I FSK 1390/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa G. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 456/15 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa G. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania i wydania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika podatku od towarów i usług oraz zarejestrowania i wydania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika VAT - UE postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 363/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa G. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowego w K. z dnia 19 grudnia 2014 r. Sąd I instancji wskazał, że z załączonego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 25 marca 2015 r. wynika sposób reprezentacji skarżącej Spółki: w przypadku zarządu jednoosobowego - prezes zarządu łącznie z prokurentem, względnie prokurent samodzielnie. W przypadku zarządu wieloosobowego prezes zarządu łącznie z prokurentem, względnie prokurent samodzielnie, względnie członek zarządu łącznie z prokurentem. Z powyższego zapisu wynika, że każde działanie Spółki dla swej skuteczności wymaga działania prokurenta. Sąd I instancji wskazał, że w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był ustanowiony prokurent skarżącej Spółki, który z Krajowego Rejestru Sądowego został wykreślony w dniu 23 lutego 2015 r., a więc już po wniesieniu skargi. W świetle powyższego Sąd I instancji podkreślił, że bezskutecznym było przedłożone pełnomocnictwo z dnia 26 marca 2015 r., które to zostało popisane przez aktualnego prezesa zarządu – S. S., a nadto przez W. S. Pełnomocnictwo to nie spełnia wymogów określonych w sposobie reprezentacji Spółki wynikającego z pełnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Podobnie bezskutecznym było przedłożone wraz ze skargą pełnomocnictwo podpisane przez poprzedniego Prezesa Zarządu A. P. W niniejszej sprawie Spółka mimo wskazania o uzupełnienie jakich braków się ją wzywa i pouczenia o konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku w terminie nie uczyniła zadość wezwaniu i nie przedłożyła pełnomocnictwa udzielonego przez uprawione do działania osoby zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczącym sposobu reprezentacji osoby prawnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka. Na podstawie art. 177 § 1 w zw. z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Spółka zaskarżyła w całości postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 205 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) dalej: K.s.h. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ustanowiony jest jednoosobowy zarząd, uprawnionym do udzielenia pełnomocnictwa jest wyłącznie prezes zarządu łącznie z prokurentem samodzielnie, podczas gdy łączny sposób reprezentacji Spółki może dotyczyć jedynie wypadków, kiedy zarząd liczy co najmniej dwóch członków, - art. 201 § 1 w zw. z art. 204 § 2 K.s.h. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której zarząd jest jednoosobowy, wymagany jest udział osób wskazanych w umowie Spółki, nawet gdy wskazuje on łączny sposób reprezentacji, podczas gdy normy wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego statuują możliwość samoistnego działania członków zarządu w sytuacji jednoosobowego składu zarządu, a wszelkie inne postanowienia umowne powodujące w istocie ograniczenia prawa do działania, należy uznać za bezskuteczne, mające zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy zarząd jest wieloosobowy. Brak ustanowienia prokurenta uniemożliwiałby bowiem zgodnie z argumentacją dokonaną przez Sąd I instancji, jakiegokolwiek podjęcia działań przez zarząd, a to z kolei całkowicie pozbawiłoby możliwości podejmowania przez niego czynności określonych ustawą - Kodeks spółek handlowych; Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu przepisów: - art. 34 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że osoba, której podpis widnieje na skardze, nie jest nieuprawniona do reprezentowania Spółki, z uwagi na to, ze pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę niezdolną do samodzielnego reprezentowania Spółki, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi na decyzje organów podatkowych naruszającą prawo, podczas gdy skarga została sporządzona przez osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki, gdyż pełnomocnictwo udzielone zostało i w sposób prawidłowy, zgodny z wykładnią obowiązujących przepisów prawa. Powyższe naruszenie możliwości działania strony przez pełnomocnika w sposób istotny miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skarga została z tej przyczyny nierozpoznana merytorycznie. Spółka wniosła o uchylenie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto pełnomocnik Spółki wniósł o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 34 P.p.s.a. strona postępowania sądowoadministracyjnego będąca osobą prawną dokonuje czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu i może być reprezentowana przez pełnomocnika. W myśl zaś do art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W przypadku, gdy stroną postępowania jest spółka kapitałowa, występujący w jej imieniu pełnomocnik powinien jednocześnie udowodnić, że został prawidłowo umocowany do reprezentowania osoby prawnej, a więc, że dysponuje pełnomocnictwem podpisanym przez upoważnione do tego osoby, zgodnie z przyjętymi zasadami reprezentacji spółki. W praktyce wiąże się to najczęściej z obowiązkiem przedłożenia aktualnego bądź pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego uprawnienie osób udzielających pełnomocnictwa do występowania w imieniu spółki. Warto w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1142 ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jeżeli dane wpisano do KRS-u niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Zgodnie z art. 39 pkt 1 wskazanej ustawy w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się m.in. oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji. Z kolei na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców są obowiązane zgłaszać dane wymienione w art. 38 pkt 1 i 2a-15, art. 39 i 40 oraz w art. 44, a także ich zmiany, niezależnie od obowiązków wynikających z odrębnych przepisów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze jest domniemaniem prawnym, wiążącym nie tylko osoby trzecie, ale i organy państwa, chyba że zostanie skutecznie podważone, gdyż jest domniemaniem obalalnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 328/11, LEX nr 1163191, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn, akt IV SA/Gl 672/13, LEX nr 1520831). Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym przewiduje dwa mechanizmy służące ochronie osób trzecich działających w dobrej wierze na podstawie informacji ujawnionych w rejestrze. Mowa tutaj o zasadzie jawności materialnej, zgodnie z którą dane wpisane do rejestru oraz ogłoszone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym są powszechnie znane oraz zasadzie wiarygodności informacji zawartych w rejestrze, zgodnie z którą informacje te objęte są domniemaniem prawdziwości, a podmiot, którego te dane dotyczą nie ma możliwości zasłaniania się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane wpisane do rejestru nie są prawdziwe, jeżeli podmiot ten zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu niezgodnego ze stanem rzeczywistym (por. Agnieszka Michnik, Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz. Lex 2013). Zaniedbania dotyczące obowiązków rejestrowych nie mogą oddziaływać na korzyść danego podmiotu. Przechodząc do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że z przedłożonego przez Spółkę odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że na dzień złożenia skargi do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu Spółki wymagane było w przypadku zarządu jednoosobowego działanie prezes zarządu łącznie z prokurentem, względnie prokurenta samodzielnie. Tymczasem na wezwanie Sądu I instancji pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo podpisane jedynie przez prezesa zarządu – S. S., brak na nim podpisu prokurenta. Przyjmuje się, że w spółce z o.o. jednoosobowa reprezentacja jest możliwa, gdy zarząd jest jednoosobowy, a umowa spółki nie wprowadza zasad reprezentacji łącznej. Nie ma zatem przeszkód, aby mimo zarządu jednoosobowego wprowadzić zasadę reprezentacji łącznej, w której zarząd będzie musiał współdziałać z pełnomocnikiem lub prokurentem (patrz A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych , t. I, Komentarz do art. 1-300 K.s.h., s. 839). Taki też sposób reprezentacji przyjęła Spółka, co wynika z przedłożonego rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji art. 205 § 1, art. 201 § 1 w zw. z art. 204 § 2 K.s.h. oraz art. 34 P.p.s.a. nie są zasadne. Tak jak zostało wskazane wyżej z załączonego do akt sprawy rejestru z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącej Spółki wynika, że na dzień wniesienia skargi uprawnionym do jej reprezentacji był prezes zarządu oraz prokurent. Sąd I instancji, wbrew stanowisku wskazanemu w skardze kasacyjnej, nie dokonał zatem błędnej wykładni wskazanych powyżej przepisów. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekł, ponieważ o zwrocie kosztów, stosownie do przepisu art. 209 P.p.s.a, sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniu o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku.