III KO 142/24

Izba Karna2024-09-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy względy związane z pełnieniem funkcji publicznych przez oskarżonego oraz jego znajomościami w lokalnym środowisku sędziowskim mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że względy związane z pełnieniem przez oskarżonego funkcji Starosty D. oraz jego znajomościami z sędziami Sądu Rejonowego w D. mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wskazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości może przemawiać za takim rozwiązaniem, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać w społecznym odbiorze przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Oskarżycielka prywatna skierowała akt oskarżenia przeciwko P. C. zarzucając mu popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 i 2 k.k. Wnioskodawca zawnioskował o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że oskarżony jest osobą publiczną (Starostą D.) znaną w lokalnym środowisku, a także utrzymuje kontakty koleżeńskie z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w D. Sąd Rejonowy w D. uznał, że powyższe okoliczności mogą wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności i wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w D. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 142/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz w sprawie P. C. oskarżonego z art. 212 § 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2024 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w D. z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 62/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w D. o sygnaturze akt II K 62/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku. UZASADNIENIE Oskarżycielka prywatna M. B., działająca przez swojego pełnomocnika, skierowała do Sądu Rejonowego w D. akt oskarżenia przeciwko P. C. zarzucając mu popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 i 2 k.k. W akcie oskarżenia pełnomocnik zawarł wniosek o zastosowanie instytucji z art. 37 § 1 k.p.k. i przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W toku posiedzenia pojednawczego powołał się na okoliczność, że oskarżony P. C. jest osobą publiczną, znaną w D., gdyż od wielu lat pełni funkcję Starosty D.. W ocenie Sądu Rejonowego w D. właściwym byłoby, aby niniejsza sprawa została rozpoznana przez inny sąd równorzędny, albowiem oskarżony P. C. jest III KO 142/24 2 wieloletnim Starostą D. i w związku z czym jest znany sędziom Sądu Rejonowego w D.. Uczestniczył w uroczystościach, które odbywały się w tym Sądzie, jak choćby otwarcie gmachu gdzie jest siedziba tego Sądu. Ponadto oskarżony P. C. pozostaje w kontaktach koleżeńskich z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w D., między innymi z SSR A.M., który został wyłączony od rozpoznania sprawy. Według Sądu wnioskującego, pełnienie funkcji Starosty D. przez oskarżonego P. C., osobista znajomość z niektórymi sędziami, może wywołać w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa ta nie zostanie bezstronnie rozpoznana. Ponadto w sprawie tej zostali zawnioskowani świadkowie, którzy pełnią, lub pełnili, funkcje publiczne na terenie D. i powiatu d. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Oczywistą jest rzeczą, iż jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocenna. Odnosząc się do niej, Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68, z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 - 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu określonego w art. 37 k.p.k. wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo – Orzecznictwo, Nr 2000, z 3, poz. 7, z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III KO 105/00, Legalis, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt V KO 3/02, Legalis). Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w D. mogą powodować powstanie w odbiorze III KO 142/24 3 społecznym przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy oskarżonego P. C. w tym Sądzie i dlatego niniejszą sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku, czyli sądowi spoza obszaru właściwości sądów rejonowych okręgu apelacji rzeszowskiej (Sąd Rejonowy w Kraśniku należy do obszaru właściwości apelacji lubelskiej). [PGW] [MS]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1art. 37 KPKart. 37 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy