I FSK 1457/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-21
Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski, Marek Kołaczek, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, dokonane bezpośrednio podatnikowi z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, jest skuteczne i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej, powinno być dokonane pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeśli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony. Uchybienie temu obowiązkowi skutkuje brakiem materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r. Organ podatkowy określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe, uznając, że faktury VAT stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, a także że skarżący wprowadził do obrotu prawnego faktury sprzedaży nie dokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został skutecznie zawieszony. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, wskazując na pominięcie jego pełnomocnika i doręczenie na niewłaściwy adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości oraz uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2015 r. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz D. B. kwotę 30 011 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 729/16 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz D. B. kwotę 30 011 (słownie: trzydzieści tysięcy jedenaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej również: "DUKS"), decyzją z dnia 21 stycznia 2014 r. określił D. B. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy styczeń-grudzień 2008 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy październik - grudzień 2008r. oraz kwotę podatku, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), za okresy od stycznia do października i za grudzień 2008 r. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, decyzją z dnia 29 grudnia 2015 r., uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2008 r. i w tym zakresie określił wysokość zobowiązania podatkowego, a w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący dokonał nienależnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez W., B. Sp. z o. o., A, Sp. z o. o. oraz S., ponieważ faktury wystawione przez te podmioty stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. W konsekwencji strona dokonując obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w ww. fakturach naruszyła przepisy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o PTU). Ponadto organ uznał, że w sytuacji, gdy nie było faktycznego nabycia towarów handlowych, to faktury sprzedaży wystawione przez Stronę na rzecz K. Sp. z o. o., X Sp. z o. o., Y. Sp. j., Z., C. Sp. j. również nie dokumentują faktycznych transakcji. W związku z tym stwierdzono, że strona wprowadziła do obrotu prawnego faktury sprzedaży nie dokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych zatem w sprawie zastosowanie ma art. 108 ust. 1 ustawy o PTU.
1.3. Ponadto, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie miała miejsce okoliczność wynikająca z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."). Jak bowiem wynika z akt sprawy, przed upływem terminu o którym mowa wart. 70 § 1 O.p., tj. przed końcem 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W., pismem z dnia 27 listopada 2013 r., poinformował Skarżącego, iż z dniem 4 listopada 2013 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Przedmiotowe pismo zostało doręczone Stronie w trybie art. 150 O.p. w dniu 13 grudnia 2013 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 9 stycznia 2014 r., w treści którego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wskazał, że komórka postępowań przygotowawczych Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wszczęła postępowanie przygotowawcze w stosunku do Skarżącego. Zatem w sytuacji poinformowania Strony o zaistnieniu przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., przed upływem 5 - letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okresy styczeń-grudzień 2008 r., możliwe było dalsze orzekanie w sprawie.
2. Skarga do sądu pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie narzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 70 § 6 ust. 1 w zw. z art. 70c O.p. polegające na niedostrzeżeniu przez organ podatkowy, iż nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a to z uwagi na doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. nieobecnej Stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika;
2) art. 120, 121, 122, 187, 191 i 210 § 4 i 6 O.p. poprzez naruszenie zasady praworządności, zaufania do organów podatkowych, prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, zasady zupełności z uwagi na sposób prowadzenia postępowania podatkowego niezgodny z obowiązującymi standardami, w szczególności tendencyjne i jednostronne gromadzenie oraz ocenę materiału dowodowego, przy jednoczesnym pomijaniu zastrzeżeń, uwag i dowodów przedstawionych przez podatnika, niedokonanie obiektywnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, którego organ I instancji nie zweryfikował i rozpatrzył je na niekorzyść strony, interpretując powstałe wątpliwości wbrew zasadzie in dubio pro tributario (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika), naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności wyrażające się przez wybiórczą i pozbawioną obiektywizmu ocenę zebranego materiału dowodowego, oraz nie odniesienie się do twierdzeń i wniosków Podatnika w uzasadnieniu decyzji, co w sposób nie budzący wątpliwości podważyło zaufanie do organu podatkowego.
3) art. 200 O.p. poprzez niepowiadomienie Skarżącego o zamiarze zakończenia postępowania odwoławczego i wyznaczeniu terminu 7 dni na wypowiedzenie się w sprawie, przez co doszło do wydania decyzji w sytuacji, w której Skarżący nie mógł zgłosić wniosków dowodowych.
2.2. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
3. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 729/16, oddalił skargę
3.2. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że szczególną uwagę należy zwrócić na to, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wystosował do podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zrobił to – jak podaje sam Skarżący – pismem z dnia 27.11.2013 r., doręczonym w trybie art. 150 O.p. dnia 13 grudnia 2013 r. W tym czasie organ ten (Naczelnik Urzędu Skarbowego) nie prowadził w stosunku do Spółki postępowania podatkowego w sprawie roku 2008r. (postępowanie takie prowadził Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej). Nie było zatem postępowania wymiarowego prowadzonego przez ten organ, który wystosował zawiadomienie. Skarżący nie miał zatem pełnomocnika, który reprezentowałby go przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w postępowaniu dotyczącym roku 2008. Miał pełnomocnika – ale do występowania w jego imieniu w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora UKS. Pełnomocnictwo to było skuteczne w sprawie, w której zostało złożone i przed organem, który to postępowanie prowadził. Nie było jednak skuteczne w relacjach podatnika z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego z oczywistych względów nie mógł zatem doręczyć zawiadomienia pełnomocnikowi. Zawiadomienie zostało doręczone przed upływem terminu przedawnienia. Zarazem, z jego treści wynika, że dotyczy okresów rozliczeniowych roku 2008. Doręczenie w trybie art. 150 O.p. zostało dokonane poprawnie, co należy stwierdzić na podstawie dowodu doręczenia znajdującego się w aktach sprawy. Reasumując, nie budzi wątpliwości, że przed upływem terminu przedawnienia Skarżący skutecznie i prawidłowo został zawiadomiony o tym, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia i został tym samym spełniony warunek zawiadomienia przewidziany w art. 70 § 6 pkt 1 i 70c Ordynacji podatkowej. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa w zakresie przedawnienia okazały się zatem bezzasadne.
3.3. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także zarzucanego w skardze naruszenia art. 120, 121, 122, 187, 191 i 210 § 4 i 6 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też innych uchybień przepisom postępowania.
3.4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 200 O.p., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niewyznaczenie Stronie terminu w trybie art. 200 O.p. w ponownym postępowaniu przed organem II instancji nie stanowiło tego rodzaju uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 12 lipca 2017 r., wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 729/16.
4.2. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie wskazanej w art 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art 3 § 1 p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art 70c O.p. w zw. z art. 136 O.p., art. 145 § 2 O.p. i art. 150 § 1-2) O.p. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy Sąd zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z uwagi na wadliwe przyjęcie przez organy podatkowe skutków doręczenia zastępczego co do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 listopada 2013 roku zawierającego zawiadomienie Skarżącego o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zostało nieprawidłowo wysłane z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika;
2) art 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art 3 § 1 p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art 70c O.p. w zw. z art. 146 § 1 O.p., art. 148 § 1 O.p. i art. 150 § 1) - 2) O.p. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy Sąd zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z uwagi na wadliwe przyjęcie przez organy podatkowe skutków doręczenia zastępczego co do pisma zawierającego zawiadomienie Skarżącego o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które to pismo zostało wysłane na adres zameldowania Podatnika w sytuacji, gdy w postępowaniu przed ustanowieniem pełnomocnika, wskazywał on inny adres jako właściwy dla doręczeń;
3) art. 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. i art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p., art. 70 § 1 O.p. i art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, która to skarga powinna być uwzględniona wobec bezzasadnego zaniechania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umorzenia postępowania a to wobec wygaśnięcia wskutek przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło toczące się postępowanie a nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu;
4) art. 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 200 O.p., poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi podczas, gdy Sąd zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z uwagi na rażące naruszenie przez ten organ zasady czynnego udziału skarżącego w postępowaniu przed tym organem polegające na nieuprzedzeniu strony o zamiarze jego ukończenia poprzez wyznaczenie terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, na skutek czego strona pozbawiona została możliwości przedstawienia pozyskanych tuż przed zakończeniem postępowania dowodów w postaci odpisu księgi wieczystej, fragmentów aktów notarialnych i pism wskazujących na okoliczność, iż spółka B. sp. z o.o. wbrew ustaleniom organów podatkowych prowadziła działalność gospodarczą;
5) art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w jej całokształcie a także uzasadnienie wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom poprawności, kompletności i adekwatności do sprawy, co jednocześnie wskazuje na nieprawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji poprzez:
a) niedostrzeżenie i nierozważenie przez Sąd, że w toku postępowania prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. Skarżący wskazał adres do doręczeń inny, aniżeli ten, pod który Naczelnik Urzędu Skarbowego wysłał zawiadomienie, o którym mowa w art. 70c O.p.
b) niedostrzeżenie i nierozważenie przez Sąd argumentacji wskazującej, dlaczego składane na etapie skargi dokumenty nie mogły być przedłożone w toku postępowania przed organami podatkowymi a także zaniechanie zbadania, czy uchybienie naruszeniu art. 200 o.p. mogło mieć merytoryczny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego a mianowicie art 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p., art. 70 § 6 pkt 1 O.p. art. 70c O.p. i art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji oddalenie skargi, pomimo iż w sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres objęty postępowaniem uległo przedawieniu, a nie wystąpiły w tej sprawie okoliczności, które powodowałyby skuteczne zawieszenie bądź przerwanie biegu przedawnienia.
4.3. Wskazując na powyższe, wniesiono m.in. o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości oraz decyzji organów podatkowych obydwu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz Zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów procesu w tym zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądami obydwu instancji.
5. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
7. W skardze kasacyjnej zostały podniesione zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
8.1. Należy jednak zauważyć, że najdalej idącym jest zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją, która została poddana kontroli przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Uwzględnienie tego zarzutu spowoduje bowiem, że bezprzedmiotowe będzie rozpoznanie pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego odnoszących się do przedawnionego okresu.
8.2. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zasadny jest zarzut przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r.
8.3. W skardze kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał za skuteczne doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p. wysłanego w dniu 27 listopada 2013 roku a zawierającego informację o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 4 listopada 2013 roku w związku z wszczęciem w tym dniu postępowania o przestępstwo skarbowe. W skardze kasacyjnej podniesiono, że skoro zawiadomienie nie zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego a nadto pod adres inny niż wskazany przezeń jako adres do korespondencji, to nie zaistniały podstawy do stwierdzenia, iż bieg przedawnienia uległ zawieszeniu, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Przepis ten stanowi, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Stąd też zobowiązanie podatkowe wygasło, gdyż art. 59 § 1 pkt 9 O.p. stanowi expressis verbis, iż zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek przedawnienia. Z kolei art. 70 § 1 O.p. stanowi wyraźnie, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin jego płatności. Tak też było w niniejszej sprawie, gdyż poczynione wyżej uwagi nie pozwalają na konstatację, iż bieg 5-letniego terminu przedawnienia uległ jakiemukolwiek zakłóceniu. Dotyczy to nie tylko zobowiązań za miesiące styczeń-listopad 2008 r., ale także za grudzień 2008 roku, którego termin płatności przypadał już w styczniu 2009 roku. Zważyć bowiem należy, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 70c do podatnika nie dotarło także przed upływem terminu przedawnienia tego zobowiązania.
8.4. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że w sprawie niesporne jest, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 9 stycznia 2014 r., w treści którego Dyrektor UKS wskazał, że komórka postępowań przygotowawczych wszczęła w dniu 4 listopada 2013 r. postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego W., pismem z dnia 27 listopada 2013 r., poinformował skarżącego, że z dniem 4 listopada 2013 roku nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2008 roku, na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z adnotacji doręczyciela (karta nr 625 akt postępowania), zawiadomienie to było awizowane w dniach 29.11.2013 i 07.12.2013. W tej sytuacji przyjąć należy, że w dniu 13.12.2013 r. doszło do doręczenia zastępczego, o którym mowa w art 150 Ordynacji podatkowej.
8.5. Odnosząc się do niespornych ustaleń faktycznych sprawy, należy zauważyć, że w uchwale z dnia 18 marca 2019 r., I FPS 3/18, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:
1. Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony.
2. Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
8.6. W świetle powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można się zgodzić z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że przed upływem terminu przedawnienia skarżący skutecznie i prawidłowo został zawiadomiony o tym, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia i został tym samym spełniony warunek zawiadomienia przewidziany w art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej.
8.7. W rezultacie, wobec wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego bezpośrednio skarżącemu, a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zakresem zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z tezą zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie drugim powołanej uchwały, uchybienie w realizacji obowiązku doręczenia zawiadomienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
8.8. Zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres do stycznia do listopada 2008 r. przedawniały się zatem z dniem 31 grudnia 2013 r., a za grudzień 2008 r. z dniem 31 grudnia 2014 r. Należy w tej sytuacji przyznać rację Autorowi skargi kasacyjnej, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tj. w dniu 29 grudnia 2015 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. wygasły na skutek przedawnienia. Organ nie mógł zatem określić zobowiązania w zaskarżonej decyzji za ten okres.
8.9. Mając na uwadze przedstawione wyjaśnienia, bezprzedmiotowe jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż dotyczą one zobowiązań podatkowych, które wygasły na skutek przedawnienia. W rezultacie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić okoliczność, że wobec wadliwego zawiadomienia nie nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zakresem zaskarżonej decyzji.
9. W związku z tym, na podstawie art. 188 p.p.s.a., należało uchylić ten wyrok i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy uchylić zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło