IV CSK 387/13
WyrokIzba Cywilna2013-12-17
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd ma obowiązek ustalenia z urzędu, o ile wzrosła wartość nieruchomości wspólnej w wypadku dokonania przez współwłaścicieli nakładów na części nieruchomości objętej podziałem quoad usum?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia przesłanek określonych w art. 3984 § 2 k.p.c. Utrwalone orzecznictwo stanowi, że sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności uwzględnia różnice w wartości rzeczy powstałe w związku z nakładami zwiększającymi jej wartość. Zasada kontradyktoryjności, wynikająca z art. 232 zd. 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawach działowych, gdy interesy uczestników są różne.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w T. dotyczącego zniesienia współwłasności nieruchomości. W skardze kasacyjnej wnioskodawca domagał się przyjęcia jej do rozpoznania, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące obowiązku sądu ustalenia z urzędu wzrostu wartości nieruchomości w związku z nakładami. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 387/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku R. M. przy uczestnictwie M. W., T. W., E. G. (W.), J. K., M. K. i P. K. o zniesienie współwłasności nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt VIII Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestników J. K. i P. K. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w punkcie pierwszym tego artykułu należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl.). Zarówno sformułowane zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności ma obowiązek ustalenia z urzędu o ile wzrosła wartość nieruchomości wspólnej w wypadku dokonania przez współwłaścicieli nakładów na części nieruchomości objętej podziałem quoad usum, jak i argumentacja wnioskodawcy powołana w uzasadnieniu wniosku nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła omawiana przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Za ustalone należy uznać stanowisko orzecznictwa, że w toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd uwzględnia ewentualne różnice powstałe w wartości całej rzeczy w związku z dokonanymi przez współwłaścicieli nakładami, zwiększającymi wartość całej rzeczy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1980 r., III CZP 80/79, postanowienie z dnia 19 października 2012 r., V CSK 526/11, nie publ.). Utrwalone jest także stanowisko, że art. 232 zd. 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym z uwzględnieniem
3 ograniczeń przewidzianych przez przepisy regulujące to postępowanie, a zatem zasada kontradyktoryjności ma zastosowanie również w sprawach działowych w wypadku, gdy uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub gdy ich interesy są różne. Taka sytuacja zwłaszcza zachodzi, gdy w sprawie o zniesienie współwłasności uczestnicy domagają się rozliczenia pożytków z rzeczy wspólnej, lub nakładów na nią poniesionych, a zatem roszczeń co do zasady podlegających rozpoznaniu w drodze procesowej, a rozpoznawanych w postępowaniu o zniesienie współwłasności jedynie z uwagi na unormowanie art. 618 § 3 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CK 420/02, z dnia 11 maja 2005 r., II CK 548/04, z dnia 23 sierpnia 2012, II CK 5/12). Przedstawione zagadnienie prawne nie jest zatem ani zagadnieniem nowym ani istotnym a nadto wskazać również należy, iż nie może być skuteczna argumentacja oparta na założeniu niedopuszczalnego, z punktu widzenia art. 3983 § 3 k.p.c., odmiennego założenia w zakresie ustalenia faktycznego co do faktu dokonania nakładów koniecznych. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). aw jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 709/16 2017-06-21Czy w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, z której współwłaściciele korzystali zgodnie z umową o podziale quoad usum, a niektórzy z nich dokonali nakładów zwiększających wartość nieruchomości, sąd powinien…
- II CSK 90/19 2019-09-05Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości, sąd jest związany wartością nieruchomości ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego, nawet jeśli uczestnik postępowania zaoferuje wyższą spłatę, a wola większoś…
- IV CSK 324/19 2020-10-01Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której dotychczasowi współwłaściciele utrzymują dotychczasowy zakres posiadania, a ich udziały w nieruchomości są inne niż zakres posiadania, należą się dopłaty, a jeśli tak,…
- IV CSK 391/20 2020-11-19Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności należy rozliczyć nakłady związane z posiadaniem nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli, które zostały poniesione przed uzyskaniem statusu współwłaściciela?
- IV CSK 351/18 2019-02-20Czy Sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości może przyznać uczestnikowi część nieruchomości bez jego zgody i zasądzić od niego dopłatę pieniężną, a jeśli tak, to czy wymaga to wykładni przepisów prawa…
Powołane przepisy
art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 232art. 13 § 2 KPCart. 618 § 3 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2art. 520 § 2 KPC§ 2§ 3§ 6 pkt 5§ 12 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy