I KO 138/25

Izba Karna2025-12-18

Skład orzekający: Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu miejscowo właściwego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako zapewnienie obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, może uzasadniać przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczy to sytuacji, gdy zarzuty w sprawie dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu miejscowo właściwego, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywności rozpoznania sprawy przez ten sąd.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa tego sądu. Sąd wnioskujący uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa powinna zostać przekazana, ponieważ zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu, co może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 138/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie z zażalenia J.G. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Śremie o odmowie wszczęcia śledztwa z 4 września 2025 r. w sprawie [...], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2025 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 13 listopada 2025 r. sygn. akt III Kp 735/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o sygn. akt III Kp 735/25, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu. UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, zawisła sprawa z zażalenia J.G. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Śremie o odmowie wszczęcia śledztwa z 4 września 2025 r. w sprawie [...], dotyczącej przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego - Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, polegającego na odmowie interwencji w dniu 6 grudnia 2024 r. w Poznaniu w ramach administracyjnego nadzoru nad pracą Wydziały III i VIII Karnego tego Sądu, a nadto poprzez I KO 138/25 2 skierowanie fałszywego zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej Poznań - Grunwald o popełnieniu przestępstwa przez J.G., czym dział na szkodę J.G. tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W ocenie sądu wnioskującego już sam przedmiot postępowania i treść zawiadomienia o przestępstwie oraz treść zażalenia wskazują na zasadność przekazania przedmiotowej sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem sformułowane zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, co może wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z 12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań I KO 138/25 3 sędziów tego sądu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2010 r. sygn. akt V KO 66/10; z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV KO 26/21). Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 234 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy