II KO 50/17
Izba Karna2017-10-19
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy podejrzany jest o nakłanianie sędziów do określonych działań, a jego żona jest sędzią w tym samym okręgu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie, ze względu na charakter zarzucanego przestępstwa (nakłanianie sędziów do określonych działań) oraz fakt, że żona podejrzanego jest sędzią w tym samym okręgu, przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby zapewnić obiektywizm i bezstronność orzekania oraz zapobiec potencjalnym wątpliwościom społecznym co do braku warunków do bezstronnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ł. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej G. P. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty popełnienia przez podejrzanego przestępstwa nakłaniania sędziów Sądu Okręgowego w Ł. do określonych działań związanych z planowanym rozstrzygnięciem sprawy. Dodatkową okolicznością było to, że żona podejrzanego jest sędzią w tym samym okręgu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o sygn. akt IV K […] Sądu Rejonowego w Ł. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 50/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie G. P. podejrzanego o popełnienie czynu z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2017 r., wniosku Sądu Rejonowego w Ł., o przekazanie sprawy o sygn. akt IV K […] innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę o sygn. akt IV K […] Sądu Rejonowego w Ł. Do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. IV K […], przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy G. P., podejrzanego o popełnienie czynu z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k., celem rozważenia możliwości przekazania jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę na dwie, jego zdaniem, istotne okoliczności, które przemawiają za podjętą inicjatywą, a mianowicie: charakter popełnionego przez podejrzanego przestępstwa, tj. nakłaniania sędziów Sądu Okręgowego w Ł. do podjęcia określonych działań związanych z planowanym rozstrzygnięciem w toczącym się przed tym Sądem postępowaniem, jak również to, że żona podejrzanego jest sędzią w okręgu […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w Ł. zasługuje na uwzględnienie.
2 Sąd Najwyższy niejednokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od obowiązku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, kiedy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w rozpoznawanej sprawie. Sąd Rejonowy w Ł. stanął przed koniecznością rozpoznania wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko G. P., podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k., tj. nakłaniania sędziów Sądu Okręgowego w Ł. do podjęcia określonych działań związanych z planowanym rozstrzygnięciem w toczącym się przed tym sądem postępowaniem. W ocenie Sądu Najwyższego rozpoznanie tej sprawy, nie tylko przez Sąd Rejonowy w Ł., ale także przez każdy inny z okręgu […], mogłoby stworzyć w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do bezstronnego orzekania. Okolicznością przemawiającą za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi jest również to, że żona oskarżonego G. P. jest sędzią w okregu […]. Pod pojęciem „dobra wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu przepisu art. 37 k.p.k. należy rozumieć także potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Tym bardziej w sprawach o przestępstwa popełnione na szkodę osób związanych ze środowiskiem prawniczym (w tym przypadku sędziowskim), czy też przez osoby powiązane z tym środowiskiem (małżonek sędziego). Sprawy takie zazwyczaj budzą szczególne zainteresowanie społeczne. W realiach niniejszej sprawy zaistniały więc nie tylko okoliczności mogące wywierać ujemny wpływ na swobodę orzekania, ale także mogące stworzyć przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Jednocześnie, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 53/17, „dobro wymiaru sprawiedliwości rozumiane jest słusznie nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności)”; [zob. też W. Jasiński, w: J. Skorupka (red.) Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 140; podobnie: S. Zabłocki
3 - Przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 27 k.p.k.), PS 1994, nr 7-8), postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2017 r., IV KO 53/17]. Powołane okoliczności prowadzą do uznania, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez sąd inny niż właściwy, spoza okręgu właściwości Sądu Okręgowego w Ł.. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak na wstępie. [aw]
Powiązane orzeczenia
- V KO 77/16 2016-11-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest radcą prawnym, a jego małżonka jest sędzią orzekającym w tym samym sądzie?
- III KO 23/22 2022-03-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy mąż oskarżycielki prywatnej jest biegłym sądowym?
- IV KO 15/15 2015-04-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w tym samym sądzie?
- I KO 92/23 2023-11-30Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia, a jej mąż również orzeka w sądzie rejonowym, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 111/23 2024-01-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżona jest żoną sędziego orzekającego w tym samym okręgu sądowym, a zabezpieczenie majątkowe obejmuje wspólną nieruchomość?
Powołane przepisy
art. 18 § 2 KKart. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 27 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy