V KO 118/22
Izba Karna2023-01-12
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, a jednym ze świadków jest jego małżonek, również sędzia tego samego sądu, zachodzi uzasadniona podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia bezstronności sądu i jej pozorów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, ponieważ bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, przez fakt jego pokrzywdzenia, a także fakt, że jednym ze świadków jest małżonek pokrzywdzonej, również sędzia tego sądu, może rodzić w odczuciu społecznym obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania. Konieczność zapewnienia bezstronności sądu oraz zewnętrznych pozorów bezstronności jest kluczowa dla wymiaru sprawiedliwości, a art. 37 k.p.k. ma służyć przede wszystkim temu celowi.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej prowadzonej przeciwko M. K. i innym oskarżonym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku był fakt, że jedną z osób pokrzywdzonych jest sędzia Sądu Okręgowego w B., a jednym ze świadków jest jej mąż, również sędzia tego samego sądu. Sąd Okręgowy wskazał, że pokrzywdzona i jej mąż są sędziami z wieloletnim stażem i są powszechnie znani w środowisku sędziowskim.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 118/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie przeciwko: M. K., D. J. (J.), J. K., R. B., M. G. oskarżonym z art. 286 § 1 k.k., art. 294 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 12 stycznia 2023 r. wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 grudnia 2022 r. w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy prowadzonej przeciwko: M. K., D. J., J. K., R. B., M. G. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - w trybie wskazanym w art. 37 k.p.k. - ze względu na fakt, że jedną z osób pokrzywdzonych w sprawie jest J. W., która jest czynnym sędzią Sądu Okręgowego w B. w Wydziale Cywilnym, a jednym ze świadków w tej sprawie jest mąż pokrzywdzonej W. W., który jest również sędzią tego Sądu w Wydziale Gospodarczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wystąpienie jest zasadne. Nie budzi żadnych wątpliwości, że konieczność zapewnienia bezstronności sądu oraz zewnętrznych jej pozorów jest dla wymiaru sprawiedliwości kluczowa. Art. 37 k.p.k. ma właśnie służyć przede wszystkim temu celowi. Dobro wymiaru
2 sprawiedliwości musi być bowiem rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności). Niewątpliwie bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, przez fakt jego pokrzywdzenia działaniem określonych oskarżonych, może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania. Obawę tę potęguje nadto fakt, że jednym ze świadków występujących w tej sprawie jest mąż pokrzywdzonej również sędzia Sądu Okręgowego w B.. Nie bez znaczenia w kontekście powyższych rozważań jest również okoliczność, że - jak podniesiono we wniosku - pokrzywdzona jak i jej mąż są sędziami z wieloletnim stażem w sądach b. i z tego tytułu są osobami powszechnie znanymi w środowisku sędziowskim z racji różnego rodzaju kontaktów zawodowych i socjalnych, co niewątpliwe mogłoby spowodować znaczne perturbacje w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy ze względu na znaczące prawdopodobieństwo uruchomienia i to nie jednorazowo procedury wskazanej w art. 41 § 1 i 2 k.p.k., prowadzącej, czego nie można wykluczyć w tej sprawie, do konieczności skorzystania z instytucji wskazanej w art. 43 k.p.k. Zatem mając na uwadze potrzebę zapewnienia optymalnych warunków orzekania oraz wykluczenia, jak słusznie wskazano we wniosku, potencjalnych podejrzeń o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na treść rozstrzygnięcia, należało postanowić jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KO 92/23 2023-11-30Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia, a jej mąż również orzeka w sądzie rejonowym, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- I KO 73/24 2024-07-11Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 86/18 2018-12-20Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 50/17 2017-10-19Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy podejrzany jest o nakłanianie sędziów do określonych działań, a jego żona jest sędzią w tym…
- III KO 19/19 2019-03-21Czy fakt, że pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, który jest jednocześnie osobą inicjującą postępowanie, stanowi uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 37 KPKart. 41 § 1art. 43 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy