III KZ 49/21

PostanowienieIzba Karna2021-12-16

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie sądu okręgowego o odmowie przyjęcia kasacji jest prawidłowe, jeśli podejrzany nie został prawidłowo pouczony o konsekwencjach niedopełnienia wymogów formalnych kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za przedwczesne. Brak prawidłowego pouczenia podejrzanego o konsekwencjach niedopełnienia wymogów formalnych kasacji, w tym o terminie na jej sporządzenie przez obrońcę z wyboru, skutkuje wadliwością takiego zarządzenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność stanowiska obrońcy z urzędu z oczekiwaniami strony nie stanowi podstawy do wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu.
Stan faktyczny
Podejrzany wniósł osobistą kasację od postanowienia sądu okręgowego. Sąd okręgowy wyznaczył mu obrońcę z urzędu, który stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji. Następnie podejrzany został poinformowany o braku podstaw ze strony obrońcy z urzędu i pouczony o konieczności ustanowienia obrońcy z wyboru w terminie 30 dni. Nie został jednak pouczony o konsekwencjach niedotrzymania tego terminu. W związku z tym sąd okręgowy odmówił przyjęcia osobistej kasacji. Podejrzany złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy uznał za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 49/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie P. G. podejrzanego o czyn z art. 190a § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2021 r. zażalenia podejrzanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt V WKK (…) o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 września 2020r., sygn. akt V Kz (…) na podstawie art. 530 § 3 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do Sądu Okręgowego w G. w celu przeprowadzenia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. UZASADNIENIE W dniu 23 listopada 2020 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w G.) P. G. wniósł osobistą kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt V Kz (…) wraz z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w celu reprezentowania go w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym i przy sporządzeniu kasacji w sprawie (k. 5 – 17 akt V WKK 71/20). Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2021 r. wyznaczono podejrzanemu obrońcę z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji, ewentualnie 2 poinformowania na piśmie sądu o niestwierdzeniu podstaw do wniesienia kasacji (k. 91 – 95 akt V WKK 71/20). W dniu 21 lipca 2021 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w G.) wyznaczony obrońca z urzędu złożył opinię, w której wskazał, że po zapoznaniu się i analizie akt sprawy nie znajduje podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (k. 100 akt V WKK 71/20). W następstwie powyższego, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2021 r. (doręczonym skazanemu w dniu 17 sierpnia 2021 r.) P. G. został poinformowany, że wyznaczony obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do wniesienia kasacji i pouczony, że jeśli podtrzymuje wolę wniesienia kasacji winien ustanowić obrońcę z wyboru, który stosownie do treści art. 526 § 2 k.p.k. sporządzi ją i podpisze w terminie 30 dni, licząc od daty doręczenia „niniejszego zawiadomienia”. W informacji tej nie pouczono podejrzanego o konsekwencjach uchybienia ww. terminowi (k. 106, 107 akt V WKK 71/20). W związku z tym, że w ww. terminie P. G. nie wniósł kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę, zarządzeniem z dnia 30 września 2021 r. (doręczonym podejrzanemu w dniu 24 października 2021 r.) upoważniony sędzia Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. odmówił przyjęcia osobistej kasacji podejrzanego. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że podejrzany został wezwany do uzupełnienia braków formalnych osobistej kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez obrońcę ustanowionego z wyboru, jak również pouczony o skutkach swego zaniechania w tej kwestii (k. 116 - 117). Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie, zażalenie wywiódł podejrzany, który zaskarżył ww. decyzję procesową w całości. Jako przyczynę odwoławczą wskazał fakt, że w postępowaniu przedkasacyjnym domagał się wyznaczenia obrońcy z urzędu, a tym samym niezasadne jest domaganie się od niego, by dopełnił wymogu wniesienia kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę z wyboru (k. 128 – 130 akt V WKK 71/20). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne w tym sensie, że musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego zarządzenia i przekazaniem sprawy do Sądu Okręgowego w G. w celu przeprowadzenia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. 3 Zaskarżone zarządzenie jest bowiem przedwczesne. Ani z treści zarządzenia z dnia 27 lipca 2021 r., ani też ze sporządzonego w oparciu o nie pisma skierowanego do podejrzanego, nie wynika bowiem, by (wbrew temu co wskazano w treści zaskarżonego zarządzenia), ww. został pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do zarządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. Powyższe mogło spowodować, że podejrzany nie tylko nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji niedochowania tego terminu, a nawet opacznie mógł zrozumieć intencję sądu. Trudno dociec z jakich okoliczności sędzia, wydając zaskarżone zarządzenie, wywiódł, iż skarżącemu doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wraz z prawidłowym pouczeniem o konsekwencjach ich niedochowania. Z powyższych przyczyn zaskarżone zarządzenie należało uznać za błędne i w konsekwencji orzec o jego uchyleniu i przekazaniu sprawy do Sądu Okręgowego w G. w celu przeprowadzenia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym, co w pierwszym rzędzie wiązać się będzie z ponownym wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braków formalnych kasacji, tym razem z właściwymi pouczeniami dotyczącymi konsekwencji niedopełnienia tych czynności w wyznaczonym terminie. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu, należy jednak skarżącemu przypomnieć, że niezgodność stanowiska przedstawionego przez wyznaczonego obrońcę z urzędu z oczekiwaniami bądź poglądami strony nie może być podstawą wyznaczenia jej kolejnego obrońcy z urzędu (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 maja 2017 r., II KZ 12/17, LEX nr 2284185). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 190a § 1 KKart. 530 § 3 KPKart. 526 § 2 KPK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy