II UZ 1/06
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-04-11
Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Zbigniew Hajn, Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wyłącznie wysokości emerytury, a nie jej przyznania, podlega odrzuceniu z powodu niedostatecznej wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli wartość ta jest niższa niż 10.000 zł?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, a nie jej przyznania, nie należy do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach, zgodnie z art. 22 k.p.c., powinna być liczona za jeden rok, a nie za okres dłuższy, co prowadzi do wniosku, że jeśli jest niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który z kolei oddalił odwołanie od decyzji organu rentowego dotyczących wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Pełnomocnik ubezpieczonego wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia jako sumę różnicy w świadczeniu za cztery lata, podczas gdy Sąd Apelacyjny uznał, że powinna być ona liczona za jeden rok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 1/06 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z odwołania T. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. Centralnemu Biuru Umów Międzynarodowych w W. o wysokość emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2006 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, oddala zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną T.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 15 czerwca 2005 r., mając za podstawę następując ustalenia. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił apelację T.B. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 5 października 2004 r., oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia 20
2 sierpnia 1998 r. i 14 kwietnia 1999 r. W dniu 6 października 2005 r. pełnomocnik ubezpieczonego (radca prawny) wniósł skargę kasacyjną. Pismem z dnia 19 października 2005 r. Sąd Apelacyjny w W. wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz podanie sposobu wyliczenia wskazanej kwoty z uwzględnieniem art. 22 k.p.c. i wykazanie różnicy pomiędzy dochodzoną, a otrzymaną kwotą świadczenia. W piśmie procesowym z dnia 128 listopada 2005 r. pełnomocnik określił, iż w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wnosi 24.815,12 zł. Wskazaną kwotę uzasadnił tym, iż różnica pomiędzy kwotą najniższej emerytury, a wysokością świadczenia otrzymanego przez odwołującego wynosi 516,98 zł, co w skali roku wynosiłoby 6.203,78 zł ale kwotę tę należy pomnożyć przez 4 lata, bo tyle toczy się postępowanie o przyznanie świadczenia emerytalnego. Sąd Apelacyjny podaną przez wnoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia poddał weryfikacji według art. 22 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. wychodząc ze stwierdzenia, że przedmiotem sporu w sprawie jest wysokość emerytury, że jest to sprawa o prawo majątkowe, dotyczące wysokości świadczenia emerytalnego. W takiej sytuacji dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, która musi wynosić przynajmniej 10.000 zł. Zgodnie z art. 22 k.p.c. w sprawach o prawa do świadczeń powtarzających się wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok – za cały czas ich trwania. Tymczasem pełnomocnik T.B. z naruszeniem powyższego przepisu, podał sumę dochodzonych świadczeń za 4 lata. W zażaleniu pełnomocnik odwołującego się będący radcą prawnym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w W.. Stwierdzając w uzasadnieniu zażalenia, że rozpatrywana sprawa dotyczy ustalenia wysokości emerytury, odwołującego się wskazano równocześnie na to, że: „zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie, w sprawie o przyznanie emerytury skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby nawet skarżono jedynie wysokość przyznanego świadczenia. W takiej sytuacji, wysokość dochodzonego
3 roszczenia, w ocenie wnoszącego zażalenie, nie jest przesłanką formalną, której niespełnienie powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według przedstawionych wyżej, podstaw zaskarżonego postanowienia rozpatrywana sprawa nie jest sprawą o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, nie należy zatem do kategorii spraw w których – zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. – skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W postępowaniu zażaleniowym rozpatrzeniu podlegały zarzuty przedstawione wyłącznie przeciwko powyższemu stanowisku zaskarżonego postanowienia.. Nie zostało natomiast zakwestionowane i nie budzi żadnych wątpliwości stanowisko dotyczące bezpodstawności – wbrew art. 22 k.p.c. – zsumowania przez skarżącego dochodzonego przez niego prawa do świadczeń emerytalnych za 4 lata, zamiast za jeden rok. Skoro więc jest oczywiste, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, to dopuszczalność skargi kasacyjnej – stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. – zależała wyłącznie od rozstrzygnięcia – wynikającego z zażalenia zagadnienia – czy możliwe jest zaliczenie niniejszej sprawy do tej kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podziela w tym zakresie stanowisko zaskarżonego postanowienia. Argumentacja stanowiska odmiennego, nie jest przekonująca. Przy ocenie przedmiotu sprawy, w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. decyduje przedmiot postępowania sądowego, określony zakresem odwołania od decyzji organu rentowego do sądu. Tymczasem wnoszący zażalenie potwierdza ustalenie zaskarżonego postanowienia, że rozpatrywana sprawa – na etapie postępowania sądowego wynikającego z odwołania od określonych decyzji organu rentowego - „dotyczy ustalenia wysokości emerytury odwołującego się”. Oznacza to, że samo prawo do emerytury ubezpieczonego zostało ustalone w postępowaniu przed organem rentowym i w tym zakresie nie ma sporu przeniesionego na drogę postępowania sądowego. Pozostał spór o „wysokość emerytury” – o należne
4 ubezpieczonemu prawo do świadczeń emerytalnych w określonej wysokości – zaniżonej według przedstawionego wyliczenia o 516,98 zł miesięcznie. Jeżeli zatem przedmiotem sporu sądowego, od jego początku wynikającego z odwołania złożonego do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, była wyłącznie „wysokość emerytury odwołującego się”, to brak jest podstawy do kwalifikacji tej sprawy w kategorii sprawy o przyznanie emerytury. W postępowaniu sądowym nie szło bowiem o przyznanie emerytury – ta bowiem została przyznana przez organ rentowy – ale o wymiar należnej emerytury. Powyższa interpretacja sprawy o przyznanie emerytury w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. znajduje oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por,. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2003 r. II UZ 45/03, OSNP 2004 nr 11, poz. 200, z dnia 25 maja 2001 r. II UZ 30/01, OSNP 2003 nr 6, poz. 161, z dnia 23 marca 2001 r. II UKN 706/99, OSNP 2002 nr 24, poz. 609). Z powyższych przyczyn uznając bezzasadność rozpatrzonego zażalenia Sąd Najwyższy postanowił w myśl art. 3941 § 1 i § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 31/12 2012-06-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej przeliczenia wysokości emerytury policyjnej, a nie prawa do jej przyznania, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
- II UZ 58/23 2023-11-07Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, a nie jej przyznania, jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych?
- III UZ 19/10 2011-02-17Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest niedopuszczalna z powodu niespełnienia wymogu określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c.?
- II UZ 1/11 2011-03-02Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna na podstawie art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.?
- III UZ 3/24 2024-08-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o przeliczenie wysokości emerytury górniczej jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 10.000 zł?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 22 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3941 § 1art. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy