III CZ 11/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-04-24
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Polańska-Farion
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia określona w skardze kasacyjnej jest wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia podana w apelacji?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności nie jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia określona w apelacji, a w przypadku zaskarżania postanowienia o zniesieniu współwłasności, rozstrzyga wartość konkretnego interesu lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy, co może sprowadzać się do różnicy wysokości oczekiwanej i zasądzonej dopłaty.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestników postępowania o zniesienie współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej została określona na poziomie wyższym niż w apelacji, co czyniło skargę niedopuszczalną. Uczestnicy zakwestionowali prawidłowość ustalenia tej wartości, twierdząc, że powinna być ona oparta na wartości dopłat, którymi zostali obciążeni. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 11/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Katarzyna Polańska-Farion (sprawozdawca) w sprawie z wniosku G. S. i Z. S. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty N. i in., o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2014 r., zażalenia uczestników Ł.J., J. F. i małoletniej H.F. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową matkę K. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 31 grudnia 2013 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w N. odrzucił skargę kasacyjną uczestników. Uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej została określona na poziomie wyższym od wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez uczestników w apelacji. Przy prawidłowo ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna była niedopuszczalna z mocy art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Uczestniczy zaskarżyli powyższe postanowienie w całości i wnieśli o jego uchylenie. Zakwestionowali prawidłowość ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia według wartości dopłat, którymi zostali obciążeni na rzecz wnioskodawców. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności nie jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w tego rodzaju sprawach zależne jest ściśle od wyniku postępowania i podlega kontroli sądu II instancji i Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, Lex nr 550948). W orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku zaskarżania postanowienia o zniesieniu współwłasności o wartości przedmiotu zaskarżenia rozstrzyga wartość konkretnego interesu lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy. Nie przesądza o niej ani wartość dzielonego majątku, ani wartość udziału wnoszącego środek odwoławczy, lecz zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia. Może zatem sprowadzać się do różnicy wysokości oczekiwanej i zasądzonej dopłaty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r. II CZ 25/02, Lex nr 54494). W odniesieniu do postanowienia sądu drugiej instancji, którym oddalona została apelacja skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną może być albo taka sama, jak w apelacji albo niższa; nie jest natomiast możliwe określenie jej na kwotę wyższą (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, Lex nr 585774).
3 Uczestnicy w apelacji zaskarżyli orzeczenie Sądu pierwszej instancji w punkcie trzecim, w którym zasądzono od każdego z nich spłaty na rzecz wnioskodawców po 26 736 zł i wnieśli o zmianę orzeczenia przez „wyrzeczenie, że wnioskodawcom spłaty od uczestników nie przysługują” ewentualnie „zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawców po 17 265 zł - tytułem dopłat”. Sąd drugiej instancji zmienił zaskarżone orzeczenie i zmniejszył spłaty należne od uczestników do kwot po 26 337 zł, a w pozostałym zakresie apelację oddalił. Skoro nie był kwestionowany sposób podziału, a interes uczestników sprowadzał się jedynie do podważania wysokości obciążeń, wartość przedmiotu zaskarżenia wyznaczała różnica kwot zasądzonych i wnioskowanych z tego tytułu. Uwzględnienie podnoszonego przez skarżących problemu rozliczenia nakładów nie mogło uzasadniać podwyższenia wartości przedmiotu zaskarżenia do poziomu podawanego w skardze, w sytuacji gdy wniosek ten służyć miał wyłącznie ograniczeniu wysokości spłat. Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu na mocy art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 212/13 2013-11-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- III CZ 12/08 2008-04-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- I CSK 1012/14 2015-06-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł, jest niedopuszczalna?
- V CSK 114/21 2021-10-28Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji jest niższa niż 150 000 zł, podlega odrzuceniu jako niedopus…
- III CSK 106/20 2021-01-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, dotycząca kwestionowania wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 13 § 2 KPC§ 4 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy