II CSK 152/13
WyrokIzba Cywilna2013-10-16
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie z bezpodstawnego wzbogacenia, oparte na przepisie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jest zobowiązaniem bezterminowym, od którego odsetki należą się dopiero od chwili wezwania do jego zwrotu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych. W uzasadnieniu wskazano na utrwaloną linię orzecznictwa, zgodnie z którą zobowiązanie z bezpodstawnego wzbogacenia jest zobowiązaniem bezterminowym, a odsetki należą się od niego od chwili wezwania o jego zwrot. Ta zasada została potwierdzona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1991 r., III CZP 2/91.Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty od pozwanego na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo powództwo, podobnie Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji obu stron. Powód w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów dotyczących odsetek od zobowiązania z bezpodstawnego wzbogacenia, twierdząc, że jest ono wymagalne od daty wskazanej w pozwie, a nie od wezwania do zapłaty. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 152/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa […] "Z." - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko "S." - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 października 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lipca 2012 r., na skutek apelacji powoda […] Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. oraz apelacji pozwanego S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., zmieniony został wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 marca 2012 r. w ten sposób, że w pkt II tego wyroku zasądzone zostało od pozwanego na rzecz powoda 367 592,71 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 21 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty oraz w pkt III przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda 51 651 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; w pozostałym zakresie apelacja powoda została oddalona. Oddalona też została apelacja pozwanego i zasądzone koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia były ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji z pewną zmianą dokonaną wskutek rozpoznania apelacji, podstawę prawną stanowiły przepisy trafnie zastosowane przez Sąd pierwszej instancji w postaci przyznania naruszenia przez pozwanego art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (jedn. tekst Dz.U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i oparcia roszczenia powoda na art. 18 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (dalej jako u.z.n.k.). Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu powoda co do naruszenia art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. i art. 455 k.c., powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa, zgodnie z którą zobowiązanie z bezpodstawnego wzbogacenia jest zobowiązaniem bezterminowym i odsetki należą się od niego od chwili wezwania o jego zwrot (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1991 r., III CZP 2/91, OSNC 1991, nr 7, poz. 93). W skardze kasacyjnej, opartej o art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. powód zarzucił zaskarżonemu wyrokowi oczywiste naruszenie art. 455 k.c. w związku z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. przez wadliwe przyjęcie, że zobowiązanie z bezpodstawnego wzbogacenia jest zobowiązaniem bezterminowym, przez co odsetki od niego należą się dopiero od chwili wezwania o jego zwrot. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
3 ewentualnie orzeczenie o istocie sprawy i uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmówienie jej przyjęcia, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie może zostać przyjęta do rozpoznania, ponieważ nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W jednozdaniowym wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów art. 455 k.c. w związku z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k., budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Pod koniec uzasadnienia skargi pełnomocnik powoda jeszcze raz powtarza to samo stwierdzenie, wskazując jako jego podstawę art. 3989 § 1 pkt 2 w związku z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz dodając, że „nie jest bowiem jednolite spojrzenie judykatury na kwestię interpretacji i określenia pojęcia wymagalności roszczenia - szczególnie w przypadku zobowiązań bezterminowych, co wynika ze wskazanych powyżej orzeczeń i poglądów w nich wyrażonych”. Niestety, skarżący powiązał uzasadnienie podstaw kasacyjnych z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, co nie tylko jest uchybieniem procesowym, ale czyni sam wniosek zupełnie nieczytelny. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej widoczne, że poprzez wywód dowodzący słuszności twierdzeń skarżącego, opierającego skargę na konkretnych przepisach prawa, nie można się dopatrzeć w bardzo lapidarnym uzasadnieniu, w jakich orzeczeniach Sądu Najwyższego znajdują się sygnalizowane we wniosku rozbieżności, na czym one polegają, jakie jest wobec nich zdanie doktryny i stanowisko skarżącego, będące w swojej całości profesjonalnie przygotowanym wywodem prawniczym. Mimo wielokrotnie wypowiadanym przez Sąd Najwyższy stanowiskiem co do formy i zawartości wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, po to aby odpowiadał istocie art. 3984 § 2 k.p.c. - przedłożony wniosek żadnych tych wymagań nie spełnia, nie przekonuje zatem, aby rozważając przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. uznać je za wypełnione do przyjęcia skargi do rozpoznania.
4 Mając to na uwadze, należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5062/22 2023-04-21Czy zużycie nakładów podlegających zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, związane z upływem czasu oraz korzystaniem z nich, powinno zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości bezpodstawnego wzboga…
- I CSK 1257/23 2024-06-20Czy wniesienie pozwu o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przerywa skutecznie bieg przedawnienia w stosunku do całego roszczenia, czy też jedynie w stosunku do tej jego części, która została kwotowo zgłoszona w…
- IV CSK 275/18 2018-12-20Czy możliwe jest indywidualne określenie przez strony terminu obowiązku zwrotu świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, i czy tak ustalony termin jest wiążący dla oceny najwcześniej możliwego terminu wykonania zo…
- II CSK 214/19 2019-10-17Czy w przypadku nienależnego świadczenia, które stanowi źródło bezpodstawnego wzbogacenia, wysokość roszczenia należy ustalać według wartości wzbogacenia na chwilę wyrokowania, czy według wartości spełnionego świadczenia…
- V CSK 600/18 2019-06-07Czy w przypadku wykonania robót dodatkowych, które nie zostały objęte umową, ocena roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest zasadna, a jeśli tak, to od kiedy rozpoczyna się bieg terminu wymagalności takiego ro…
Powołane przepisy
art. 15 ust. 1art. 18 ust. 1art. 481 § 1 KCart. 455 KCart. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy