II CZ 20/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-05-25

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, ale z których nie skorzystała z powodu opieszałości lub zaniedbania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, ale z których nie skorzystała z powodu opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. "Wykrycie" nowych okoliczności lub dowodów w rozumieniu tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy były one w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnione i niedostępne dla strony.
Stan faktyczny
Henryk F. i Wiesława F. złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o zniesieniu współwłasności. Jako podstawy wznowienia wskazali późniejsze wykrycie opinii biegłego oraz dowodów wpłat. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że wskazane okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ skarżący mieli możliwość zapoznania się z nimi i wnioskowania o ich przeprowadzenie w toku poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od skarżących na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 20/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie ze skargi Henryka F. i Wiesławy F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 4 listopada 2009 r., w sprawie z wniosku Anny K. przy uczestnictwie Marii K. i in. - o zniesienie współwłasności nieruchomości , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2011 r., zażalenia Henryka i Wiesławy F. na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 listopada 2010 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od uczestników Henryka i Wiesławy F. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r. odrzucił skargę uczestników Henryka i Wiesławy F. o wznowienie postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 4 listopada 2009 r. Zdaniem Sądu Okręgowego powołane przez skarżących, jako podstawy wznowienia, okoliczności w postaci opinii biegłego w sprawie /…/, a także dowodów wpłat odkrytych po kilkunastu latach, nie wypełniają podstawy określonej w art. 403 § 2 k.p.c., albowiem uczestnicy mieli obiektywną możliwość zapoznania się z nimi w toku prawomocnie zakończonego postępowania i wnioskowania o ich przeprowadzenie w tym postępowaniu. Skarżący w zażaleniu wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia, zarzucając bezpodstawne przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie i naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o jego oddalenie oraz przyznanie mu kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepublikowane, postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Nie dotyczy to również takich okoliczności, które 3 strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Powołana przez skarżących okoliczność w postaci ujawnienia po zakończeniu postępowania nowych dowodów, a to opinii biegłego wydanej w sprawie 1125/08 nie może zostać uznana w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. za „nowy środek dowodowy", gdyż strona w toku postępowania o zniesienie współwłasności miała, na każdym etapie, prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie opinii z dowodu biegłego oraz prawo kwestionowania opinii sporządzonej przez biegłego powołanego w sprawie. Podniesiona okoliczność nie odpowiada tym samym żadnej z określonych w kodeksie postępowania cywilnego podstaw wznowienia postępowania. Sąd Okręgowy trafnie też przyjął, że okoliczności podniesionej przez skarżącą nie można zakwalifikować jako takiej, która w prawomocnie zakończonym postępowaniu była dla strony „nieujawnialna", a więc stanowiła taką okoliczność, o której strona przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, nie dysponując tym samym środkami służącymi jej ujawnieniu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie SN z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I CO 1/68, OSNCP 1969, Nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, niepubl.). Na uwzględnienie nie zasługuje także argumentacja wnioskodawców, jakoby zasadność uwzględnienia skargi wynikała z faktu, że sądy orzekające dopuściły się wielu uchybień, albowiem skarga o wznowienie postępowania nie służy 4 korygowaniu błędów popełnionych przez sąd w prawomocnie zakończonym postępowaniu. W tym stanie Sąd Okręgowy trafnie ocenił, że skarga nie została oparta na podstawa wznowienia postępowania określonej w art. 403 § 2 k.p.c., co przesądzało o bezzasadności zażalenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Sąd Najwyższy zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawczyni kwotę 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, stosownie do treści § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 7 pkt 6 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 39814art. 3941 KPC§ 2§ 12 ust. 2§ 7 pkt 6§ 6 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy