I CSK 760/18

WyrokIzba Cywilna2019-07-12

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy publikacja w prasie danych osobowych i wizerunku osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne, wymaga dodatkowego zezwolenia polskich organów, jeśli dane te zostały wcześniej upublicznione przez zagraniczne organy ścigania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez pozwanego zagadnienie prawne dotyczące publikacji danych osobowych i wizerunku osoby ściganej przez zagraniczne organy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano, że polskie przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych i zakazu publikacji danych osób objętych postępowaniem karnym obowiązują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zezwolenia wydawane przez zagraniczne organy ścigania nie mogą być automatycznie utożsamiane z zezwoleniami wymaganych przez polskie prawo. Ponadto, odpowiedzialność pozwanego wynikała z uporczywego naruszania dóbr osobistych powódki, a nie z jednorazowej publikacji.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła ochrony dóbr osobistych przeciwko pozwanemu, który opublikował jej dane osobowe i wizerunek w prasie. Pozwany argumentował, że dane te zostały wcześniej upublicznione przez zagraniczne organy ścigania. Sąd pierwszej instancji i sąd apelacyjny uwzględniły powództwo. Pozwany złożył skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące publikacji danych osób ściganych przez zagraniczne organy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 760/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa M. J. przeciwko R. spółce z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt VI ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do 2 rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), dotyczącego „publikacji w prasie danych osobowych i wizerunku osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne, gdy dane oraz wizerunek zostały opublikowane uprzednio przez zagraniczne organy ścigania właściwe ze względu na miejsce zdarzenia i prowadzone postępowanie karne", a wymagającego odpowiedzi na pytania: a) Czy istnieje konieczność anonimizacji danych osobowych i wizerunku osoby przeciwko, której toczy się postępowanie karne w sytuacji, gdy ich upublicznienie nastąpiło na podstawie decyzji i działań właściwych terytorialnie (miejscowo) i rzeczowo organów ścigania prowadzących postępowanie karne? b) Czy opublikowanie w prasie danych osobowych i wizerunku osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne w sytuacji, gdy uprzednio zostały podane do publicznej wiadomości w oficjalnym oświadczeniu właściwych w sprawie organów jest równoznaczne ze zgodą, o której mowa w art. 13 ust. 2 pr. pras.? c) czy w sytuacji gdy zachowanie przestępcze ma miejsce poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest przedmiotem postępowania organów wymiaru sprawiedliwości miejscowo i rzeczowo właściwych konieczne z uwagi na brzmienie art. 13 ust. 2 i 3 pr. pras. jest dodatkowe zezwolenie właściwego polskiego prokuratora lub sądu na upublicznienie danych osobowych i wizerunku osoby przeciwko której toczy się postępowanie? d) W jaki sposób należy ustalić właściwość organu, o którym mowa w art. 13 ust. 3 pr. pras. zezwalającego na upublicznienie danych osobowych i wizerunku osoby, przeciwko której toczy się postępowanie mając na względzie transgraniczny charakter sprawy?” Art. 13 pr. pras., zakazujący publikowania w prasie wizerunku i innych danych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również wizerunku i innych danych osobowych świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych, obowiązuje na terenie Rzeczpospolitej Polskiej i publikujące tu podmioty muszą się do niego stosować. Przyczyny ustanowienia tej regulacji i zasady wykładni art. 13 pr. pras. zostały wyjaśnione przez Sąd Najwyższy w wyroku z 29 kwietnia 2011 r., I CSK 509/10 (nie publ.). 3 W sprawie nie poczyniono ustaleń, na podstawie których można by wnosić o wydaniu przez zagraniczne organa ścigania takich zezwoleń na publikacje wizerunku i danych osobowych powódki, które by można zrównać, gdy chodzi o cel i skutki z zezwoleniami wydawanymi przez organy wymienione w art. 13 ust. 3 pr. pras. Z ustaleń Sądów meriti nie wynika też, żeby pozwany przed opublikowaniem wizerunku i danych powódki podjął próbę uzyskania na to zezwoleń przed jakimkolwiek organem. Nie istnieje zatem potrzeba abstrakcyjnego wyjaśniania, do którego organu pozwany powinien się zwrócić o stosowne zezwolenia, gdyby chciał o nie zabiegać. Istotniejsze jest jednak to, że w niniejszej sprawie pozwanemu przypisana została odpowiedzialność nie za jednorazowe działanie sprowadzające się do opublikowania wizerunku i danych powódki, być może w przekonaniu, że pozwanego legitymuje do tego postawa zagranicznych organów ścigania, lecz za cały ciąg działań, podejmowanych przeciwko powódce uporczywie, w nagannej intencji, i także wtedy, gdy pozwany wiedział już, że wysuwane przeciwko niej oskarżenia nie znajdują potwierdzenia w wynikach postępowania przygotowawczego. Zagadnienie prawne sformułowane przez pozwanego nie będzie miało zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Pozwany powołał się też na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 441 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. oraz art. 325 k.p.c. w zw. z art. 356 § 1 k.c. w zw. z art. 441 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c., jako mających budzić poważne wątpliwości oraz na potrzebę określenia wzajemnej relacji art. 38 § 1 i § 2 pr. pras. z art. 441 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. O potrzebie wykładni przepisów prawa, jako przesłance przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania można mówić wtedy, gdy konkretny przepis wywołuje wątpliwości interpretacyjne, jest źródłem rozbieżnej praktyki, a Sąd Najwyższy nie miał okazji zająć stanowiska co do tego, jak należy go rozumieć i stosować. Powołane przez skarżącego przepisy były po wielokroć przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego. Wątpliwości zgłaszane przez skarżącego w związku z wykładnią wymienionych wyżej przepisów nie korespondują z ustaloną podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, w obrębie której nie ma mowy o tym, żeby działania naruszające dobra osobiste powódki, przypisane konkretnie pozwanemu, 4 podejmował on wspólnie z innymi podmiotami. Gdyby nawet tak było, to powódka byłaby uprawniona do wybrania tego spośród sprawców czynu niedozwolonego, od którego dochodzi naprawienia krzywdy. Zadośćuczynienie, o którym orzekły Sądy meriti zostało przez nie dostosowane do tych czynów i ich skutków, które popełnił pozwany. Każda inna osoba, która także naruszyła dobra osobiste powódki w tym samym co pozwany czasie, ale innymi (własnymi) działaniami, samodzielnie odpowiada za swoje czyny i ich skutki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 13 ust. 2art. 13 ust. 3Art. 13art. 441 § 1 KCart. 448 KCart. 23art. 325 KPCart. 356 § 1 KCart. 38 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy