II FZ 579/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-29
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego możliwe jest zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu podatkowego na rzecz strony skarżącej?Ratio decidendi
Zwrot kosztów postępowania przysługuje stronie tylko w orzeczeniach kończących postępowanie w danej instancji i w przypadkach przewidzianych ustawą. Przepisy dotyczące zwrotu kosztów postępowania nie mają zastosowania do postępowania o wznowienie postępowania sądowego, które nie jest zakończone orzeczeniem kończącym instancję. W związku z tym nie można zasądzić zwrotu kosztów postępowania od organu podatkowego w postępowaniu o wznowienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. WSA w Gliwicach uwzględnił skargę o wznowienie postępowania i uchylił wcześniejszy wyrok, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Dyrektor Izby Skarbowej złożył zażalenie na postanowienie dotyczące kosztów, kwestionując prawo do ich zasądzenia w postępowaniu o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2010 r. w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia zawartego w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 708/10 w przedmiocie zwrotów kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 708/10 w sprawie ze skargi G. M. uwzględnił jej skargę o wznowienie postępowania i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 2987/03 oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd nie zdecydował się na połączenie badania dopuszczalności wznowienia z pełnym rozpoznaniem sprawy i uwzględniając skargę o wznowienie postępowania uchylił jedynie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd ten, działając na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozpozna sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd powołał się na art. 200, art. 205 § 2 i art. 276 p.p.s.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 tego wyroku w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżył je w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 200, art. 205 § 2 i art. 276 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż od organu podatkowego należy się stronie skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji skargi w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego.
Wskazując na powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że wyrok WSA z dnia 17 sierpnia 2010 r. został wydany na skutek złożenia skargi kasacyjnej przez skarżącą od wyroku WSA z dnia 11 czerwca 2008 r. oddalającego skargę skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 2987/03 z uwagi na brak należytego reprezentowania skarżącej na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.
Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając ten wyrok stwierdził, iż zaistniała określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka wznowienia postępowania sądowego, gdyż skarżąca w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie była należycie reprezentowana.
Według Dyrektora Izby Skarbowej skoro zaskarżony akt został wydany przez sąd, a nie przez organ podatkowy, z uwagi na zaistnienie przesłanki o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. to nie można zasądzić zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej, gdyż nie jest on organem, który wydal zaskarżony akt. Tym sposobem Sąd dokonał błędnej wykładni treści art. 200 p.p.s.a., gdyż niewłaściwie zrozumiał jego znaczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisami szczególnymi są w tym wypadku art. 200, art. 201, art. 203 i 204 p.p.s.a., zgodnie z którymi w określonych w nich przypadkach strona może uzyskać zwrot kosztów postępowania od strony przeciwnej. Wniosek w zakresie kosztów rozstrzygany jest przez sąd w orzeczeniu uwzględniającym skargę i w orzeczeniach, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. (art. 209 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika zatem, że rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania zawarte jest wyłącznie w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, zaś ich zwrot przysługuje stronie tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2007 r., II FZ 12/07, opubl. w Lex pod nr 299419 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2009 r., II FSK 1154/05, opubl. w Lex pod nr 286887).
Żaden z powołanych wyżej przepisów, przewidujących uprawnienie strony wygrywającej sprawę do przyznania jej zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej nie odnosi się do kosztów postępowania związanych ze skargą o wznowienie postępowania. Art. 200 p.p.s.a., powołany przez Sąd I instancji jako podstawa zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącej przyznaje skarżącemu prawo do zwrotu kosztów postępowania od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Odnosi się on więc do skargi, o której mowa w art. 50 p.p.s.a. Nie ma on zastosowania do skargi o wznowienie postępowania z mocy art. 276 p.p.s.a., ten przepis nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania wyłącznie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (zawartych w dziale III p.p.s.a.). Przepisy te nie regulują kwestii związanych z kosztami postępowania. Regulacja dotycząca kosztów postępowania znajduje się w dziale V p.p.s.a., tam zaś, jak wskazano wyżej, nie przewidziano możliwości zwrotu kosztów postępowania w orzeczeniu rozstrzygającym kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania.
Ponadto nie sposób nie zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym zawarto zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w danej instancji. Tym samym nie jest on orzeczeniem wymienionym w art. 209 p.p.s.a. i nie powinien zawierać rozstrzygnięcia wniosku w zakresie kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie należało uchylić. Naczelny Sąd Administracyjny nie przekazał przy tym sprawy sądowi I instancji w tym zakresie do ponownego rozpoznania, bowiem, jak wskazano wyżej, na tym etapie postępowania brak było podstaw do rozstrzygania o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło