FSK 1775/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.), Danuta Małysz, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej (...) Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "B." Spółki z o.o. w upadłości z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 542/01 w sprawie ze skargi (...) Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "B." Spółki z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie kasacyjne, 2) zwrócić skarżącej Spółce kwotę 375 (trzysta siedemdziesiąt pięć) złotych, tj. połowę wpisu od skargi kasacyjnej. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2004 r. I SA/Kr 542/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę (...) Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "B." Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2001 r., wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. Izba Skarbowa uwzględniła w części odwołanie wniesione od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej UKS w K. z dnia 18 lipca 2000 r. wskutek czego wysokość zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej /która wyniosła ostatecznie 52.488,99 zł/ uległa zmniejszeniu o kwotę 53 320 zł. Organ odwoławczy zaliczył do kosztów uzyskania przychodów szereg pozycji zakwestionowanych przez organ kontroli, a ponadto uwzględnił ulgę w podatku dochodowym przewidzianą w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ zwanej w skrócie updpr, w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776/ w wysokości 35.178,80 zł, mimo że Spółka nie uwzględniła tej ulgi w zeznaniu rocznym. Izba Skarbowa na podstawie art. 15 ust. 1 updpr nie uwzględniła przy ustalania podstawy opodatkowania wykazanych przez spółkę kosztów uzyskania przychodu w łącznej wysokości 188 500 zł, poniesionych na podstawie umów zlecenia zawartych z Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "Bt" Spółką cywilną z siedzibą w C. i udokumentowanych 11 fakturami. Organ I instancji nie uwzględnił tych kosztów uznając, że dotyczą one następnego okresu rozliczeniowego, w którym podatnik uzyskiwał dochody wolne od podatku, zatem koszty uzyskania przychodu nie podlegały uwzględnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 updpr. Izba Skarbowa oceniła, że wydatki te nie miały na celu uzyskania przychodów z działalności, lecz zmniejszenie kosztów, bowiem Spółka "Bt." miała opracować materiały związane z uzyskaniem przez "B." statusu zakładu pracy chronionej i doprowadzić do uzyskania przez Spółkę tego statusu. Wydatki te nie miały zatem na celu uzyskania przychodu, lecz zmniejszenie kosztów, nie spełniały zatem kryterium z art. 15 ust. 1 updpr. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "B." wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej zarzucając naruszenie art. 121 par. 1, 122, 123 par. 1, 192, 200 par. 1 i 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 ust. 1 updopr wskutek bezzasadnego wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków w wysokości 188.500 zł. Według strony Izba Skarbowa nie uprzedzając strony o zmianie podstawy prawnej pominięcia spornych kosztów w kosztach uzyskania przychodu uniemożliwiła jej wypowiedzenie się w tej kwestii, naruszyła w ten sposób art. 123 par. 1 Ordynacji podatkowej w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, okoliczność ta dowodzi również naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania /art. 127 Ordynacji/ oraz art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem w toku zapoznania strony z materiałem dowodowym powinna być ona uprzedzona o kierunku, w którym zmierza postępowanie odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Sąd stwierdził, że istota sporu sprowadza się w nin. sprawie do rozstrzygnięcia kwestii, czy wydatki poniesione na przekształcenie podmiotu gospodarczego w zakład pracy chronionej mogą być zaliczone w koszty uzyskania przychodu. W ocenie Sądu działanie przedsiębiorcy przekształcającego firmę w zakład pracy chronionej nakierowane jest na ulgę w obciążeniach, a nie na zwiększeniu przychodów. Celem przedsiębiorcy nie jest więc zmiana w sferze przychodów, lecz zmiana w sferze obciążeń firmy, a w konsekwencji - dochodu, a nie przychodu. Dlatego Sąd przyjął, że wydatki ponoszone przez przedsiębiorcę na przekształcenie podmiotu gospodarczego w zakład pracy chronionej nie mogą być zaliczone w koszty uzyskania przychodów. Brak jest więc podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy. Za bezzasadne uznał również Sąd zarzuty naruszenia Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ma bowiem sporu między stronami co do stanu faktycznego. Jest tylko spór co do oceny tego stanu z punktu widzenia przepisu prawa materialnego. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Spółka z o.o. w upadłości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 updpr przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że zakwestionowane wydatki podporządkowane były regułom celowości i racjonalności, służyły niewątpliwie zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów, tak aby to źródło mogło przynieść przychody. Według Spółki wydatki z tytułu korzystania z pomocy wyspecjalizowanej firmy doradczej nie powinny być kwestionowane, jeżeli dotyczyły całokształtu działalności podatnika i związane były z jego funkcjonowaniem. Spółka zwróciła też uwagę na niekonsekwencję odwoławczego organu podatkowego odnośnie do uznania niektórych wydatków za koszty w sprawie VAT i podatku dochodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania Spółka wskazała na naruszenie art. 127 i 123 par. 1 Ordynacji podatkowej wskutek tego, że podstawy materialnoprawne rozstrzygnięć organów podatkowych I i II instancji są różne. Zakres rozstrzygnięcia sprawy decyzją odwoławczą winien odpowiadać zakresowi rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji. Według Spółki wyrok WSA poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której nastąpiło naruszenie prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, rażąco naruszył prawo. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej odrzucenie /z uwagi na nieokreślenia zakresu zaskarżenia/, a w wypadku nie uwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Po wyznaczeniu terminu rozprawy /na dzień 17 maja 2005 r./ skarżąca Spółka pismem z dnia 13 maja 2005 r. cofnęła skargę kasacyjną, powołując się na przepisy art. 60 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zwanej w skrócie p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał cofnięcie skargi kasacyjnej za dopuszczalne i skuteczne i w związku z tym na podstawie art. 161 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne. Na podstawie art. 232 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie połowy wpisu od skargi kasacyjnej.