II KO 64/23
Izba Karna2023-07-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy osoba podejrzana o popełnienie czynu jest Prezesem sądu nadzorującego sąd miejscowo właściwy?Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 37 k.p.k., może przemawiać za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności z uwagi na nadzorczą funkcję osoby podejrzanej wobec tego sądu. W sytuacji, gdy osoba podejrzana o popełnienie czynu jest Prezesem sądu, który sprawuje nadzór nad sądem miejscowo właściwym, zachodzi uzasadniona obawa braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek dotyczył sprawy, w której odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Okręgowego, który pełnił również funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Sąd Rejonowy uznał, że osoba podejrzana o popełnienie czynu sprawuje nadzór nad sądem miejscowo właściwym, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
II KO 64/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie o czyn z art. 231§1 k.k. w zb. z art. 241§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 31 lipca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt XIV Kp 3061/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł : uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, sygn. akt XIV Kp 3061/21, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt XIV Kp 3061/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy pokrzywdzonego P. S., innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r., odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień 9 maja 2022 r. przez Prezesa Sądu Okręgowego w […], pełniącego funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, polegającego na publicznym ujawnieniu w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego RDSP […] bez zgody P. S. nagrania
II KO 64/23 2 z przesłuchania świadka T. S. z 20 września 2019 roku. Sąd ten wskazał, że wprawdzie w niniejszej sprawie zarzuty nie zostały przedstawione żadnej osobie, jednak osoba sprawcy została określona w opisie czynu, który wskazuje na sędziego P. S, pełniącego od dnia 4 czerwca 2018 roku funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz będącego w okresie od 17 listopada 2020 roku do lipca 2022 roku Prezesem Sądu Okręgowego w […]. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). W niniejszej sprawie, uwzględniając argumenty przytoczone we wniosku, zachodzi tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie rozpoznając zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa miałby bowiem rozstrzygać co do prawidłowości decyzji prokuratora w sprawie w której osobą podejrzewaną o popełnienie czynu z art. 231§1 k.k. w zb. z art. 241§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. jest Prezes Sądu Apelacyjnego Sędzia P. S. (na co wskazuje opis czynu), który z racji pełnionej funkcji pełni nadzór nad działalnością Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie. W takim układzie procesowym bez wątpienia mogłyby pojawić się wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.
II KO 64/23 3 Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności oraz dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 24/23 2023-03-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli prezes sądu jest oskarżony o popełnienie przestępstwa, którego dotyczy postępowanie?
- III KO 42/15 2015-06-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia będący pokrzywdzonym w sprawie pełnił funkcję prezesa sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejsco…
- I KO 54/21 2021-11-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą sędziego pełniącego funkcję wiceprezesa sądu właściwego miejscowo do rozpoznania…
- V KO 85/18 2018-12-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia i były prezes sądu, a istnieją personalne powiązania między sędziami sądu wł…
- III KO 91/25 2025-07-02Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia wskazany jako sprawca czynu zabronionego jest prezesem sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 231§1 KKart. 241§1 KKart. 11§2 KKart. 37 KPK§1§2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy