I KO 46/25

I KO 46/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie M.B. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII Ka 749/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. sprawę Sądu Okręgowego w Opolu o sygnaturze akt VII Ka 749/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jelenie Górze. [WB] UZASADNIENIE W Sądzie Okręgowym w Opolu zawisła sprawa M. B. oskarżonego o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 k.k.s., na skutek apelacji jego obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w Kluczborku z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 703/21. Do dnia dzisiejszego przewód sądowy w sprawie nie został otwarty z uwagi na stan zdrowia oskarżonego M. B., który przedłożył zaświadczenie od lekarza sądowego, z którego wynikało, iż jego stan zdrowia uniemożliwia mu stawiennictwo w Sądzie Okręgowym w Opolu (por. k. 1045). W Wydziale Karnym - Odwoławczym Sądu Okręgowego w Opolu zawisły jeszcze dwie inne sprawy oskarżonego M. B., w jednej z nich o sygn. akt VII Ka I KO 46/25 2 2/24 dopuszczono dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej na okoliczność ustalenia zdolności udziału oskarżonego w rozprawie przed Sądem Okręgowym w Opolu, z uwagi z przedłożone przez obrońcę zaświadczenia lekarskie i dokumentację medyczną. Opinie sporządzone w sprawie o sygn. akt VII Ka 2/24 zostały dołączone do akt niniejszej sprawy. Biegła z zakresu medycyny sądowej w opinii z dnia 15 października 2024 r. wskazała, że dostarczona dokumentacja medyczna nie daje podstaw do przyjęcia, by ww. nie mógł brać udziału w postępowaniu sądowym. Z uwagi na charakter dolegliwości może wymagać pozostawania w pozycji siedzącej bądź częstej zmiany pozycji oraz częstych przerw w trakcie rozprawy (por. k. 1006). Wobec przedłożenia przez obrońcę oskarżonego M. B. kolejnych dokumentów dotyczących stanu zdrowia oskarżonego Sąd Okręgowy w Opolu zwrócił się do powołanej w sprawie biegłej o wydanie opinii uzupełniającej. W złożonej opinii uzupełniającej z dnia 4 kwietnia 2025. r. biegła D. M. wskazała, że cyt. „stan zdrowia oskarżonego może spełniać przesłanki ciężkiego schorzenia. Stan jego zdrowia, uwzględniając czas jaki upłynął od operacji najprawdopodobniej jest stanem utrwalonym i nie należy spodziewać istotnej poprawy w tym zakresie. Niemniej udział w rozprawie i postępowaniu sądowym nie wpływa na postęp chorób występujących u ww. ani na stopień zagrożenia życia i zdrowia. Dokumentacja medyczna nie dostarcza zatem podstaw do przyjęcia, by ww. nie mógł brać udziału w postępowaniu sądowym” (por. k. 1049 i nast.). W dalszej części opinii biegła wskazała, cyt.: „Problemy z lokomocją nie stanowią bariery i obiektywnego przeciwskazania do udziału w postępowaniu sądowym, w dogodnej dla niego pozycji (w tym leżącej), zwłaszcza w przypadku brania udziału w rozprawie w sądzie położonym w pobliżu miejsca zamieszkania ww.” Jak wynika z opinii biegłej D. M. oskarżony M. B. może także wymagać pomocy w dotarciu do sądu, taki transport może odbyć się w drodze transportu medycznego. W ocenie Sądu Okręgowego w Opolu, wnioski biegłej z zakresu medycyny sądowej uzasadniają stwierdzenie, że oskarżony M. B. może brać udział w czynnościach sądowych, jednak przy zapewnieniu odpowiednich warunków, zarówno na sali sądowej, jak i w drodze do gmachu sądu. Umożliwienie mu udziału w rozprawie wiązałoby się z koniecznością zapewnienia mu transportu I KO 46/25 3 medycznego z miejsca zamieszkania do Sądu Okręgowego w Opolu. Jak podkreśla Sąd Okręgowy w Opolu, pokonanie odległości, z Opola do Jeleniej Góry (około 200 km w jedną stronę) mogłoby wiązać się z nasileniem dolegliwości bólowych u oskarżonego M. B., co czyni wątpliwy jego czynny udział w rozprawie, a jak deklaruje jego obrońca, oskarżony M. B. chce brać udział w rozprawie. Wobec stanowiska oskarżonego M. B. i jego obrońcy, iż sprzeciwiają się oni przeprowadzeniu rozprawy w formie wideokonferencji, która zdaniem obrońcy ogranicza prawo oskarżonego do obrony, a to z uwagi na fakt, że oskarżony uczestniczy w rozprawie przebywając w innym sądzie niż jego obrońca, Sąd Okręgowy w Opolu, po ponownym przeanalizowaniu okoliczności, uznał, że zachodzi konieczność weryfikacji stanowiska wyrażonego na rozprawie w dniu 21 marca 2025 r. i doszedł do przekonania, że zasadne będzie zwrócenie się do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania sprawy sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Opolu zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko zgodnie, z którym, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy sądowi innemu niż właściwy nie tylko wówczas, gdy zagrożony jest obiektywizm oraz swoboda orzekania, lecz również wtedy, gdy nie jest możliwe rozpoznanie sprawy przez właściwy sąd, z uwagi na zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie znacząco odległym od miejsca jego zamieszkania. Odstępstwo od ogólnej zasady właściwości, doprowadzić ma bowiem do usunięcia niepożądanej sytuacji, która - z powodu stanu zdrowia oskarżonego - stanowi przeszkodę do wydania w sprawie orzeczenia kończącego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt V KO 55/06, OSNKW 2006, z. 9, poz. 85). Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej z dnia 4 kwietnia 2025 r., obecny stan zdrowia oskarżonego M. B. uniemożliwia mu stawiennictwo w Sądzie Okręgowym w Opolu, natomiast nie stanowi przeszkody, aby oskarżony stawił się w Sądzie najbliższym dla miejsca I KO 46/25 4 swojego zamieszkania. Z uwagi na powyższe należało sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak na wstępie. [PŁ] [r.g.]