II CSK 487/08
WyrokIzba Cywilna2008-12-05
Skład orzekający: Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który zawarł ugodę przenoszącą prawo użytkowania wieczystego, ale nie ujawnił tego prawa w księdze wieczystej przed złożeniem wniosku o wpis hipoteki, jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego w sprawie o wpis hipoteki przymusowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są jedynie osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Skoro skarżący nie spełniał tych kryteriów w momencie składania wniosku o wpis hipoteki, nie mógł uzyskać statusu uczestnika postępowania. W związku z tym jego skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dokonał wpisu hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Spółka B.(...) zaskarżyła ten wpis apelacją, twierdząc, że jest uczestnikiem postępowania na mocy ugody przenoszącej na nią prawo użytkowania wieczystego, choć nie zostało ono jeszcze ujawnione w księdze. Sąd Okręgowy uznał spółkę B.(...) za uczestnika postępowania i oddalił apelację. Spółka B.(...) wniosła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną i zasądził od spółki B.(...) na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 487/08 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przy uczestnictwie "M.(...)" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. oraz B.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wpis hipoteki w księdze wieczystej Kw Nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2008 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania B.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od B.(...) Sp. z o.o. w P. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w K. dokonał wpisu hipoteki przymusowej zwykłej w kwocie 1.283094,93 zł jako zabezpieczenie zobowiązań „M.(...) sp. z o.o. z tytułu podatków w księdze wieczystej Kw Nr (…) w której dziale II wpisana jest wymieniona Spółka jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel znajdujących się na nim budynków. Wpis został dokonany na podstawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 26 listopada 2007 r. Powyższy wpis zaskarżyła apelacją B.(...) Sp. z o.o. podnosząc, że jest na podstawie art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikiem postępowania ponieważ w dniu 16 listopada 2007 r. przed Sądem Rejonowym w P. zawarła z M.(...) sp. z. o.o ugodę przenoszącą na
2 skarżącą prawo użytkowania wieczystego, jednak swojego prawa dotychczas nie ujawniła w księdze wieczystej. Wnioskodawca domagał się w pierwszej kolejności odrzucenia apelacji, wniesionej przez podmiot nie będący uczestnikiem postępowania. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu wnioskodawcy uznając, że skoro ma nastąpić wpis użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego, to stał się on uczestnikiem postępowania na podstawie art. 6261 § 2 w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. W motywach zaskarżonego postanowienia, którym oddalił apelację wskazał , że w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jako jej właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty i właściciel znajdujących się na niej budynków wpisana jest M.(...) sp. z o.o. Zawarcie ugody sądowej przenoszącej użytkowanie wieczyste między M.(...) sp. z o.o. a B.(...) sp. z o.o. nie spowodowało przejścia tego prawa do czasu dokonania jego wpisu do księgi wieczystej (art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tekst jedn.: Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zaś w chwili złożenia wniosku o wpis hipoteki nie został złożony wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego. Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżyła skargą kasacyjną B.(...) sp. z o.o. zarzucając naruszenie art. 29 i 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Wnosiła o jego uchylenie i oddalenie wniosku o wpis hipoteki lub przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odrzucenie apelacji oraz skargi kasacyjnej z przyczyn podnoszonych uprzednio w odpowiedzi na apelację lub oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego - oprócz wnioskodawcy - są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Powołany przepis, jako przepis szczególny w stosunku do art. 510 k.p.c., wyłączając jego stosowanie, reguluje wyczerpująco krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego (postanowienia SN z dnia: 16 czerwca 2004 r., I CZ 46/04, nie publ., 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04 nie publ. i 19 kwietnia 2006 r., V CSK 27/06, nie publ.).
3 Z tych przyczyn skarżący, nie będący osobą, której prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz której wpis miał nastąpić nie mógł uzyskać w niniejszej sprawie statusu uczestnika postępowania, a jego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 514/16 2017-04-04Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej, może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, które stanowią przeszkodę do żądanego wpisu, mimo że nie wynikają one bezpośrednio z treści…
- II CSK 225/16 2017-01-26Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej łącznej, jest związany jedynie treścią wniosku, dołączonych dokumentów i księgi wieczystej, czy też może brać pod uwagę inne znane mu okolicznośc…
- II CSK 503/12 2013-04-18Czy sąd wieczystoksięgowy może oddalić wniosek o wpis hipoteki przymusowej w całości, jeśli zasada dopuszczalności wpisu została wykazana jedynie w części?
- II CSK 546/16 2017-04-05Czy wniosek o wpis hipoteki przymusowej złożony po utracie przez dłużnika prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, które zostały następnie zbyte, może zostać uwzględniony?
- I CSK 479/06 2007-04-13Czy prawomocne orzeczenie o wpisie hipoteki przymusowej w księdze wieczystej wyłącza możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie tej hipoteki?
Powołane przepisy
art. 6261 § 2 KPCart. 6261 § 2art. 510 § 1 KPCart. 27art. 29art. 510 KPCart. 3986 § 2art. 520 § 3art. 391 § 1art. 39821art. 13 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy