II KK 188/22

Sygn. akt II KK 188/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wiesław Kozielewicz SSN Andrzej Stępka Protokolant Klaudia Binienda w sprawie G. F. o wydanie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 lipca 2022 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 lutego 2022 r., II K […] 1.uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego; 2.obciąża Skarb Państwa kosztami tego postępowania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wyrokiem łącznym z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II K […], w sprawie G. F., skazanego prawomocnymi wyrokami skazującymi: 1. nakazowym Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt II K 467/20, za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z 2 art. 64 § 1 k.k. popełniony w dniu 28 stycznia 2020 r., na karę 130 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda; 2. nakazowym Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II K 797/20, za czyn z art. 62 b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełniony w dniu 22 maja 2020 r., na karę 120 stawek dziennych po 12 zł każda; 3. Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II K 756/20 za: 1. czyn z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełniony w dniu 6 maja 2020 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. czyn z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełniony w dniu 6 maja 2020 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności, gdzie w miejsce orzeczonych kar jednostkowych Sąd wymierzył karę łączną 1 roku pozbawienia wolności; 3. Sądu Rejonowego w S. z dnia 1 marca 2021 r., sygn. akt II K 1375/20, za: 4. trzy czyny z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w warunkach art. 91 § 1 k.k., w okresie od dnia 17 czerwca 2020 r. do dnia 6 lipca 2020 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności; 5. dwa czyny z art. 278 § 1 k.k. popełnione w warunkach art. 91 § 1 k.k. w okresie od dnia 28 lipca 2020 r. do dnia 3 sierpnia 2020 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 6. jedenaście czynów z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnionych w warunkach art. 91 § 1 k.k. w okresie od dnia 26 lutego 2020 r. do dnia 29 czerwca 2020 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności; - siedem czynów z art. 279 § 1 k.k. popełnionych w warunkach art. 91 § 1 k.k. w okresie od dnia 6 lipca 2020 r. do dnia 22 września 2020 r., na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, gdzie w miejsce powyższych kar jednostkowych Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, orzekł o rozwiązaniu węzłów kary łącznej orzeczonej w wyrokach o sygn. akt II K 756/20 i II K 1375/20, a następnie na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. oraz art. 569 § 3 1 k.p.k. połączył orzeczone kary jednostkowe pozbawienia wolności ze spraw: II K 756/20 i II K 1375/20 i w ich miejsce orzekł wobec skazanego G. F. karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy odbytych już kar pozbawienia wolności, z obu połączonych spraw. Pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach podlegających łączeniu pozostawił do odrębnego wykonania, a na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym rozstrzygnięć opisanych w pkt. 1 i 2 części wstępnej wyroku. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w dniu 25 lutego 2022 r. W sprawie nie sporządzono uzasadnienia tego orzeczenia. Kasację od tego wyroku łącznego na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił mu rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu wobec G. F. przez Sąd Rejonowy w S. w dniu 17 lutego 2022 r. wyroku łącznego o sygn. akt II K […], w sytuacji, kiedy kwestia połączenia skazań na mocy tych samych orzeczeń, wydanych wobec tego samego skazanego została już wcześniej rozstrzygnięta prawomocnym z dniem 5 lutego 2022 r. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K […]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega rozpoznaniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.. Zaskarżony wyrok został wydany z rażącą obrazą przepisu prawa procesowego wskazanego w zarzucie kasacyjnym. Niewątpliwie bowiem w dniu wydania zaskarżonego wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w Siedlcach, w obrocie prawnym funkcjonował prawomocny (z dniem 5 lutego 2022 r.) wyrok łączny Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt II K […], w którym rozstrzygnięto już kwestie połączenia tych 4 samych orzeczeń wydanych wobec skazanego G. F.. Wyrokiem tym, na podstawie art. 85 § 1, § 2 i § 4 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 i § 2 k.k., art. 91 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanym przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 (Dz.U. z 2020, poz. 1086), a więc przepisów obowiązujących do dnia 23 czerwca 2020 r., połączono wobec tego skazanego dwie kary łączne z wyroków Sądu Rejonowego w S. w sprawach o sygn. akt II K 756/20 i II K 1375/20 (czyli połączono kary z tych samych rozstrzygnięć, co w owym wyroku łącznym Sądu Rejonowego w S. o sygn. akt II K […], tyle tylko, że kary łączne, a nie kary jednostkowe). Nadto tym samym węzłem kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności objęto jeszcze karę 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II K […], która nie była przedmiotem procedowania przez Sąd Rejonowy w S.. Oznacza to, że nie wystąpiła potrzeba wydania kolejnego wyroku łącznego wobec skazanego G. F. w rozumieniu przepisu art. 575 § 1 k.p.k.. Wydanie – w takiej sytuacji procesowej - przez Sąd Rejonowy w S. wobec G. F. kolejnego wyroku łącznego, łączącego kary pozbawienia wolności, orzeczone za te same czyny, popełnione przez tę samą osobę, było uchybieniem naruszającym zasadę powagi rzeczy osądzonej i stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Zasadnie w wyroku z dnia 25 czerwca 2020 r., III KK 90/20 Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się. Uregulowany w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. bezwzględny nakaz umorzenia postępowania karnego, gdy wcześniejsze postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone (res iudicata), dotyczy również postępowań w przedmiocie wydania wyroku łącznego (por. też wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 listopada 2004 r., V KK 326/04, z dnia 3 października 2005 r., V KK 151/05, z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, z dnia 10 lipca 2013 r., II KK 14/13). Dla zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 5 § 1 pkt 8 k.p.k. nie jest konieczne, aby wydany później wyrok łączny obejmował karą łączną wszystkie te kary, które zostały orzeczone w wyrokach stanowiących podstawę orzeczenia kary łącznej w wydanym wcześniej wyroku łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2020 r., V KK 414/19) Mając powyższe na uwadze w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., a w konsekwencji wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. [as]