IV CSK 387/13

WyrokIzba Cywilna2013-12-17

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd ma obowiązek ustalenia z urzędu, o ile wzrosła wartość nieruchomości wspólnej w wypadku dokonania przez współwłaścicieli nakładów na części nieruchomości objętej podziałem quoad usum?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia przesłanek określonych w art. 3984 § 2 k.p.c. Utrwalone orzecznictwo stanowi, że sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności uwzględnia różnice w wartości rzeczy powstałe w związku z nakładami zwiększającymi jej wartość. Zasada kontradyktoryjności, wynikająca z art. 232 zd. 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawach działowych, gdy interesy uczestników są różne.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w T. dotyczącego zniesienia współwłasności nieruchomości. W skardze kasacyjnej wnioskodawca domagał się przyjęcia jej do rozpoznania, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące obowiązku sądu ustalenia z urzędu wzrostu wartości nieruchomości w związku z nakładami. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 387/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku R. M. przy uczestnictwie M. W., T. W., E. G. (W.), J. K., M. K. i P. K. o zniesienie współwłasności nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt VIII Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestników J. K. i P. K. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w punkcie pierwszym tego artykułu należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl.). Zarówno sformułowane zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności ma obowiązek ustalenia z urzędu o ile wzrosła wartość nieruchomości wspólnej w wypadku dokonania przez współwłaścicieli nakładów na części nieruchomości objętej podziałem quoad usum, jak i argumentacja wnioskodawcy powołana w uzasadnieniu wniosku nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła omawiana przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Za ustalone należy uznać stanowisko orzecznictwa, że w toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd uwzględnia ewentualne różnice powstałe w wartości całej rzeczy w związku z dokonanymi przez współwłaścicieli nakładami, zwiększającymi wartość całej rzeczy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1980 r., III CZP 80/79, postanowienie z dnia 19 października 2012 r., V CSK 526/11, nie publ.). Utrwalone jest także stanowisko, że art. 232 zd. 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym z uwzględnieniem 3 ograniczeń przewidzianych przez przepisy regulujące to postępowanie, a zatem zasada kontradyktoryjności ma zastosowanie również w sprawach działowych w wypadku, gdy uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub gdy ich interesy są różne. Taka sytuacja zwłaszcza zachodzi, gdy w sprawie o zniesienie współwłasności uczestnicy domagają się rozliczenia pożytków z rzeczy wspólnej, lub nakładów na nią poniesionych, a zatem roszczeń co do zasady podlegających rozpoznaniu w drodze procesowej, a rozpoznawanych w postępowaniu o zniesienie współwłasności jedynie z uwagi na unormowanie art. 618 § 3 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CK 420/02, z dnia 11 maja 2005 r., II CK 548/04, z dnia 23 sierpnia 2012, II CK 5/12). Przedstawione zagadnienie prawne nie jest zatem ani zagadnieniem nowym ani istotnym a nadto wskazać również należy, iż nie może być skuteczna argumentacja oparta na założeniu niedopuszczalnego, z punktu widzenia art. 3983 § 3 k.p.c., odmiennego założenia w zakresie ustalenia faktycznego co do faktu dokonania nakładów koniecznych. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 232art. 13 § 2 KPCart. 618 § 3 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2art. 520 § 2 KPC§ 2§ 3§ 6 pkt 5§ 12 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy