III UK 198/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-05-25

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli przedstawione zagadnienie prawne nie jest istotne i nie wymaga wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej musi wskazywać na jedną z tych przesłanek, a jego uzasadnienie musi zawierać argumenty świadczące o ich zaistnieniu. Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, którego wykładnia przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego, a nie do okoliczności konkretnej sprawy.
Stan faktyczny
Ubezpieczona T. L. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jej odwołanie. Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących pracy w warunkach szczególnych i domagając się przyjęcia skargi do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującej się na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 198/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania T. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. oddalił apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 listopada 2014 r., którym oddalono odwołanie T.L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2012 r. odmawiającej prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczona wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze „odnośnie wykazu A, stanowiącego załącznik do ww. Rozporządzenia, w dziale XIV poz. 24 pkt 1 Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7”, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i jego zmianę przez uwzględnienie odwołania i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów prawa. Organ rentowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonej kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony, między innymi, występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, ale brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca zdołała wykazać istnienie tej przesłanki. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia 3 występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowane zagadnienie winno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Nie jest więc takim zagadnieniem pytanie o to, „czy dopuszczalne jest rozdzielenie wbrew wiążącej pracownika instrukcji stanowiskowej, w znaczeniu funkcjonalnym i czasowym czynności pracowniczych wnioskodawczyni wykonywanych w ramach dobowego wymiaru czasu pracy, na czynności laboranta podejmowane w ramach bezpośredniego przebywania na oddziałach i wydziałach, gdzie są zatrudnieni pracownicy, których stanowiska są wymienione wykazie resortowym oraz na czynności wykonywane w ramach analiz w laboratorium, mimo tego, że czynności wykonywania analiz dotyczą tych samych próbek, co pobrane podczas przebywania na hali produkcyjnej (przy stanowiskach zaliczonych do stanowisk w warunkach szczególnych), w aspekcie spełnienia wymogów z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z zaliczeniem w świadectwie pracy wnioskodawczyni do Wykazu A, Działu XIV, poz. 24 pkt 1 Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego”. Z uwagi na odniesienie go do okoliczności konkretnej sprawy, ma bowiem w istocie charakter zastrzeżeń do właściwego subsumowania faktów pod stan faktyczny abstrakcyjny wynikający z przepisów, wobec czego nie ma możliwości wytyczenia abstrakcyjnego rozwiązania problemu rozumianego jako rozstrzygnięcie o istotnym zagadnieniu prawnym. Nie można też uznać, że wyżej przytoczone pytanie wskazuje na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, czy też rozbieżności w orzecznictwie. Istnienie potrzeby dokonania wykładni przepisów 4 prawnych wymaga bowiem wykazania przez skarżącego, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie oraz przedstawienia, na czym polegają związane z nimi wątpliwości lub też opisania rozbieżności występujących na tym tle w orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2014 r., I CSK 691/14, LEX nr 1678062). Wymagań tych skarżąca nie spełniła, bowiem w istocie ani nie przedstawiła abstrakcyjnego problemu prawnego, ani też nie wykazała występujących w związku z nim rozbieżności w orzecznictwie, na które powołuje się we wniosku, a jedynie stwierdziła, że dokonana przez Sąd drugiej instancji ocena prawna jest nieadekwatna do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wskazane w uzasadnieniu wniosku orzeczenia Sądu Najwyższego na poparcie tezy skarżącej o potrzebie wykładni art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zapadły w odmiennym stanie faktycznym i prawnym (odnośnie do rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonych) i nie przystają do ustaleń dokonanych w tym zakresie przez Sąd drugiej instancji w niniejszej sprawie, wobec czego nie mogą świadczyć o rozbieżnościach w orzecznictwie odnośnie do kwalifikowania jako pracy w warunkach szczególnych pracy laboranta, którą wykonywała skarżąca. Należy dodać, że wręcz przeciwnie, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że praca laboranta wykonywana w takich warunkach, które były również udziałem skarżącej, nie jest pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2015 r., III UK 77/14, LEX nr 1677807 i postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 3 grudnia 2014 r., III UK 97/14 i 14 maja 2015 r., III UK 2/15 – niepublikowane). Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 108 § 1 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184 ust. 1art. 32 ust. 2art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 32art. 3989 § 2 KPCart. 39821art. 108 § 1 KPC§ 1 ust. 1§ 2 ust. 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy