FSK 1608/04
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-04-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z zakupem nieruchomości, która nie została jeszcze wprowadzona do ewidencji środków trwałych i nie nadawała się do użytku, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne?Ratio decidendi
Nieruchomość, która nie jest kompletna, zdatna do użytku i nie została przyjęta do używania, nie może być uznana za środek trwały. W związku z tym, koszty związane z jej przystosowaniem do użytku, poniesione przed oddaniem do eksploatacji, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne, lecz zwiększają wartość początkową środka trwałego. Podobnie, wydatki na zakup beczek, które nie mają związku z uzyskaniem przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia przez organy podatkowe do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z nieruchomością w T. oraz zakupu beczek. Skarżąca Monika R. kwestionowała te decyzje, twierdząc, że nieruchomość była wykorzystywana jako magazyn i do produkcji, a beczki do składowania odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił jej skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina (spr.), Sędziowie NSA Maria Dożynkiewicz, Antoni Hanusz, Protokolant Ewa Głowacka, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Moniki R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3880/01 dotyczącego sprawy ze skargi Moniki R. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 18 października 2001 r., (...) w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Moniki R. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 18 października 2001 r. w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił, iż istota zarzutu sprowadza się do kwestii nieuznania przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów w Zajeździe "M." w W. wydatków dotyczących nieruchomości w T., tj. odpisu amortyzacyjnego, jak i kosztów dotyczących zakupionego obiektu oraz zakupu 400 szt. plastikowych beczek.
Sąd stwierdził, powołując się na art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 90 poz. 416/ oraz par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./, iż organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła jeszcze środka trwałego, gdyż nie tylko nie była kompletna i zdatna do użytku w dniu wprowadzenia do ewidencji, ale także w świetle poczynionych ustaleń przedmiotowa nieruchomość nie została nawet przyjęta do używania.
Organy podatkowe obu instancji dokonały w tej mierze wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, m.in. w swoich ustaleniach organy oparły się na zapisach aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży nieruchomości, z którego bezspornie wynikało, iż obiekt nie był używany od 1996 r. i wymaga remontu kapitalnego. Fakt ten został potwierdzony również innymi dowodami, mianowicie zakresem prac wykonanych w 1998 r. w obiekcie, wynikających z opinii biegłego Bogusława R. /np. wymiana tynków, zasypywanie kanałów betonowych, wymiana instalacji sanitarnej/, jak też protokołem oględzin dokonanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 15 czerwca 2000 r., z którego bezspornie wynikało, iż nawet w roku 2000 nie były ukończone wszystkie roboty budowlane w obiekcie w T.
Organy podatkowe zbadały, wbrew twierdzeniom skarżącej, kwestię związaną z wykorzystywaniem przez podatnika budynków na potrzeby działalności prowadzonej w Zajeździe "M.", a więc do przechowywania warzyw, opakowań, prowadzenia przetwórstwa kapusty i ogórków dla działalności własnej.
W tym zakresie również dokonano wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego.
Zakres przeprowadzanych w 1998 r. prac budowlanych, fakt, iż przedmiotem magazynowania miała być żywność, dokładna analiza zakresu działalności prowadzonej w ramach Zajazdu "M." wskazywała, iż działalność podnoszona przez skarżącą w budynkach w T. - nie miała miejsca.
W ocenie Sądu zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji słusznie uznały, w oparciu o całokształt zebranych dowodów w sprawie, iż nieruchomość nie była w 1998 r. w jakiejkolwiek części wykorzystywana na potrzeby działalności skarżącej, a skoro tak, to oczywiście bezzasadny jest zarzut, iż organy mogły co najwyżej dokonać korekty odpisów amortyzacyjnych, a nie w całości wyłączyć je z kosztów uzyskania przychodów.
Zdaniem Sądu, za nietrafny należało uznać zarzut skarżącej, iż organy podatkowe pominęły dowód z opinii biegłego Bogusława R. oraz z oświadczeń zatrudnionych pracowników.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezspornie wynika, iż dowód z opinii powyższego biegłego powołanego przez stronę skarżącą był przedmiotem oceny. Podobnie jak oświadczenia pracowników, aczkolwiek odmówiono im wiarygodności z przyczyn wskazanych w decyzji Inspektora, jak też w decyzji Izby Skarbowej.
Zaznaczyć należy, iż organy działały w ramach swobodnej oceny dowodów i nie można przypisać im dowolności.
Skoro organy podatkowe uznały, iż obiekt w T. nie mógł być zaliczony do środków trwałych, gdyż nie nadawał się do użytku, wszelkie koszty związane z przystosowaniem środka trwałego do użytku, poniesione przed oddaniem do eksploatacji - zwiększają wartość środka trwałego i będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne naliczane od wartości początkowej budynku.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisów prawa w z związku z uznaniem, iż wydatek dotyczący zakupu 400 sztuk beczek wynoszący łącznie z opłatą skarbową 40.804,60 zł nie podlegał - zgodnie z art. 22 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zarachowaniu do kosztów uzyskania przychodów z chwilą jego poniesienia, gdyż nie stanowił kosztu uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy - z uwagi na brak związku z uzyskaniem przychodu w prowadzonej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, skarżąca w toku całego postępowania podatkowego nie wykazała istnienia związku pomiędzy wydatkami poniesionymi na zakup wymienionych beczek, a przychodem. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy podatkowe zdecydowanie przemawiają natomiast na rzecz poglądu przeciwnego i uznania, że zamiarem skarżącej było obciążenie kosztów prowadzonej działalności w W. kosztami uruchomienia przyszłej działalności w obiekcie w T. Pogląd ten został, zadaniem Sądu, poparty nader przekonywającą argumentacją. Ustalono w sprawie, iż skarżąca w badanym roku 1998, jak też do dnia kontroli w 2000 r. nie podjęła działalności w zakresie przetwórstwa warzywno-owocowego.
W skardze kasacyjnej Monika R. zarzuciła wyrokowi:
- naruszenie - poprzez błędną wykładnię - art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz par. 2 ust. 1 w związku z par. 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.01.1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./,
- art. 122, 180, 187, 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/
i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor polemizuje z ustaleniami organów podatkowych przyjętymi przez Sąd jako prawidłowe. Twierdzi, że nieruchomość w T. służyła jako magazyn, a po remoncie do produkcji i przetwórstwa. Wobec tego wywiedzione przez Sąd wnioski, że nieruchomość była niezdatna do używania w dacie zakupu, w ocenie autora skargi - są bezzasadne. Wywodzi nadto, że ustawodawca dopuszcza amortyzowanie części budynku, czego nie dostrzegł Sąd w rozpoznawanej sprawie.
Podobnie wywodzi, że zakupione beczki służyły również do składowania i wywozu odpadów i zlewek przy działalności Zajazdu "M.".
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Autorka skargi kasacyjnej zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a więc niewłaściwe odczytanie przez Sąd treści przepisu, winna wskazać jak zastosowany przepis winien być rozumiany. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej dotyczącego tej podstawy wynika wprost, iż kwestionowany jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia.
Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 18 października 2001 r., zaakceptował stanowisko organów podatkowych sprowadzające się do stwierdzenia, że zakupiona nieruchomość w T. nie stanowiła środka trwałego, gdyż nie była kompletna, wymagała remontu - co wynika z treści aktu notarialnego dotyczącego zakupu nieruchomości. Kwestionując powyższą ocenę, strona winna powołać przepisy naruszonego prawa procesowego, natomiast w żadnym przypadku inna ocena /odmienna od oceny strony/ stanu faktycznego, dokonana przez Sąd nie stanowi naruszenia przepisów prawa materialnego /art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz par. 2 ust. 1 w zw. z par. 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych/. Podobnie kwestia wykorzystania części nieruchomości do działalności gospodarczej /magazyn/ odnosi się do przepisów procesowych, a nie materialnych, czego autorska skargi nie dostrzega.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego. Autorka skargi kasacyjnej w zarzucie dotyczącym przepisów postępowania wskazała przepisy Ordynacji podatkowej, które nie były i nie mogły być przez Sąd stosowane. Od dnia 1 stycznia 2004 r. sądy administracyjne orzekają na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego należy jednoznacznie stwierdzić, iż zarzut ten jest oczywiście chybiony.
Również zarzut naruszenia art. 141 par. 4 ustawy p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy zostały w zaskarżonym wyroku zawarte.
Skoro Sąd uznał, że zakupiona nieruchomość nie stanowiła środka trwałego, to tym samym bezzasadne byłyby wywody dotyczące częściowego wykorzystania tej nieruchomości.
Odnośnie zakupionych beczek, na stronie 7 i 7 odwrót uzasadnienia zaskarżonego wyroku znajdują się obszerne, szczegółowe wywody dotyczące tej kwestii.
W tej sytuacji skarga kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło