I FSK 1237/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-28

Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski, Arkadiusz Cudak, Nina Półtorak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące pozbawieniem strony możliwości działania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli niemożność działania nie ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż nie zaszła podstawa do wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że odmowa odroczenia rozprawy nie naruszyła praw procesowych strony, a tym samym nie doszło do pozbawienia jej możliwości działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Strona miała możliwość ustanowienia pełnomocnika lub skorzystania z prawa pomocy, a jej stan zdrowia, choć utrudniał komunikację, nie uniemożliwiał działania procesowego w sposób, który uzasadniałby wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Jako podstawę wznowienia wskazała pozbawienie możliwości działania na skutek naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że odmowa odroczenia rozprawy była zasadna, a strona nie została pozbawiona możliwości działania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 271 pkt 2 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA (del.) Nina Półtorak (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1687/13 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie o sygn. III SA/Gl 924/10 w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I. Stan faktyczny i przebieg sprawy 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1687/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r. , sygn. akt III SA/Gl 924/10 w przedmiocie podatku od towaru i usług, oddalił skargę. 2. Przebieg postępowania 2.1. A. P. (zwany dalej: "skarżącym" lub "stroną"), prowadząc działalność gospodarczą pod firmą P[...] w Z., wniósł skargę z dnia 23 września 2013 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 924/10, którym oddalono skargę. W ramach zakończonego powyższym wyrokiem postępowania sądowego skarżący skargą z dnia 5 lutego 2010 r. (uzupełnioną pismem z dnia 24 lutego 2010 r.) zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2003 r. 2.2. Po wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 12 sierpnia 2010 r. przedstawiciel strony pismem z dnia 28 lipca 2010 r. poinformował, że strona: - przebywa od dnia 14 lipca 2010 r. w Szpitalu [...], - jest po zabiegu operacyjnym – laryngektomii całkowitej, tj. wycięciu krtani, - w związku z tym nie odbiera poczty. Do pisma została załączona kserokopia zaświadczenia ze szpitala. Dnia 12 sierpnia 2010 r. strona nie stawiła się na rozprawę. Sąd postanowił odroczyć rozprawę z terminem z urzędu. Dnia 13 sierpnia 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego z dnia 11 sierpnia 2010 r., którym poinformował, że w dniu 6 sierpnia 2010 r. wyszedł ze szpitala w P. i że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim do dnia 3 września 2010 r. Nadesłał też kserokopię tego zwolnienia. Kolejne zwolnienie obejmujące okres do dnia 30 września 2010 r. przesłał dnia 8 września 2010 r. W piśmie z dnia 21 września 2010 r. przedstawiciel strony wskazał, że strona od dnia 13 września 2010 r. przebywa w szpitalu w [...] i przewidywany okres pobytu będzie wynosił około 6-7 tygodni. Dołączono przy tym zaświadczenie z dnia 20 września 2010 r. o pobycie w szpitalu do tego dnia. Strona poinformowała Sąd w piśmie z dnia 4 listopada 2010 r., że opuściła szpital w [...] w dniu 2 listopada 2010 r. i przebywa na zwolnieniu lekarskim do dnia 3 stycznia 2011 r., dołączając kserokopię tego zwolnienia. Sąd w piśmie z dnia 13 grudnia 2010 r. skierował do strony pytanie, czy powyższe pisma są nadsyłane w związku z prośbą o odroczenie rozprawy, aby w niej uczestniczyć, czy jedynie w celach informacyjnych. Dalej wskazał, że jeżeli w celu odroczenia rozprawy, to należy nadesłać dokument stwierdzający, że strona nie może uczestniczyć w rozprawie, bowiem z treści dostarczonego druku L-4 wynika, że "chory może chodzić". Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2011 r. został wyznaczony nowy termin rozprawy na dzień 22 marca 2011 r. Strona złożyła wniosek z dnia 8 marca 2011 r. o zawieszenie postępowania ze względu na to, że "organa ścigania prowadzą postępowanie karne o przestępstwo skarbowe, którego wynik może wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy". Jednocześnie odrębnym pismem z tego samego dnia wnioskowała o odroczenie rozprawy. Podała, że stan zdrowia – po całkowitym chirurgicznym usunięciu krtani z powodu schorzenia onkologicznego – wyklucza z normalnego życia, gdyż w ogóle nie mówi i wymaga opieki osoby trzeciej. Zaznaczyła przy tym, że taki stan trwa od lipca 2010 r. i uniemożliwia ustanowienie jakiegokolwiek pełnomocnika, ponieważ z taką osobą konieczny byłby kontakt słowny, a to jest niemożliwe. Dalej podała, że pozostaje pod stałą kontrolą onkologiczną. Oświadczyła, że chciałaby uczestniczyć bezpośrednio w rozprawie, ale podane okoliczności to uniemożliwiają. Nie występowała z wnioskiem o odroczenie rozprawy z tej przyczyny, że rozprawa nie była wyznaczona oraz że uznawała, iż planowana na grudzień 2010 r. terapia foniatryczna odbędzie się i przyniesie pozytywny skutek. Okazało się jednak, że terapia musiała być przesunięta z uwagi na występowanie obrzęków w obrębie szyi. Dołączyła też kserokopię orzeczenia z dnia 14 grudnia 2010 r. o całkowitej niepełnosprawności. Na rozprawę wyznaczoną na dzień 22 marca 2011 r. strona nie stawiła się. Sąd postanowił przychylić się do wniosku i ponownie odroczyć rozprawę z terminem z urzędu. Jednocześnie zobowiązał stronę do przedłożenia w terminie 21 dni zaświadczenia biegłego sądowego stwierdzającego, że obecny stan zdrowia uniemożliwia uczestniczenie w rozprawie i komunikowanie się z Sądem w formie pisemnej, pod rygorem pominięcia ewentualnych przyszłych wniosków o odroczenie rozprawy w przypadku braku takiego dokumentu. Odpowiadając na powyższe wezwanie strona do pisma z dnia 19 kwietnia 2011 r. dołączyła zaświadczenie lekarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2011 r., który określił przewidywany termin zdolności stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie na czerwiec 2011 r. Jednocześnie strona podała, że jej stan zdrowia uniemożliwia komunikowanie się z Sądem zarówno w formie ustnej jak i pisemnej, a w korespondencji z Sądem korzysta z pomocy osoby trzeciej. Zaznaczyła też, że jest po chemioterapii i radioterapii oraz że na dzień 25 maja 2011 r. wyznaczono badania kontrolne, a na 29 maja 2011 r. termin przyjęcia do kliniki w [...]. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2011 r. został wyznaczony kolejny termin rozprawy na dzień 16 września 2011 r. Pismem z dnia 12 września 2011 r. strona wniosła o odroczenie rozprawy. Wskazała, że stan zdrowia od dnia 2 marca 2011 r., po całkowitym chirurgicznym usunięciu krtani, w dalszym ciągu wyklucza ją z normalnego życia, gdyż nie mówi, wymaga wielogodzinnych zabiegów pielęgnacyjnych związanych z koniecznością udrażniania i utrzymania aseptycznych warunków i pozostaje pod opieką osoby trzeciej, a podjęta terapia foniatryczna nie przyniosła rezultatu. Podkreśliła przy tym, że nadal chce wziąć udział w rozprawie, co nie jest możliwe ze względu na stan zdrowia i całkowitą niepełnosprawność, która jest orzeczona do dnia 31 grudnia 2012 r. Na rozprawie dnia 16 września 2011 r. Sąd przychylił się do wniosku strony i odroczył rozprawę z terminem z urzędu. Jednocześnie zobowiązał stronę skarżącą do złożenia aktualnego zaświadczenia od lekarza sądowego stwierdzającego, czy może uczestniczyć w rozprawie trwającej maksymalnie 1 godzinę w ciągu jednego dnia, a w przypadku niemożliwości uczestniczenia w rozprawie – czasu trwania tej przeszkody. Pouczył też, że istnieje możliwość ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania przed Sądem, a w przypadku braku środków na pokrycie kosztów udziału pełnomocnika o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dnia 17 października 2011 r. strona przedstawiła zaświadczenie z dnia 7 października 2011 r. lekarza sądowego, z którego wynikała stwierdzona niezdolność strony do podejmowania czynności procesowych ze względu na brak komunikacji słownej z trwającym niedosłuchem i przewidywalny termin takiej zdolności od dnia 8 stycznia 2012 r. Sąd pismem z dnia 13 lutego 2012 r. wystosował do strony zapytanie, czy może już stawić się w Sądzie na rozprawę. Zaznaczył, że jeśli nadal istnieją przyczyny uniemożliwiające stawienie się, to wezwał do ich udokumentowania. Poza tym zwrócił się z pytaniem, czy strona podtrzymuje wniosek o osobisty udział w rozprawie, czy też chciałaby skorzystać z pomocy pełnomocnika, który będzie występował na rozprawie. Odpowiadając na powyższe strona w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. podała, że w dalszym ciągu nie może stawić się na rozprawę i podtrzymuje wniosek o osobisty udział w rozprawie. Natomiast jako udokumentowanie niemożliwości uczestnictwa powołała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 grudnia 2010 r. ważne do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy z dnia 21 grudnia 2010 r., z którego wynika stwierdzenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji do dnia 31 grudnia 2012 r. Kserokopie tych orzeczeń stanowiły załączniki do tego pisma. Po doręczeniu dnia 23 kwietnia 2012 r. zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 15 maja 2012 r. strona skarżąca w piśmie z dnia 2 maja 2012 r. podtrzymała dotychczasowy wniosek o osobisty udział w rozprawie powołując się na te same przeszkody dotyczące stanu zdrowia. Brak możliwości kontaktu słownego, zdaniem strony, stanowi również przeszkodę w ustanowieniu jakiegokolwiek pełnomocnika. Załącznikami do pisma były kserokopie powyższych orzeczeń. Na rozprawie dnia 15 maja 2012 r. Sąd odczytał pismo strony z dnia 2 maja 2012 r. stwierdzając, że strona mimo wezwania nie przedłożyła orzeczenia biegłego sądowego w kwestii możliwości uczestniczenia w rozprawie sądowej. Rozprawa została zamknięta i po naradzie ogłoszono wyrok, którym Sąd oddalił skargę. 3. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 3.1. W skardze o wznowienie postępowania z dnia 23 września 2013 r. strona powołała się na przyczynę wznowienia określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") zaznaczając, że na skutek naruszenia art. 109 P.p.s.a. została pozbawiona możliwości działania a przed uprawomocnieniem wyroku niemożność działania nie ustała. 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku strony z dnia 2 maja 2012 r. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 15 maja 2012 r., na której zapadł wyrok, była zasadna. Prawa procesowe strony nie zostały naruszone, ponieważ nie była pozbawiona możliwości działania. Tym samym nie zachodziła podana przez stronę podstawa do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem określona w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż strona z powodu swojego stanu zdrowia mogła ustanowić w sprawie pełnomocnika ewentualnie wnosić o jego ustanowienie w ramach prawa pomocy. O tym prawie Sąd kilkakrotnie pouczał stronę. Według Sądu nawet przeszkody, czy też brak komunikacji słownej z pełnomocnikiem lub Sądem mógł być zastąpiony odpowiednią komunikacją na piśmie. Odpowiednie pisma strona sporządzała zwracając się do Sądu ze stosowanymi wnioskami. Niepełnosprawność wynikająca z tego stanu zdrowia, która była orzeczona terminowo do dnia 31 grudnia 2012 r., nie mogła sama w sobie stanowić przeszkody w udziale w rozprawie, ponieważ mimo jej istnienia lekarze sądowi w swoich zaświadczeniach wystawianych jeszcze w 2011 r. wyznaczali określone terminy, po których upływie strona mogła występować osobiście przed Sądem. Zdaniem WSA, biorąc pod uwagę konieczność podejmowania przez stronę należytej staranności i szczególny charakter postępowania, upływ czasu po operacji powinien pozwolić stronie na przystosowanie się do nowego stanu i działać w tym zakresie we wszczętym postępowaniu sądowym. Można przyjąć, że najtrudniejszy był pierwszy okres, dlatego w odpowiedzi na to Sąd uwzględniał początkowo wnioski strony o odroczenie terminu rozpraw i faktycznie nie wyznaczał tego terminu. Postępowanie sądowe zostało wszczęte skargą strony z dnia 5 lutego 2010 r. Ze względu krótki czas po operacji obejmujący okres zwolnień lekarskich i rehabilitacji i na umotywowane wnioski strony rozprawa była trzykrotnie odraczana: dnia 12 sierpnia 2010 r., 22 marca 2011 r. i 16 września 2011 r. Dopiero dnia 15 maja 2012 r. zapadł wyrok. Wynika z tego, że sprawa została zakończona po ponad 2 latach. Przy czym dwa pierwsze odroczenia następowały na podstawie oświadczeń składanych przez stronę i dokumentów je potwierdzających (zaświadczeń L-4, zaświadczeń ze szpitala, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 14 grudnia 2010 r.). Natomiast w okresie od marca 2011 r. faktyczne i formalne odroczenie nastąpiło jedynie ze względu na przedłożenie stosownych zaświadczeń lekarzy sądowych z dnia 14 kwietnia 2011 r. i 7 października 2011 r. Z ostatniego zaświadczenia z dnia 7 października 2011 r. wynikało, że strona była niezdolna do podejmowania czynności procesowych ze względu na brak komunikacji słownej z trwającym niedosłuchem jedynie do dnia 8 stycznia 2012 r. Dlatego dopiero po upływie tego terminu pismem z dnia 13 lutego 2012 r. Sąd jeszcze raz zobowiązał stronę do udokumentowania przyczyn niemożliwości uczestniczenia na rozprawie. Strona do rozprawy ani nie przedłożyła nowego zaświadczenia lekarza sądowego w kwestii możliwości uczestniczenia w rozprawie, ani nie zwróciła się do Sądu z pytaniem jak został rozpatrzony wniosek z dnia 2 maja 2012 r. oparty tylko na wydanych w 2010 r. orzeczeniach w sprawie niepełnosprawności, ani z ostrożności procesowej nie stawiła się na rozprawę, ani nie ustanowiła pełnomocnika. W nowej sytuacji, to znaczy gdy Sąd oczekiwał już stosownego zaświadczenia lekarza sądowego, i po znacznym upływie czasu od wszczęcia postępowania, strona nie miała podstaw, tak jak na początku postępowania, aby zakładać, że Sąd odroczy jeszcze raz rozprawę tylko w oparciu o oświadczenie strony i dotychczas składane dokumenty. Nawet istnienie określonych okoliczności wynikających z zaświadczenia lekarza sądowego byłoby poddane ocenie Sądu. W związku z tym podana przez stronę przeszkoda nie mogła być wówczas uznana za przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia, o której mowa w art. 109 P.p.s.a. 5. Skarga kasacyjna 5.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 282 § 2 P.p.s.a. przez jego pominięcie w trakcie wyrokowania oraz w uzasadnieniu wyroku; art. 93 pkt 5 P.p.s.a. polegające na braku pouczenia w zawiadomieniu o rozprawie w dniu 19.12.2012 r., że na rozprawie może zapaść wyrok; art. 106 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. z powodu niemożności zajęcia stanowiska w sprawie poprzez zgłoszenie żądań, wniosków, złożenia wyjaśnień oraz wskazanie podstaw prawnych i faktycznych swoich żądań przez stronę pozbawioną całkowicie zdolności do samodzielnej egzystencji przy braku komunikacji słownej z towarzyszącym niedosłuchem; art. 271 pkt 2 P.p.s.a. przez pominięcie, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możliwości działania, a niemożność ta nie ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia w sprawie III SA/Gl 924/10; art. 6 P.p.s.a. w związku z art. 107 P.p.s.a. poprzez nieudzielenie potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz braku pouczenia o skutkach prawnych niestawiennictwa bądź zaniedbania (w tym konkretnym przypadku – nie przedstawienia orzeczenia biegłego sądowego o niemożności stawiennictwa przed Sądem w terminie rozprawy) i możliwości wydania wyroku. 5.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie była zasadna. 6. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie było wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 924/10. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że skargi kasacyjne strony dotyczące analogicznych jak w rozpatrywanej sprawie okoliczności faktycznych i prawnych zostały już rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyroki z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1378-1386/13). Przedstawioną w tych wyrokach argumentację skład orzekający NSA w niniejszej sprawie podziela. 6.1. Przede wszystkim należy wskazać, że w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty wobec rozstrzygnięcia Sądu I instancji co do stwierdzenia przesłanki wznowieniowej zarzucając naruszenie art. 271 pkt 2 P.p.s.a. "przez pominięcie, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możliwości działania, a niemożność ta nie ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia w sprawie III SA/Gl 924/10". Jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut ten został uzasadniony nie przez odwołanie się do sposobu przeprowadzenia postępowania w sprawie III SA/Gl 924/10, ale do braku uczestniczenia przez stronę w rozprawie dotyczącej skargi o wznowienie postępowania. Oczywiste jest przy tym, że Sąd nie mógł naruszyć art. 271 pkt 2 P.p.s.a. dotyczącego przesłanek wznowieniowych przez sposób przeprowadzenia rozprawy w sprawie skargi o wznowienie postępowania. Odnosząc jednak powyższy zarzut do postępowania, o którego wznowienie wnosił Skarżący, należy wskazać, że zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in., jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Pozbawienie strony możności działania oznacza pozbawienie możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa. Konieczne jest zatem wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. Skarżący formułując ww. zarzut naruszenia art. 271 pkt 2 P.p.s.a. nie wskazał jednak przepisu prawa procesowego, którego naruszenie przez WSA, pozbawiło go możliwości działania. W szczególności brak jest w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 109 P.p.s.a., a więc Naczelny Sąd Administracyjny - związany zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. granicami skargi - nie może ocenić, czy przepis ten został naruszony. 6.2. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 93 pkt 5 P.p.s.a. przez brak pouczenia w "zawiadomieniu o rozprawie w dniu 19.12.2012 r., że na rozprawie może zapaść wyrok". Z kolei w uzasadnieniu skargi kasacyjnej mowa jest o braku takiego pouczenia w zawiadomieniu z dnia 14 grudnia 2013 r. (zawiadomienie o dacie rozprawy w sprawie skargi o wznowienie postępowania wyznaczonej na 10 stycznia 2014 r.) i ten zarzut jest uzasadniany w treści skargi. Odnosząc się do niego, należy wskazać, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego Sąd pierwszej instancji wyraźnie w punkcie pierwszym pouczenia przy zawiadomieniu z dnia 14 grudnia 2013 r. wskazał, że "niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy". Dalej Sąd wyjaśnił, że w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę, strona może wnieść skargę kasacyjną pod warunkiem, że w terminie siedmiu dni od wydania wyroku złoży wniosek o jego uzasadnienie. Natomiast w przypadku uwzględniania skargi, Sąd z urzędu doręczy stronie wyrok wraz z uzasadnieniem (pkt 3 i 4 zawiadomienia, k. 16 akt sprawy). Stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 93 pkt 5 P.p.s.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przywołane przez pełnomocnika skarżącego postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 776/05, dotyczy zupełnie odmiennej sytuacji, a mianowicie takiej, w której strony nie pouczono o tym, że wyrok oddalający skargę podlega zaskarżeniu pod warunkiem złożenia wniosku o jego uzasadnienie w terminie siedmiu dni od jego wydania. 6.3. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 106 § 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 2 P.p.s.a., "po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności". Oczywistym jest, że w sytuacji niestawiennictwa strony, które nie zostaje uznane za stanowiące podstawę odroczenia rozprawy, strona ta pozbawiona jest uprawnień jakie daje norma art. 106 § 2 P.p.s.a. Istotnym jest zatem, czy w sprawie tej Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Sąd rozpoznający sprawę pod nieobecność skarżącego, nie naruszył normy art. 109 P.p.s.a. stanowiącej, że "Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności". Skarżący nie sformułował jednak zarzutu naruszenia art. 109 P.p.s.a. Przy braku zaś wykazania naruszenia tego przepisu, czyli wykazania, że rozprawa w dniu 10 stycznia 2014 r. powinna zostać odroczona przez WSA w Gliwicach (przy braku wniosku strony o jej odroczenie) – brak jest podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia art. 106 § 2 P.p.s.a. W konsekwencji brak jest również podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu, że strona została w postępowaniu pozbawiona możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. 6.4. Nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia art. 282 § 2 P.p.s.a. przez jego pominięcie w trakcie wyrokowania oraz w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Sąd pierwszej instancji rozstrzygając sprawę skargi o wznowienie postępowania sądowego, jako podstawę wyroku wskazał art. 151 P.p.s.a., a nie art. 282 § 2 P.p.s.a. Jednakże norma art. 282 § 2 P.p.s.a. ma charakter procesowy, a zatem jej pominięcie mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku, gdyby – stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. – doszło do takiego jej naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał natomiast takiego wpływu na wynik rozstrzygnięcia, podania przez Sąd pierwszej instancji jako podstawy oddalenia skargi o wznowienie – art. 151, zamiast art. 282 § 2 P.p.s.a. 7. Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku. 7.1. Sąd nie zasądził na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kosztów postępowania w tej sprawie mając na uwadze fakt, że sprawa dotyczy wznowienia postępowania sądowego. W sprawie takiej brak jest możliwości zwrotu kosztów postępowania w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji rozstrzygającym kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2010 r., II FZ 579/10). Uzasadnia to odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło