I FSK 1100/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-07-02

Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Artur Mudrecki, Zbigniew Łoboda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego może zostać wydana w toku kontroli podatkowej, przed wydaniem wyniku kontroli?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego może być wydana w toku kontroli podatkowej, przed wydaniem jej wyniku. Przepis art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje na ramy czasowe, w których zabezpieczenie może być dokonane, obejmujące okres przed wydaniem decyzji merytorycznej. Brak wcześniejszej informacji dla podatnika o istniejących zobowiązaniach nie stanowi negatywnej przesłanki dla wydania decyzji zabezpieczającej, która określa jedynie przybliżone wartości.
Stan faktyczny
Spółka I. S.A. w likwidacji zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w VAT za lata 2016-2017 oraz zabezpieczającą je na majątku spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym wydanie decyzji zabezpieczającej przed wydaniem wyniku kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, , po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2163/22 w sprawie ze skargi I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr 1401-IEW3.4253.74.2021.24 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r., i 2017 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 9 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2163/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. i 2017 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny 2.1. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. (dalej: Naczelnik UCS) decyzją z 26 października 2021 r. określił Spółce przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 i 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczył je na majątku Spółki. 2.2. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor IAS decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z motywów decyzji wynika, że wg organów obu instancji obawa niewykonania zobowiązania uzasadniająca zabezpieczenie na majątku Spółki wynika w pierwszym rzędzie z prawdopodobnego źródła zaległości, jakim jest udział w obrocie karuzelowym złotem. Ponadto, zdaniem organów obu instancji, analiza sytuacji finansowej Spółki wskazuje, że uległa ona znacznemu pogorszeniu, co podaje w wątpliwość wykonanie zobowiązań o łącznej wartości przewidywanej zaległości za poszczególne okresy 2016 i 2017 r. w kwocie ponad 69 mln zł. W szczególności w sprawozdaniach finansowych za kolejne okresy od 2017 r. Skarżąca wykazuje straty. Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego za 2019 r. likwidator Spółki przyjął założenie braku kontynuacji działalności. W komunikacie z dnia 24 września 2021 r. dotyczącym ogłoszenia raportu okresowego za I półrocze 2021 r. Spółka również wykazuje stratę z działalności operacyjnej. Kolejna z rzędu strata w działalności operacyjnej rodzi uzasadnioną obawę co do zyskowności prowadzonej przez Spółkę działalności. Dyrektor IAS wskazał również na wydane w stosunku do Skarżącej decyzje w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy lat 2011-2013, a to w związku z nieprawidłowościami polegającymi na odliczeniu podatku od towarów i usług z tzw. pustych faktur, jak też na nieuregulowane zaległości podatkowe w kwotach 406 588,00 zł, 654 227,00 zł oraz 900 941,00 zł. Zdaniem Dyrektora IAS, nie ma wątpliwości co do obiektywnej potrzeby wydania decyzji zabezpieczającej. 2.3. W skardze Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: O.p.) oraz art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w zw. z art. 121 § 1 i art. 33 O.p. oraz niezasadne zastosowanie wobec Spółki art. 33 O.p. 2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. 3. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji 3.1. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). 3.2. Zdaniem Sądu, zasadnicza część argumentacji Skarżącej zmierzała do wykazania niespójności stanowiska organów w zakresie oszukańczego charakteru transakcji, w tym również w kontekście rzetelności kupieckiej Spółki. Jako taka nie miała ona wpływu na wynik sprawy. Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania nie ma bowiem charakteru procedury wymiarowej; wystarczy, jak wskazano, fakt uprawdopodobnienia zaległości. Próba wykazania rzeczywistego charakteru transakcji przez Skarżącą była więc przedwczesna, podobnie jak argumenty dotyczące niezbadania należytej staranności. Odpowiednio w przedmiocie zarzutu braku wykazania, na jakiej podstawie określono przybliżoną kwotę zobowiązań Spółki. 3.3. Według Sądu, powyższe uwagi odnieść odpowiednio należało również do zarzutu braku wykazania, na jakiej podstawie określono przybliżoną kwotę zobowiązań Spółki. Zdaniem Sądu, twierdzenie Skarżącej w tym zakresie, jawiło się jako niezrozumiałe zważywszy na przedstawione szczegółowo przez organy, w formie tabelarycznej, wyliczenia kwot zobowiązań oraz faktury VAT (wg miesiąca ujęcia ich w rejestrach oraz plikach JPK_VAT strony), które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Do faktur, dla których na wcześniejszym etapie obrotu przyjęto, że towaru nie było, wobec głównego kontrahenta Skarżącej w tej części określono podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Rzeczą Strony było w tej sytuacji podważenie wskazanych wyliczeń organów. 3.4. Sąd podzielił wniosek o prawdopodobnym udziale Skarżącej w obrocie karuzelowym, zważywszy już tylko na wątpliwości co do ekonomicznego sensu deklarowanych dostaw. Przy czym według Sądu ustalenie w przedmiocie uczestnictwa Skarżącej w nierzetelnych transakcjach nie było jedynym powodem zabezpieczenia. Organy wykazały ponadto, że kondycja finansowa Spółki z dużym prawdopodobieństwem wyklucza możliwość regulowania (wykonania) zobowiązań. 4. Skarga kasacyjna 4.1. W skardze kasacyjnej Skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie w całości wraz ze skarżoną wcześniej decyzją Dyrektora IAS w całości lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Warszawie, a w każdym przypadku o przeprowadzenie rozprawy, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przypisanych. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: 1) art. 133 § 1 i art. 141 § 4, a także 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 O.p. a także art. 33 § 1 O.p. w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., w zw. z art. 2 i art. 7 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 czerwca 2016 r., a także art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i zasadą prawa do obrony, zasadą neutralności podatku od towarów i usług i prawa do dobrej administracji w związku z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez akceptację sytuacji, w której decyzja o zabezpieczeniu została wydana, w momencie w którym w sprawie "głównej" nie wydano jeszcze żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia, ergo istnienie zobowiązania potencjalnie wymagalnego w przyszłości nie zostało jeszcze uprawdopodobnione, tym samym uniemożliwienie również Skarżącej skorzystania z jej prawa do obrony procesowej, co już samo w sobie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a co więcej tym samym także akceptację sytuacji, w której Skarżącej uniemożliwiono potencjalną samodzielną korektę deklaracji i dobrowolną wpłatę spornego zobowiązania, które było w niniejszej sprawie możliwe dopiero w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli w sprawie "głównej", (co nastąpiło dwa lata po wszczęciu kontroli), co również miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 O.p. w zw. z art. 33 § 2 O.p. w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez brak rozważań w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w zakresie odpowiedniego momentu do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a także związanych z tym momentem możliwości do polemiki z ustaleniami organu w przedmiocie wymiaru podatku, możliwości dokonania korekt po doręczeniu wyniku kontroli czy wreszcie zabezpieczenia środków na zobowiązanie, którego przyszła wymagalność nie została nawet uprawdopodobniona, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), przejawiające się oddaleniem skargi w sytuacji, w której niezgodność z prawem tego aktu jest oczywista, a tym samym brak zbadania legalności skarżonej decyzji co doprowadziło do naruszenia art. 47 Karty Praw podstawowych Unii Europejskiej, która ma bezpośrednie zastosowanie na mocy art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez pozbawienie Skarżącej prawa do sądu wynikającego z uzasadnienia swoich decyzji przez Sąd pierwszej instancji oraz prawa do skutecznego środka zaskarżenia zastępując go wyłącznie formalnym środkiem zaskarżenia, czyli w efekcie pozbawienia do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach majątkowych chronionych przywołaną Konwencją po myśli art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji, co było kluczowe w kontekście wyniku sprawy; 4) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 O.p. w zw. z art.121 O.p. w zw. z art. 120 O.p. poprzez akceptację instrumentalnego wykorzystania decyzji o zabezpieczeniu, przejawiającego się wydaniem decyzji, na podstawie której nie wydano zarządzenia zabezpieczenia, a w konsekwencji nie podjęto żadnej czynności egzekucyjnej/zabezpieczającej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. 4.3. Organ podatkowy nie wnosił odpowiedzi na skargę kasacyjną. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Na wstępie należy podnieść, że z uwagi na zrzeczenie się rozprawy przez pełnomocnika skarżącej spółki oraz wobec braku sprzeciwu organu, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym w trybie art. 182 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. 5.2. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 tego artykułu. Przesłanek takich, na podstawie akt niniejszej sprawy, z urzędu nie odnotowano. Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). Badana w tych ramach okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił żadnego ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. 5.3. W odniesieniu do zarzutów ze skargi kasacyjnej należało odnotować, że zasadniczo podnosi się nimi kwestie, które nie były objęte skargą do Sądu pierwszej instancji, ani nie były przedmiotem pisemnych motywów zaskarżonego wyroku. Jednak zważywszy na przepisy art. 134 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., które powoływano w rozpoznawanym obecnie środku odwoławczym, a w nim przedstawieniu uchybień uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zarzuty skargi kasacyjnej w obszarze tych nowych kwestii poddawały się kontroli kasacyjnej. 5.3.1. Pierwsze dwa z zarzutów (zob. pkt 4.2 ppkt 1 i 2 niniejszego uzasadnienia) dotyczyły możliwości wydania decyzji o zabezpieczeniu przed wydaniem w sprawie wyniku kontroli (w sprawie: decyzję o zabezpieczeniu wydano 26 października 2021 r., zaś wynik kontroli 28 października 2022 r.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej w takiej konfiguracji czasowo-procesowej brak było podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu; momentem w którym ziściła się przesłanka do wydania decyzji w tym przedmiocie był wynik kontroli "bowiem to dopiero wskutek tegoż rozstrzygnięcia powstało dostateczne przypuszczenie, iż zaległe zobowiązanie prawdopodobnie rzeczywiście istnieje i w przyszłości może stać się wymagalne, a Spółka po raz pierwszy mogła zapoznać się z ustaleniami organu i kwestionować wysokość określonego przez organ zobowiązania podatkowego" (str. 7 skargi kasacyjnej). W zakresie takiego postrzegania możliwości wydania decyzji o zabezpieczeniu autor skargi kasacyjnej odwołał się do poglądów wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 71/22. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych motywów Skarżącej. Przepis art. 33 § 2 O.p. posługuje się wyrażeniem "w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji" co, zdaniem tut. Sądu, wskazuje na ramy czasowe w jakich zabezpieczenie może być dokonane. Decyzja o zabezpieczeniu może być zatem wydana również w momencie, gdy kontrola celno-skarbowa nie została zwieńczona wynikiem kontroli. Okoliczność zaś braku wcześniejszej informacji dla podatnika o istniejących zobowiązaniach podatkowych nie stanowi negatywnej przesłanki dla wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, ta zresztą wskazuje jedynie przybliżone ich wartości, a dokładne określa decyzja wymiarowa. Trudno również stwierdzić, aby brak takiej informacji ingerował w sposób nadmierny w prawa strony postępowania, czego na przypadku niniejszej sprawy nie sposób przeciwnie stwierdzić. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji odnotował: "[o]rgany szczegółowo przedstawiły, w formie tabelarycznej, wyliczenia kwot zobowiązań oraz faktury VAT (wg miesiąca ujęcia ich w rejestrach oraz plikach JPK_VAT strony), które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Do faktur, dla których na wcześniejszym etapie obrotu przyjęto, że towaru nie było, wobec głównego kontrahenta skarżącej w tej części określono podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (por. zwłaszcza s. 14-23 decyzji pierwszo-instancyjnej; zob. także zestawienie na s. 27-32 spornej decyzji). Rzeczą strony było w tej sytuacji podważenie wskazanych wyliczeń organów. Nie zasługuje w tym kontekście na uznanie lakoniczne stanowisko o niewyjaśnieniu przez organy przybliżonych kwot podlegających zabezpieczeniu, jako godzące postulat racji dostatecznej, którego istotą jest roszczenie uzasadnienia dla formułowanych twierdzeń [...]". Z przywołanego stanowiska sądowego wynika, że w decyzji o zabezpieczeniu podano wyliczenia obrazujące wysokości przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych co opatrzono również uzasadnieniem. Strona powzięła zatem wiedzę o swojej sytuacji prawnej wywołanej wszczętą wobec niej kontrolą celno-skarbową, następnie w postępowaniu odwoławczym dotyczącym zabezpieczenia mogła wykazywać swoje racje w zakresie dla niego właściwym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym powołanego przez Stronę poglądu, zaczerpniętego z wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 71/22, o tym, że sformułowanie "w toku kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji" należy odczytywać, że dopiero w tym momencie - doręczenia wyniku kontroli w którym zawarto nieprawidłowości - realizuje się kompetencja organu celno-skarbowego do wydania decyzji zabezpieczającej. Dodać jeszcze należało, że wyrok ten jest nieprawomocny, a stanowisko w nim zawarte nie znalazło akceptacji w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 1788/22; 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 1744/23; 12 czerwca 2024 r., sygn. akt 101/24). 5.3.2. W konsekwencji i trzeci zarzut (zob. pkt 4.2 ppkt 3 niniejszego uzasadnienia), którym zarzuca się pozbawienie Strony prawa do Sądu nie mógł zostać uwzględniony. Skarżąca, jak wynika z całokształtu sprawy, miała zapewnioną możliwość podnoszenia swoich racji już w postępowaniu odwoławczym. Kolejno wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, w wyniku zaś kontroli sądowej uzyskała w swojej sprawie orzeczenie. Kwestia braku możliwości podważania ustaleń dowodowych w zakresie wymiaru podatków wynika z istoty postępowania zabezpieczającego. W jego toku organ opiera się na "posiadanych danych" (zob. art. 33 § 4 w związku z § 2 O.p. ab initio) - które, co do zasady, będą podlegać odrębnej weryfikacji w postępowaniu podatkowym w związku z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego. 5.4. Bezpodstawny był również zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 O.p. w zw. z art.121 O.p. w zw. z art. 120 O.p. poprzez akceptację instrumentalnego wykorzystania decyzji o zabezpieczeniu, przejawiającego się wydaniem decyzji, na podstawie której nie wydano zarządzenia zabezpieczenia, a w konsekwencji nie podjęto żadnej czynności egzekucyjnej/zabezpieczającej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolą Sądu pierwszej instancji objęta była decyzja Dyrektora IAS z dnia 29 czerwca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika USC z 26 października 2021 r. Podstawą orzekania przez Sąd pierwszej instancji był zaś materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania; Sąd orzekał na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W oparciu o ten stan Sąd badał legalności aktów, w tym podstawy i przesłanki do ich wydania. Okoliczności mające mieć miejsce w okresie późniejszym (działania organu bądź jego zaniechania - jak wskazywane przez Skarżącą nie doręczenie zarządzenia o zabezpieczeniu ZZ-1) wymykały się kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Nie było zatem podstaw do ich weryfikowania. 5.5. Wbrew przy tym motywom poczynionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organy podatkowe w sprawie wykazały, że zobowiązania podatkowe mogą zaistnieć. Sąd pierwszej instancji wskazał na okoliczności za tym przemawiające. Zwrócił uwagę na wątpliwości co do ekonomicznego sensu deklarowanych dostaw. W tych ramach miało bowiem dojść do nabywania z zagranicy złota inwestycyjnego o próbie 999 (zwolnionego z VAT), które następnie było przerabiane na wyroby jubilerskie o różnej próbie (585-960), a które nigdy nie trafiły na rynek detaliczny, lecz przechodziły przez poszczególne łańcuchy zaopatrzeniowe ze stawką 23%, po to by w końcowym etapie przetopić oraz rektyfikować te wyroby i sprzedać finalnie za granicę ze stawką 0%, znowu jako złoto o próbie 999. Jak zauważył również Sąd pierwszej instancji wytknięta przez Skarżącą niespójność ustaleń faktycznych (odnośnie do istnienia towaru) miała charakter pozorny, gdyż ze spornej decyzji wynika, że organ wskazał na prawdopodobny łańcuch oszukańczych transakcji, które nie miały uzasadnienia gospodarczego. Skoro takie ustalenia wynikają z decyzji organów, to nie sposób za skuteczne uznań zastrzeżeń ze skargi kasacyjnej co do braku wykazania przez organy świadomości Skarżącej o celu transakcji. Kwestia zaistnienia tzw. dobrej wiary wpływa na zachowanie prawa do odliczenia podatku, jednak nawet jej zaistnienie nie niweluje zasadniczego ustalenia o udziale danego podmiotu w nierzetelnych transakcjach (jak np. odliczenia podatku z faktury pustej podmiotowo). W określonych zatem przypadkach ustalenie o udziale danego podmiotu w oszukańczych transakcjach stwarza podstawy do wnioskowania o prawdopodobnym istnieniu w wyniku realizacji takowych transakcji zobowiązań podatkowych. 5.6. Autor skargi kasacyjnej nie podważył oceny Sądu pierwszej instancji o prawidłowym wykazaniu przez organy przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych i wykazaniu przesłanki zaistnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. Sąd pierwszej instancji podał, że ustalenie o uczestnictwie Skarżącej w nierzetelnych transakcjach nie było jedynym powodem zabezpieczenia. Organy wykazały ponadto, że kondycja finansowa Spółki z dużym prawdopodobieństwem wyklucza możliwość regulowania (wykonania) zobowiązań. Tej drugiej przesłanki w sprawie na etapie postępowania kasacyjnego Strona nie podważała. 5.7. Z podanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną. O kosztach postępowania nie orzekano (sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, zaś organ nie składał odpowiedzi na skargę kasacyjną) s. NSA Z. Łoboda s. NSA R. Wiatrowski s. NSA A. Mudrecki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło