląd, że stan uniemożliwiający procedowanie sądu jest sprzeczny z interesem wymiaru sprawiedliwości, a jeśli można go usunąć przez odstępstwo od zasad właściwości, sprawę należy przekazać sądowi, przed którym oskarżony może się stawić, uwzględniając jego stan zdrowia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w L. otrzymał akt oskarżenia przeciwko Z. S. o popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Oskarżona, ze względu na wiek i stan zdrowia (nasilenie choroby – migotanie serca), nie mogła podejmować dalekich podróży i stawiać się na rozprawach. Lekarz sądowy stwierdził, że oskarżona jest niezdolna do dłuższego transportu i może brać udział jedynie w rozprawach prowadzonych blisko miejsca zamieszkania. Sąd Okręgowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w J., miejscu zamieszkania oskarżonej, w celu ułatwienia jej stawiennictwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądu Okręgowego w L. dotyczącą oskarżonej Z. S. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w J. w trybie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 79/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk w sprawie Z. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2012 r., wniosku Sądu Okręgowego w L. z dnia 18 września 2012 r., o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy oskarżonej Z. S do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w J. p o s t a n o w i ł: przekazać, w trybie art. 37 k.p.k., sprawę Sądu Okręgowego w L. dotyczącą oskarżonej Z. S. Sądowi Okręgowemu w J. UZASADNIENIE W dniu 2 maja 2011 r. do Sądu Okręgowego wpłynął akt oskarżenia przeciwko Z. S., oskarżonej o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. W piśmie z dnia 9 czerwca 2011 r. oskarżona podniosła, iż z uwagi na swój wiek – 73 lata – nie może podejmować dalekiej podróży (k.147). Oskarżona prawidłowo wezwana na terminy rozpraw w dniach: 13 czerwca 2011 r., 9 listopada 2011 r., 9 stycznia 2012 r. nie stawiła się (k. 149, k. 179, k. 197). W związku z przedstawionymi okolicznościami rozpoznający sprawę Sąd Okręgowy w L. uznał za potrzebne zwrócić się do Sądu Najwyższego o przekazanie tejże sprawy, w trybie art. 37 k.p.k., do Sądu Okręgowego w J., czyli do sądu miejsca zamieszkania oskarżonej, co ułatwić ma oskarżonej stawiennictwo na rozprawie, jako że Z.S. mieszka w S. oddalonej o 650 km od siedziby sądu, do którego został skierowany przeciwko niej akt oskarżenia. Tymczasem, jak wynika z
2 wystawionego przez lekarza sądowego zaświadczenia lekarskiego nr 12/2011 z dnia 20 lipca 2012 r., z uwagi na nasilenie choroby – migotania serca – oskarżona jest niezdolna do dłuższego transportu i w związku z tym może jedynie brać udział w rozprawach sądowych prowadzonych blisko miejsca zamieszkania, a, jak podnosi wskazany Sąd, na obecnym etapie postępowania nie można z całą stanowczością stwierdzić, iż zakończy się ono na jednym terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Należy przekazać sprawę oskarżonej Z. S. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w J. Opisany stan rzeczy przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi miejsca zamieszkania i pobytu oskarżonej. Wprawdzie zauważyć trzeba, że choroba oskarżonej nie jest tego rodzaju, aby uniemożliwiała jej stawiennictwo na rozprawie w aktualnie prowadzącym postępowanie sądzie, to jednak jest to choroba stanowiąca na tyle poważne utrudnienie stawiennictwa przez oskarżoną, że należy uznać, iż de facto stanowi ona na tyle istotną obstrukcję dla toku postępowania, że wręcz może je uniemożliwiać – co też już z resztą ma miejsce, o czym świadczą niestawiennictwa oskarżonej na kilku kolejnych terminach rozpraw. Tak więc wzgląd na stan zdrowia oskarżonej oraz na zapewnienie sprawnego toku postępowania w jej sprawie przemawiają za przekazaniem sprawy oskarżonej równorzędnemu sądowi właściwemu dla miejsca jej zamieszkania, czyli w tym wypadku – Sądowi Okręgowemu w J. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że stan uniemożliwiający procedowanie sądu i tamujący możliwość wydania przez niego orzeczenia jest sprzeczny z interesem wymiaru sprawiedliwości. Podkreśla się, że, jeżeli możliwe jest usunięcie takiego niepożądanego stanu poprzez dopuszczenie odstępstwa od zasad wyznaczających właściwość sądu, to sprawę należy przekazać sądowi przed którym oskarżony, uwzględniając jego stan zdrowia, może się stawić (zob. postanowienie Sąd Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2005 r., III KO 47/05, Lex 153240). W związku z powyższym, w oparciu o art. 37 k.p.k., orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 106/25 2025-05-16Czy w sytuacji, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie właściwym ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa, a umożliwia stawiennictwo w sądzie najbliższym jego miejsca zamieszkania, spra…
- I KO 46/25 2025-06-26Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawiennictwo w sądzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 76/13 2013-11-20Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawienie się w sądzie właściwym miejscowo, ale pozwalający na udział w postępowaniu w miejscu jego zamieszkania, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi rów…
- III KO 25/15 2015-05-27Czy w sytuacji, gdy stan zdrowia oskarżonej uniemożliwia jej przyjazd do sądu właściwego miejscowo, a usprawiedliwione niestawiennictwo uniemożliwia prowadzenie postępowania, możliwe jest przekazanie sprawy innemu sądowi…
- V KO 76/22 2022-08-25Czy stan zdrowia oskarżonego, który utrudnia mu stawiennictwo na rozprawie przed sądem właściwym miejscowo, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliw…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy