I FNP 3/20

P O S T A N O W E N I E Dnia 17 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1049/16 oddalającego skargę kasacyjną D. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1869/15 w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. postanawia 1. umorzyć postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2. zwrócić syndykowi D. L. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. 1. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z 30 kwietnia 2018 r., D. L. (dalej skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1049/16, zaskarżając ten wyrok w całości, którym to Sąd oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1869/15 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 15 września 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. Skarżący jednocześnie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania w związku z faktem, że od zaskarżonego wyroku wniósł również skargę o wznowienie postępowania. 2. Postanowieniem z 15 października 2020 r., sygn. akt I FNP 3/20 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie z uwagi na fakt, że skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia po złożeniu skargi o wznowienie postępowania, zatem wystąpiła fakultatywna przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego wynikająca z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 285h § 2 p.p.s.a. 3. Tymczasem postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy z 15 maja 2023 r. ogłoszono upadłość Skarżącego (numer obwieszczenia: [...]), jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Wyznaczony przez sąd syndyk masy upadłości, pismem z 13 grudnia 2023 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczył, że ukończył już wszystkie wymagane prawem czynności i w dniu 5 grudnia 2023 r. złożył do Sądu Rejonowego dla W. [...] [...] Wydział Gospodarczy ostateczne sprawozdanie z czynności wykonanych w postępowaniu upadłościowym oraz wniosek o stwierdzenie zakończenia postępowania. Jednocześnie poinformował, że wierzytelność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] została uznana na liście wierzytelności pod pozycją [...], w łącznej kwocie 3.304.437,56 zł. Wierzytelność obejmuje zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. – upadły uznał zgłoszoną wierzytelność, a lista wierzytelności została zatwierdzona postanowieniem z 27 listopada 2023 r. i aktualnie jest prawomocna. Syndyk masy upadłości oświadczył również, że nie wstępuje do postępowań toczących się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie zobowiązania Skarżącego w podatku od towarów i usług za wyżej wskazany okres (tj. od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 1520, ze zm.; dalej: Prawo upadłościowe), postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. W doktrynie i judykaturze na tle regulacji zawartej we wskazanym przepisie formułowany jest pogląd, że po ogłoszeniu upadłości właściwym trybem dochodzenia wierzytelności podlegającej zaspokojeniu w podziale funduszów masy upadłości jest zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Z tego względu przyjmuje się, że co do zasady nie jest dopuszczalne wytoczenie po ogłoszeniu upadłości (obejmującej likwidację masy) procesów o wierzytelności o podlegające zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym. Co się zaś tyczy procesów wszczętych przed ogłoszeniem upadłości o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym w art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z tradycją, wprowadza się unormowanie, że prowadzenie takiego procesu po ogłoszeniu upadłości jest dopuszczalne, ale tylko wtedy, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie została umieszczona na liście wierzytelności (postanowienie NSA z 12 lutego 2024 r., sygn. akt I FSK 1866/22). W takiej sytuacji art. 145 Prawa upadłościowego przewiduje, że postępowanie sądowe i administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność może być "podjęte" przeciw syndykowi (postanowienie NSA z 12 lutego 2024 r., sygn. akt I FSK 202/23 i wskazane tam orzecznictwo). Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku wciągnięcia objętej nim należności na listę wierzytelności następuje na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na bezprzedmiotowość takiego postępowania (postanowienie NSA z 12 lutego 2024 r., sygn. akt I FSK 200/23 i wskazane tam orzecznictwo). Stosownie do art. 161 § 2 p.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro wierzytelność w łącznej kwocie 3.304.437,56 zł. obejmująca zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. została umieszczona na liście wierzytelności, która w postępowaniu upadłościowym została zatwierdzona i jest prawomocna, a upadły uznał zgłoszoną wierzytelność, to zarówno postępowanie wywołane skargą o wznowienie postępowania w przedmiocie jego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r., jak również ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać ponadto należy, że cytowany wyżej przepis art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego wyraźnie sprzeciwia się podjęciu postępowania sądowoadministracyjnego przeciwko syndykowi masy upadłości w sytuacji, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność została umieszczona na liście wierzytelności. 5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. i art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego, postanowił jak w sentencji. 5.1. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.