II KO 30/25
Izba Karna2025-03-27
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z problemów organizacyjnych sądu (np. sposób przydzielania spraw), uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że problemy techniczne i organizacyjne sądu, takie jak sposób przydzielania spraw przez prezesa sądu, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne i uzasadnia odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Problemy organizacyjne powinny być rozwiązywane w ramach wewnętrznej organizacji pracy sądu.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku były obawy sędziego orzekającego o zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z faktu, że decyzje o przydzielaniu spraw w Sądzie Apelacyjnym podejmuje osoba będąca Prezesem tego Sądu, a nie jej poprzednik. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 30/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie D.P. w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., IX Ko 140/24, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r., II AKZ 1151/24, na podstawie art. 37§1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., IX Ko 140/24, w sprawie D.P. Wniosek został uzasadniony tym, że orzekający – sędzia SA X. Y. – dostrzega zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości w tym, że decyzje o przydzielaniu spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, zgodnie z
II KO 30/25 2 obowiązującym aktualnie podziałem czynności, podejmuje osoba będąca Prezesem tego Sądu, a nie jej poprzednik odwołany z tego stanowiska. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w wymienionym przepisie, podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie mogą stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Powyższe stanowisko Sąd Najwyższy prezentuje stabilnie od dziesięcioleci. Takim problemem organizacyjnym leżącym po stronie sądu jest wyznaczenie takiego składu, który spełniałby wymóg należycie obsadzonego sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Powyższe jednak nie jest w stanie wywołać żadnych skutków w przestrzeni zakreślonej przez normę art. 37 k.p.k. Jest to bowiem kwestia, która winna zostać rozwiązana na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie, będąca w kompetencji Prezesa tego Sądu i Ministra Sprawiedliwości (zob. również postanowienie SN z dnia 5 marca 2025 r., II KO 31/25).
II KO 30/25 3 Brak jakichkolwiek podstaw do uznawania, że cały Sąd Apelacyjny w Warszawie znalazł się w sytuacji, która nakazywałaby przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w tym Sądzie, a więc że dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KO 31/25 2025-03-05Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z problemów organizacyjnych sądu, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?
- II KO 50/25 2025-04-24Czy problemy organizacyjne i techniczne dotyczące sposobu przydzielania spraw w sądzie apelacyjnym mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na zagroż…
- II KO 76/25 2025-06-03Czy problemy organizacyjne związane z przydzielaniem spraw w sądzie apelacyjnym, w tym sposób wyznaczania składu orzekającego przez prezesa sądu, mogą stanowić uzasadnienie dla przekazania sprawy innemu sądowi równorzędn…
- II KO 77/25 2025-04-15Czy problemy organizacyjne i personalne w sądzie, w tym zarzuty dotyczące sposobu przydzielania spraw i potencjalnego braku niezawisłości sędziów, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równo…
- II KO 47/19 2019-05-15Czy względy techniczne i trudności organizacyjne sądu, takie jak brak terminów rozpraw i konieczność wezwania biegłych, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru…
Powołane przepisy
art. 37§1 KPKart. 37 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy