I KO 22/24
Izba Karna2024-04-16
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy środek zaskarżenia wniesiony został przez prezesa lub wiceprezesa sądu, a pokrzywdzonym jest sędzia tego samego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy środek zaskarżenia wniesiony został przez prezesa lub wiceprezesa sądu, a pokrzywdzonym jest sędzia tego samego sądu. Taka sytuacja może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu w odbiorze społecznym, nawet jeśli formalnie nie występują strony procesu, a zadaniem sądu jest jedynie kontrola decyzji prokuratora.Stan faktyczny
Prokurator umorzył dochodzenie w sprawie gróźb karalnych i znieważenia skierowanych wobec sędzi Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, z powodu niewykrycia sprawcy. Wiceprezes tego sądu złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, ze względu na fakt, że zarówno pokrzywdzona, jak i podmiot składający zażalenie są związane z tym sądem, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słupcy.Pełny tekst orzeczenia
I KO 22/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia Wiceprezesa Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu na postanowienie zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt […] o umorzeniu dochodzenia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słupcy. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto w Poznaniu zatwierdził wydane 28 grudnia 2023 r. przez funkcjonariusza Policji postanowienie sygn. akt […], […], o umorzeniu dochodzenia w sprawie mającego miejsce w P. w dniu 22 sierpnia 2023 r. kierowania gróźb karalnych pozbawienia życia wobec sędzi Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu A. C., co wzbudziło w niej
I KO 22/24 2 uzasadnione obawy, że groźby zostaną spełnione, w adresowanej do niej korespondencji, jednocześnie zawierającej pod adresem pokrzywdzonej słowa wulgarne, powszechnie uznane za obelżywe, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. - z uwagi na niewykrycie sprawcy przestępstwa. Powyższe postanowienie zaskarżyła zażaleniem Wiceprezes Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, która wcześniej złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. przez nieustaloną osobę. Zażalenie zostało przez prokuratora przyjęte i przekazane do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu Poznań - Stare Miasto w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt VIII Kp 217/24, Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że „zarówno ze względu na podmiot, który złożył zawiadomienie o przestępstwie, a następnie zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia (Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu reprezentowany przez Wiceprezesa), jak ze względu na osobę pokrzywdzoną będącą sędzią od wielu lat orzekającą w Sądzie Rejonowym Poznań - Stare Miasto w Poznaniu (SSR A. C.), należy przyjąć, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawa została rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, co przede wszystkim pozwoli na wyeliminowanie mogących się rodzić w społeczeństwie wątpliwości co do w pełni bezstronnego rozpoznania sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Poznań Stare - Miasto w Poznaniu zasługuje na uwzględnienie, chociaż trudno uznać, że w sposób wyrazisty rysuje się konieczność zadbania, by w odbiorze społecznym nie zaistniały wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy. W przedmiotowej sprawie nie występują bowiem aktualnie przeciwne wobec siebie strony procesu, a zadaniem sądu rozpoznającego zażalenie będzie jedynie zbadanie, czy słuszne jest stanowisko podmiotu skarżącego, że decyzja o umorzeniu dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa jest „co najmniej przedwczesna” i sugerujące podjęcie określonych czynności w drodze pomocy prawnej. Tym niemniej wzgląd na szeroko pojmowane dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za wyeliminowaniem
I KO 22/24 3 sytuacji, gdy dany sąd miałby rozpoznawać środek zaskarżenia wniesiony przez prezesa bądź wiceprezesa tego sądu. Przechodząc z płaszczyzny instytucjonalnej na personalną należy zauważyć, że byłoby to równoznaczne z sytuacją, gdy sędzia orzekający w sprawie oceniałby czy ma rację jego przełożony, wskazując na wadliwość decyzji prokuratora, którą nadto jest zainteresowany inny sędzia tego sądu. Jest wysoce prawdopodobne, że każda postronna osoba, która zyskałaby wiedzę o takiej zaistniałej w sprawie konfiguracji, powzięłaby wątpliwości co do obiektywizmu sądu, co nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, sprawę przekazano do rozpoznania innemu sądu równorzędnemu - położonemu poza okręgiem poznańskim Sądowi Rejonowemu w Słupcy. [PGW] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KO 91/25 2025-07-02Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia wskazany jako sprawca czynu zabronionego jest prezesem sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- IV KO 77/21 2021-06-30Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą dyrektora sądu, w którym sprawa ma być rozpoznawana?
- I KO 138/25 2025-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu miejscowo właściwego?
- V KO 75/19 2019-10-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy wśród pokrzywdzonych znajdują się sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy oraz wiceprezes sądu nadrzę…
- V KO 6/23 2023-02-01Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony popełnił czyn na szkodę prezesa sądu, który jednocześnie sprawuje nadzór administracyjny nad sędziami tego sądu?
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 190 § 1 KKart. 216 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy