I KO 1/23
Izba Karna2023-02-14
Skład orzekający: Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli oskarżony jest bratem Prezesa sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a wśród świadków znajdują się członkowie bliskiej rodziny Prezesa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy oskarżony jest bratem Prezesa sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a wśród świadków znajdują się członkowie bliskiej rodziny Prezesa, może to budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy w społecznym odbiorze, nawet jeśli nie ma rzeczywistych podstaw do twierdzenia o braku bezstronności sądu. W celu uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. S. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było pokrewieństwo oskarżonego z Prezesem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze oraz fakt, że wśród świadków zawnioskowano o przesłuchanie członków bliskiej rodziny Prezesa. Sąd Okręgowy uznał, że te okoliczności mogą rodzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Legnicy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 1/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. S. oskarżonego o czyn z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2023 r. wniosku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze zawartego w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 193/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Legnicy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w sprawie o sygn. akt II K 193/22, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze wpłynął akt oskarżenia przeciwko M. S. o czyn z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wymieniony oskarżony jest bratem Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, zaś w akcie oskarżenia zawnioskowano o przesłuchanie na rozprawie świadków będących członkami bliskiej rodziny Prezesa Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, tj. jego matki oraz bratanka. Zdaniem wnioskodawcy, powyższe okoliczności mogą w odczuciu
2 społecznym rodzić wątpliwość co do obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten, statuując wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za taką uznać należy sytuację, w której postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego w rozpoznaniu tej sprawy. Ocenę wystąpienia przesłanki z art. 37 k.p.k. powinny jednak determinować realia konkretnego przypadku. W ocenie Sądu Najwyższego, opisana wyżej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem do jej przedmiotu należy odpowiedzialność karna oskarżonego, który jest bratem prezesa sądu właściwego do jej rozpoznania. Mimo braku rzeczywistych podstaw do twierdzenia, że na rozstrzygnięcie rzeczonej sprawy miałyby wpływ kryteria pozamerytoryczne, to jednak zaistniały stan rzecz uprawnia obawę, że w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Wobec tego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, w tym też przedłużenia postępowania, celowe jest przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, niepozostającemu w obszarze właściwości Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, tj. Sądowi Okręgowemu w Legnicy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- I KO 138/25 2025-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu miejscowo właściwego?
- III KO 66/21 2021-10-26Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżycielem prywatnym jest wiceprezes sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana?
- IV KO 24/23 2023-03-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli prezes sądu jest oskarżony o popełnienie przestępstwa, którego dotyczy postępowanie?
- V KO 31/19 2019-06-25Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy dotyczy ona Prezesa Sądu Okręgowego, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu?
- IV KO 31/21 2021-04-09Czy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa o pomówienie, w której oskarżonym jest prezes sądu rejonowego, powinna zostać przekazana do rozpoznania innemu sądowi?
Powołane przepisy
art. 59 ust. 2art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy