II CZ 140/16
PostanowienieIzba Cywilna2017-01-19
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Zbigniew Kwaśniewski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może obejmować kontrolę postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jeśli nie zawiera ono wyraźnego wniosku o zbadanie tego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest niezaskarżalne samoistnie. Jego kontrola jest możliwa jedynie w sposób pośredni, w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kluczowym warunkiem przeprowadzenia takiej kontroli jest jednak zamieszczenie w zażaleniu stosownego wniosku o zbadanie postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek formułowania pism procesowych w sposób jednoznaczny, a sąd nie jest uprawniony do przypisywania pismom treści wprost w nich niewyrażonych.Stan faktyczny
Powód wniósł o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a następnie odrzucił skargę kasacyjną. Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, odrzucając je w części dotyczącej postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu, a w pozostałym zakresie oddalając je.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda w części zaskarżającej orzeczenie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w pozostałym zakresie oddalił to zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 140/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 stycznia 2017 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa (...), odrzuca zażalenie w części zaskarżającej orzeczenie zawarte w punkcie 1 (pierwszym) zaskarżonego postanowienia, a w pozostałym zakresie oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny oddalił w pkt 1 wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w pkt 2 odrzucił skargę kasacyjną powoda J. K. od wyroku tegoż sądu z dnia 11 grudnia 2014 r., wydanego w sprawie o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. Orzeczenie to powód zaskarżył zażaleniem złożonym na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 168 i 169 k.p.c.
2 poprzez przyjęcie, że pozwany z własnej winy nie zachował terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej było niedochowanie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. Okoliczność przekroczenia tego terminu przez skarżącego była bezsporna. Skarżący złożył jednak wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi kasacyjnej, który został oddalony zaskarżonym postanowieniem. Żalący wskazuje co prawda, że obejmuje zakresem zaskarżenia zarówno pierwszy, jak i drugi punkt sentencji postanowienia z dnia 23 lutego 2016 r., nie zawarł jednak w zażaleniu wniosku o zbadanie postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 oraz art. 3941 § 3 k.p.c. Należy podkreślić, że postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest niezaskarżalne jako niekończące postępowania w sprawie i niewymienione w art. 394 § 1 k.p.c. Kończy ono jedynie postępowanie wpadkowe, wywołane złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 194/12; z dnia 13 listopada 2014 r., I UZ 20/14, niepubl.). Jego kontrola możliwa jest tylko w sposób pośredni, przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jednakże warunkiem koniecznym przeprowadzenia takiej kontroli jest zamieszczenie w zażaleniu stosownego wniosku (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CZ 109/02 oraz z dnia 24 września 2015 r., V CZ 49/15 - niepubl.). Należy przy tym wziąć pod uwagę, że żalący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który ma obowiązek formułowania pism procesowych w sposób jednoznaczny, a Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do przypisywania pismom treści wprost w nich niewyrażonych (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2013 r., II CZ 4/13; z dnia 19 listopada 2014 r., II CZ 74/14 oraz z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06 - niepubl.). Wobec niedopuszczalności zażalenia na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (pkt 1 postanowienia)
3 podlega ono odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 3986 § 2 i art. 3941 § 3 k.p.c. Bezsporny fakt uchybienia terminowi określonemu w art. 3985 § 1 k.p.c. oraz brak wniosku o zbadanie zasadności postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi kasacyjnej (art. 380 k.p.c.) uzasadnia oddalenie zażalenia w pozostałym zakresie, obejmującym pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. jw r.g.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 20/20 2020-10-13Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może obejmować kontrolę postanowienia o zwrocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane w zażaleniu i…
- III PZ 3/17 2017-06-13Czy zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dopuszczalne, a jeśli nie, to czy Sąd Najwyższy może dokonać pośredniej kontroli takiego rozstrzygnięcia?
- II UZ 15/16 2016-06-23Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, które nie zostało zaskarżone zażaleniem na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c., może być przedmiotem kontroli S…
- III CZ 142/25 2026-02-27Czy zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlega kontroli Sądu Najwyższego w trybie zażaleniowym?
- III CZ 44/17 2017-12-08Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może obejmować kontrolę prawidłowości oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi, jeśli strona nie złożyła wniosku o kontrolę tego rozstr…
Powołane przepisy
art. 3941 § 1 KPCart. 168art. 3985 § 1 KPCart. 380art. 39821art. 3941 § 3 KPCart. 394 § 1 KPCart. 3986 § 3art. 3986 § 2art. 380 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy