IV KO 111/23

Izba Karna2024-01-09

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżona jest żoną sędziego orzekającego w tym samym okręgu sądowym, a zabezpieczenie majątkowe obejmuje wspólną nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że relacja oskarżonej z sędzią orzekającym w tym samym okręgu, a także wspólne zabezpieczenie majątkowe, mogą stwarzać pozory braku bezstronności i wpływać na swobodę orzekania, co przemawia za dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A. C. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżona jest żoną sędziego Sądu Rejonowego w C., który znajduje się w okręgu Sądu Okręgowego w B. Ponadto, na wspólną nieruchomość oskarżonej i jej męża zostało ustanowione zabezpieczenie majątkowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Okręgowego w B. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 111/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie przeciwko A. C. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2024 r., wniosku Sądu Okręgowego w B. zawartego w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt III K 150/23 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w B. o sygn. akt III K 150/23 do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt III K 150/23, Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt III K 150/23 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że sprawa dotyczy A. C. oskarżonej o popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Oskarżona jest […] sędziego Sądu Rejonowego w C. znajdującego się na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w B. – X.Y.., orzekającego w pionie […]. Okręg [...] jest stosunkowo małym okręgiem, w którym orzeka łącznie 135 sędziów i asesorów sądowych, w tym 46 w pionie karnym. Sędziowie ci znają się zarówno na stopie zawodowej, jak i prywatnej, uczestniczą razem w szkoleniach zawodowych i spotkaniach towarzyskich. Ponadto, w niniejszej sprawie dokonano zabezpieczenia IV KO 111/23 2 majątkowego na kwotę 911.281,29 zł na wspólnej nieruchomości [..]. Ewentualne orzeczenie o charakterze majątkowym wymierzone w stosunku do oskarżonej może więc pociągnąć skutki także na mieniu sędziego X.Y.. Zdaniem Sądu wnioskującego, powyższe może skłonić opinię publiczną ku wnioskowaniu, że ewentualne orzeczenie zapadłe wobec A. C. dyktowane jest względami znajomości sędziego referenta z jej […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w B. zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach tej sprawy, rozpoznawanej przeciwko oskarżonej A. C., będącej żoną sędziego orzekającego w […] Sądu Rejonowego w C. X.Y.., wniosek Sądu Okręgowego w B. jest uzasadniony. Skoro jak wskazał Sąd wnioskujący, w całym okręgu [...], do którego należy Sąd Rejonowy w C., orzeka łącznie 46 sędziów w […], utrzymujących ze sobą zarówno kontakty zawodowe, jak i towarzyskie, to celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Orzekanie bowiem w tym Sądzie sędziów, którzy utrzymują koleżeńskie kontakty z sędzią będącym […] oskarżonej, a przy tym z osobą, na którą wydane w sprawie orzeczenie o charakterze majątkowym może bezpośrednio wpływać z uwagi na ustawową […] z oskarżoną, co potwierdza dokonanie w tej sprawie zabezpieczenia majątkowego na ich wspólnej nieruchomości lokalowej w B., stanowi dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku w trybie art. 37 k.p.k. IV KO 111/23 3 Biorąc powyższe pod uwagę, sprawę przekazano sądowi równorzędnemu, który znajduje się w innym niż B. okręgu sądowym (katowickim), co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 271 § 1art. 12 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy