III CZ 44/17

Sygn. akt III CZ 44/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Z. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2017 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odrzuca zażalenie w zakresie dotyczącym oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, 2) oddala zażalenie w zakresie dotyczącym odrzucenia skargi kasacyjnej, 3) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2711 (dwa tysięce siedemset jedenaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r.: odrzucił skargę kasacyjną pozwanego Z. K. na wyrok tego Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r., oddalił wniosek Z. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej na wymieniony wyrok oraz oddalił wniosek Z. K. o doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. W motywach postanowienia Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przyczyną odrzucenia skargi było złożenie jej z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c.; skarga wniesiona została w dniu 18 kwietnia 2017 r., a wynikający z art. 3985 § 1 k.p.c. dwumiesięczny termin do jej złożenia upłynął 13 kwietnia 2017 r. Z ustaleń Sądu Okręgowego leżących u podstaw postanowienia z dnia 5 lipca 2017 r. wynika, że pozwany, działając przez zawodowego pełnomocnika, nadał w dniu 22 grudnia 2016 r. w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 grudnia 2016 r. W reakcji na ten wniosek, odpis wyroku z uzasadnieniem został wysłany w dniu 23 stycznia 2017 r., a następnie dwukrotnie - 27 stycznia i 6 lutego 2017 r. - awizowany w kancelarii adwokackiej pełnomocnika pozwanego. Dnia 18 kwietnia 2017 r. pozwany, reprezentowany przez pełnomocnika, nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia i wnioskiem o ponowne doręczenie wyroku z uzasadnieniem, popartym twierdzeniem, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, wysłany w reakcji na wcześniejszy wniosek, nie został skutecznie doręczony, gdyż wbrew adnotacji znajdującej się na dowodzie doręczenia, nie zostały w skrzynce pocztowej pełnomocnika pozwanego złożone awizacje. Ustalenie, że przesyłka z odpisem wyroku wraz uzasadnieniem została dwukrotnie awizowana w kancelarii pełnomocnika pozwanego, Sąd Okręgowy oparł na analizie korespondencji z pełnomocnikiem pozwanego oraz na bezpośrednim wywiadzie w urzędzie pocztowym. Podkreślił przy tym, że pełnomocnik pozwanego, mimo zaznajomienia się z treścią akt sprawy nie złożył reklamacji w urzędzie 3 pocztowym w celu wyjaśnienia ewentualnych przyczyn podnoszonego braku doręczenia przesyłki. W okolicznościach tych zostały zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, zachowane wymagania określone w art. 139 § 1 k.p.c. oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (jedn. tekst: Dz. U. z 2015 r. poz. 1222 ze zm.); brak jakichkolwiek danych, które podważałyby skuteczność doręczenia w sposób przewidziany w powołanych przepisach, a w konsekwencji - negowały upływ w dniu 13 kwietnia 2017 r. terminu do złożenia skargi kasacyjnej na wyrok z dnia 20 grudnia 2016 r. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do przywrócenia niedotrzymanego terminu, ani tym bardziej - rzecz jasna - do ponownego doręczenia pozwanemu odpisu wyroku z dnia 20 grudnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem. Pozwany w zażaleniu na postanowienie z dnia 5 lipca 2017 r., zaskarżając je w całości, zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 139 § 1 k.p.c. oraz art. 131 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w uznaniu, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia pozwanemu odpisu wyroku z dnia 20 grudnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem w sposób przewidziany w tych przepisach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący nie podważył ustaleń Sądu Okręgowego w zakresie dotyczącym doręczenia w odpowiedzi na wniosek z 22 grudnia 2016 r. odpisu wyroku z dnia 20 grudnia 2016 r. z uzasadnieniem. Twierdzenia skarżącego kwestionujące te ustalenia są całkowicie gołosłowne, z ustaleń zaś tych jednoznacznie wynika, że odpis wyroku z 20 grudnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem został pełnomocnikowi pozwanego skutecznie doręczony w sposób określony w art. 139 § 1 k.p.c. i przepisach wskazanych w art. 131 § 2 k.p.c. Nie mogło więc dojść do uwzględnienia zażalenia pozwanego w części zaskarżającej odrzucenie skargi kasacyjnej z powołaniem się pozwanego na bezskuteczność doręczenia 4 zaskarżonego wyroku i wynikającą z tej bezskuteczności niemożność uznania, że upłynął w stosunku do pozwanego termin do złożenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie nie było podstaw do oceny zasadności zażalenia, w jego części odrzucającej skargę kasacyjną, z punktu widzenia prawidłowości oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że postanowienia w przedmiocie odrzucenia lub oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie i nie podlegają samodzielnemu zaskarżeniu. Skuteczne zakwestionowanie rozstrzygnięcia o oddaleniu takiego wniosku może nastąpić jedynie na żądanie strony zgłoszone w trybie art. 380 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. W wyniku takiego żądania, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji lub skargi kasacyjnej, może skontrolować także prawidłowość związanego z tym postanowieniem rozstrzygnięcia oddalającego wniosek o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej. Gdy brak odpowiedniego wniosku, przeprowadzenie takiej kontroli jest niedopuszczalne, a z analizy zażalenia złożonego przez pozwanego wynika, że nie zawiera ono stosownego wniosku, o którym mowa w art. 380 k.p.c. W konsekwencji, zażalenie pozwanego w zakresie zaskarżającym odrzucenie skargi kasacyjnej podlegało jako oczywiście bezzasadne oddaleniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.), w zakresie zaś dotyczącym rozstrzygnięcia w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i oddalenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem zostało ono jako niedopuszczalne (art. 3941 § 1-2 k.p.c.) odrzucone (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Mimo złożenia przez pełnomocnika powódki wniosku o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, Sąd Najwyższy nie mógł, uwzględniając wynik postępowania zażaleniowego i uregulowanie zawarte w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714 ze zm.), orzec zgodnie z tym wnioskiem. 5 Orzeczenie takie będzie możliwe ewentualnie dopiero w razie bezskutecznej egzekucji przez pełnomocnika powódki (art. 122 k.p.c.) kosztów postępowania zażaleniowego zasądzonych od pozwanego na rzecz powódki na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). jw r.g.