IV KO 21/01
Izba Karna2001-05-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z pełnieniem przez oskarżonego funkcji publicznych na obszarze właściwości sądu mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo zajmowanie przez oskarżonego odpowiedzialnych stanowisk w administracji, samorządzie lub pełnienie funkcji publicznych na obszarze właściwości sądu nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Potrzeba przekazania sprawy uzasadniona jest jedynie w sytuacji, gdy istnieją realne przesłanki wskazujące na negatywny wpływ na swobodę orzekania lub brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, a nie na potencjalne przekonanie o braku takich warunków wynikające z samego faktu pełnienia funkcji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ż. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko Zbigniewowi B. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było pełnienie przez oskarżonego funkcji Przewodniczącego Rady Powiatu oraz jego aktywność w życiu politycznym na obszarze właściwości sądu, a także współpraca sędziów z Radą Powiatu. Sąd Rejonowy obawiał się, że oskarżony może wywierać wpływ na decyzje samorządu i relacje z sądem, co może rodzić przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Ż. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. do dalszego prowadzenia.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 17 MAJA 2001 R. IV KO 21/01 Rzeczą sądów jest takie orzekanie, aby także w opinii publicznej nie powstawały wątpliwości co do tego, że wydawane orzeczenia są wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, podyktowane jakimikolwiek in-nymi przesłankami, niż te, które wynikają z materiału dowodowego i treści ustaw. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie unikały prowadzenia spraw dla nich trudnych z uwagi na stanowisko bądź pełnioną przez oskarżonego funkcję. Przewodniczący: sędzia SN F. Tarnowski. Sędziowie SN: E. Gaberle, J. Sobczak (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Smardzewski. Sąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa B., oskarżonego z art. 18 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejo-nowego w Ż. w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równo-rzędnemu, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił nie uwzględnić wniosku w przedmiocie przekazania sprawy in-nemu sądowi równorzędnemu i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Ż. do dalszego prowadzenia.
2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ż. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu pod-nosząc, iż „oskarżony Zbigniew B. oprócz pełnienia funkcji zawodowych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów jest osobistością życia politycznego na obszarze właściwości Sądu Rejonowego w Ż.”, gdyż sprawuje funkcję Przewodniczącego Rady Powiatu. Ponadto zauważono, iż sędziowie współpracują ze wspomnianą Radą biorąc udział w jej sesjach i posiedze-niach komisji Rady. Zauważono także, że oskarżony posiada możliwość wywierania wpływu na decyzje samorządu powiatowego oraz na kształto-wanie stosunków między Radą a Sądem, co może wyrobić przekonanie o niemożliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Ż. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Ż. należało uznać za bezpodstawny. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, iż potrzebę przekazywa-nia sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają takie powody, które mogą być wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o bra-ku warunków do rozpoznania sprawy. Nie oznacza to jednak, iż sąd miej-scowo i rzeczowo właściwy nie powinien rozpoznawać spraw przeciwko osobom zajmującym na obszarze jego właściwości odpowiedzialne stano-wiska w hierarchii administracyjnej, samorządowej bądź pełniących odpo-wiedzialne funkcje. Sądy mają konstytucyjnie zagwarantowaną niezawi-słość. Nie ma ona charakteru pustego przywileju a stanowi jedną z gwa-rancji prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Rzeczą są-dów jest takie sprawiedliwe i bezstronne orzekanie aby w opinii publicznej nie zaistniały wątpliwości co do tego, że wydawane orzeczenia są wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, podyktowane jakimikolwiek in-
3 nymi przesłankami, z wyjątkiem tych, które wynikają z materiału dowodo-wego i treści ustaw. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga aby sądy nie unikały prowadzenia spraw dla nich trudnych z uwagi na stanowisko bądź pełnioną przez oskarżonego funkcję. Przekazywanie spraw tego typu innemu sądowi nie może być podyktowane dobrem wymiaru sprawiedliwo-ści. Wręcz przeciwnie stwarzałoby iluzję nierówności wobec prawa wyróż-niając lub dyskryminując – w zależności od punktu widzenia – osoby któ-rych sprawy nie byłyby rozpoznawane przez sądy miejscowo właściwe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Sądu Rejonowego.
Powiązane orzeczenia
- III KO 30/20 2020-05-08Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżyciel prywatny jest osobą publiczną, a sprawa ma aspekt polityczny i jest nagłośniona w lokalnych mediach?
- III KO 142/24 2024-09-25Czy względy związane z pełnieniem funkcji publicznych przez oskarżonego oraz jego znajomościami w lokalnym środowisku sędziowskim mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru…
- I KO 67/22 2022-08-31Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia sądu rejonowego, a zarzucane mu czyny związane są z wykonywaniem obowiązków służbowych, a w sądzie miejscowo właściwym występują powiązania służbowe i koleżeńskie między oskarżo…
- V KO 16/17 2017-04-19Czy w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
Powołane przepisy
art. 18 § 1art. 271 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy