I FSK 1508/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-07-22
Skład orzekający: Izabela Najda - Ossowska, Bartosz Wojciechowski, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, może skutkować uchyleniem decyzji organu podatkowego, jeśli ustalony stan faktyczny, zaakceptowany przez sąd pierwszej instancji, jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienia wniosków dowodowych, nie podważyły skutecznie ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez sąd pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż sporne faktury VAT nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co uzasadniało zastosowanie przepisów ustawy o VAT dotyczących braku prawa do odliczenia VAT naliczonego i obowiązku zapłaty podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT za 2009 rok. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wniosków dowodowych, które miały wykazać rzeczywistość transakcji udokumentowanych fakturami VAT. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska (spr.), Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia WSA (del.) Zbigniew Łoboda, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3795/14 w sprawie ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3795/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę J.L. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej: Organ) z 30 września
2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r.
2. Powyższy wyrok Skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT) polegającym na uznaniu, że faktury VAT wystawione przez E. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o. na rzecz Skarżącego stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, pomimo, iż Skarżący przedstawił dowody, z których wynika, że czynności były dokonywane, natomiast skarżący nie wiedział i nie mógł wiedzieć o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu ww. spółek;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 108 ust. 1 ustawy o VAT polegającym na uznaniu, że faktury VAT wystawione na rzecz E. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane oraz [...] sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży towarów na rzecz ww. spółek, pomimo, że Skarżący przedstawił dowody, z których wynika, że czynności były dokonywane;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 120 w zw. z art. 121 § 1, w zw. z art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm., dalej: u.k.s.) przez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa i w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, które polegało na przyjęciu przez Organ z góry, że faktury VAT wystawione przez oraz na rzecz spółek E. oraz M. nie dokumentują faktycznie dokonanych transakcji, co spowodowało, że całość postępowania dowodowego posłużyła Organowi jedynie do dowiedzenia wcześniej przyjętej tezy, że księgi Skarżącego są wadliwe i nierzetelne;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez niezastosowanie powołanego przepisu skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydanie z rażącym naruszeniem art. 180 § 1 w zw. z art. 188, w zw. z art. 187 § 1 O.p. polegającym na oddaleniu 13 wniosków dowodowych Skarżącego zmierzających do ustalenia miejsca znajdowania się dokumentów księgowych spółek E. i M. oraz źródła sprzedawanego Skarżącemu przez te spółki towaru, w konsekwencji nieustalenie stanu faktycznego w ww. zakresie oraz uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału w sprawie oraz pozbawieniu prawa do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, przez niezastosowanie powołanego przepisu skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 122 w zw. z art. 210 § 1 i § 4 O.p., w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s., przez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do wadliwego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w szczególności przez nieprzeprowadzenie czynności kontrolnych, mających na celu ustalenie, kto był importerem towaru sprzedawanego Skarżącemu przez spółki E. oraz M.;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez niezastosowanie powołanego przepisu skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych wydanych z rażącym naruszeniem art. 210 § 1 i § 4 w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 124 w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. przez nieprawidłowe, sprzeczne, a nadto lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, polegające na tym, że organ oparł całe uzasadnienie na podstawie niekompletnych, sprzecznych i niespójnych logicznie zeznaniach świadków i na tej podstawie wyprowadził wnioski, które potwierdzały z góry przyjętą tezę organu, że Skarżący nie dokonał żadnych transakcji, jak również na oparciu zaskarżonej decyzji na zeznaniach świadków zgromadzonych w innych postępowaniach podatkowych, nie dokonując jednocześnie żadnych ustaleń własnych;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez niezastosowanie powołanego przepisu skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organów podatkowych, które zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 210 § 1 i § 4 w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 124 O.p. przez niepełne ustalenie zaskarżonej decyzji i pominięcie w uzasadnieniu kwestii związanych ze spółką [...].
3. W świetle tak sformułowanych podstaw kasacyjnych skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, domagając się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
4. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, nie zachodziły też warunki do umorzenia postępowania, stąd do rozstrzygnięcia pozostawały zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej.
5. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że zarzuty opiera wyłącznie na jednej podstawie kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. stanowiącej o naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty opisane w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej takiemu warunkowi nie odpowiada. Jako jedyny naruszony przepis procesowy Skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. czyli przepis pozwalający Sądowi pierwszej instancji na uchylenie zaskarżonego aktu po stwierdzeniu naruszenia nim przepisów prawa materialnego. Został on nadto powiązany z naruszeniem przepisów o charakterze materialnoprawnym, art. 86 ust 1 i ust 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT jak również art. 108 ust 1 ustawy o VAT, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia Organów w sprawie. Opis naruszenia wskazanych przepisów polegał "na uznaniu, że faktury VAT wystawione przez E. Sp. z o.o. i M.Sp. z o.o. na rzecz Skarżącego stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane", co wskazuje na polemikę z zasadnością ich zastosowania w stanie faktycznym sprawy.
6. W uchwale całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 wyrażono stanowisko, że "w sytuacji gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez WSA, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 P.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). W każdym bowiem postępowaniu przed organem władzy publicznej - a w szczególności przed sądem - obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania" (por. uchwała z 26 października 2009 r sygn. akt I OPS 10/09; wszystkie cytowane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądowych na stronie www.orzeczeniansa.gov.pl). Powyższe wskazuje, że błędne określenie procesowej podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje zarzutu skargi kasacyjnej w tym zakresie. Powyższe pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu orzekającemu w sprawie – opierając się na sformułowaniu zarzutu – uznać, że zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej stanowiły zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego w postaci ich nieprawidłowego zastosowania w stanie faktycznym sprawy i w taki sposób je rozpoznał.
7. Istotą sporu w sprawie pozostawały jednak ustalenia faktyczne i przebieg postępowania dowodowego, które skutkowało wnioskiem organów o nierzetelności faktur i zakwestionowaniu skarżącemu prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo E. sp. z o.o. w B. (dalej E.) oraz M. sp. z o.o. w W. (M.) i uznaniem, że zastosowanie winny znaleźć art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT oraz określenie podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust 1 ustawy o VAT z tytułu wystawienia faktur na sprzedaż towarów do tych podmiotów. Zarzucając zaskarżonemu wyrokowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej kwestionował oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi pomimo, że zaskarżona decyzja organu została wydana z naruszeniem szeregu przepisów postępowania podatkowego: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. (ten ostatni przepis został wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej).
8. Skarżący w skardze kasacyjnej powiązał powyższe zarzuty z brakiem zgromadzenia przez organy pełnego materiału dowodowego wobec pominięcia jego wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia 7 lutego 2014 r. W skardze kasacyjnej Skarżący wymienił i uzasadnił brak, jego zdaniem, zasadności nie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze świadków [...], nieznanej osoby będącej ochroniarzem R.K., notariusza, który sporządził akt sprzedaży spółki M. oraz dowodu z dokumentu w postaci aktu notarialnego tej sprzedaży. Skarżący domagał się także przeprowadzenia dowodu z konfrontacji R.K. z M.Ż. Wszystkie wskazane dowody stanowiły uzasadnienie dla tezy dotyczącej ustalenia miejsca znajdowania się dokumentów księgowych obu spółek oraz źródła pochodzenia towaru sprzedawanego przez te spółki skarżącemu.
9. Jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak formułowany zarzut Skarżącego, mimo rzeczywistego pominięcia przedmiotowych dowodów przez Organ przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie, nie podważył skutecznie ustaleń zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. Przede wszystkim teza dowodowa, na okoliczność której miałyby zostać przeprowadzone dowody pozostaje nieistotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazane naruszenia przepisów postępowania dotyczyły zaniechania działań w celu ustalenia "zasadniczo dwóch kluczowych okoliczności, tj. po pierwsze, miejsca znajdowania się dokumentów księgowych spółek E. i M., po drugie zaś, źródło pochodzenia towaru sprzedawanego przez ww. spółki Skarżącemu, w konsekwencji zaś nieustalenie stanu faktycznego w ww. zakresie oraz uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału w sprawie i odebrania prawa do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy." jak również "ustalenie, kto był importerem towaru sprzedawanego Skarżącemu przez spółki E. i M.".
10. Wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji ocenił w zaskarżonym wyroku naruszenia przepisów postępowania podatkowego w zakresie wymienionych wyżej przepisów. Na stronie 19 i 20 uzasadnienia ocenił zasadność przeprowadzenia wskazanych dowodów. Jakkolwiek odwołał się w tym zakresie do argumentacji zawartej w uzasadnieniu postanowień z 11 marca 2014 r. oddalających przedmiotowe wnioski dowodowe skarżącego, to wydaje się za zasadne dodatkowe uzasadnienie ich oddalenia, w kontekście zarzutu naruszenia takim działaniem art. 188 O.p. Przepis ten stanowi bowiem, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Skarżący z tym zarzutem wiąże ocenę naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym.
11. Niewątpliwie art. 188 O.p. koresponduje z art. 123 § 1 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona może więc bezpośrednio oddziaływać na przebieg postępowania dowodowego. Aktywna rola strony w odtwarzaniu stanu faktycznego sprzyja realizacji zasady prawdy materialnej. Istnieje zatem obowiązek uwzględnienia jej żądania dotyczącego przeprowadzenia nowego dowodu, jeżeli tylko jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Jednak dowód można pominąć, jeśli nie pozostaje w istotnym związku z okolicznościami, które trzeba ustalić. O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyduje treść normy prawa materialnego determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych (por. wyroki NSA z 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1032/06; z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1313/08). Ocenia to organ podatkowy, a jego ocena w tym zakresie podlega kontroli instancyjnej i sądowej. Odmienne stanowisko skutkowałoby wnioskiem, że z uwagi na inicjatywę dowodową strony, postępowanie dowodowe mogłoby nie mieć perspektywy jego zakończenia.
12. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do postępowania w sprawie, podkreślić należy, że istotą sporu pozostaje stanowisko kwestionowanej decyzji co do możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki M. oraz E. oraz tych wystawionych przez skarżącego na ich rzecz. Zgodnie z art. 86 ust 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniami, które nie mają w sprawie zastosowania. Nie budzi żadnych wątpliwości, że chodzi rzeczywiste transakcje gospodarcze pomiędzy podmiotami działającymi w takim charakterze, co potwierdzają wystawione na tę okoliczność faktury VAT.
13. Dla zachowania prawa do odliczenia VAT naliczonego w zakwestionowanych fakturach skarżący miał obowiązek wykazać, że sporne faktury są rzetelne przedmiotowo i podmiotowo tj. że odzwierciedlają dostawy towaru wskazanego na fakturach dokonywane pomiędzy podmiotami tam wymienionymi. Tymczasem przeprowadzone postępowanie dowodowe w odniesieniu do osób reprezentujących dostawców jako osoby prawne (również nabywców) wykazało, że wprost zaprzeczyły one, by spółki prowadziły jakąkolwiek działalność gospodarczą. Dotyczy to Z.W. (udziałowca i członka zarządu E, w okresie od sierpnia 2008 r. do sierpnia 2009 r.) oraz jego następcy, M.P., którzy zeznali, że spółka w istocie nie prowadziła działalności gospodarczej, poza wystawianiem faktur. Podobnie wyglądała działalność spółki M. R.K., jedyny udziałowiec i prezes jednoosobowego zarządu w okresie od września 2009 do maja 2010 r. i jego następca, M.Ż. Nadto wobec spółki E. wydane zostały decyzje, w których podatek od towarów i usług z tytułu faktur wystawionych na rzecz skarżącego zakwalifikowany został jako podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust 1 ustawy o VAT.
14. Z zaskarżonej decyzji wynika, że na okoliczność działalności spółki M., jej reprezentant, R.K., został przesłuchany dwukrotnie w tym postępowaniu; przesłuchany 27 września 2011 r. wykazał się zerową wiedzą o działalności spółki. Twierdził, że dokumentację księgową prowadziła p. "[...]-sia", której jakichkolwiek danych w sposób mało racjonalny nie potrafił wskazać. Przesłuchany ponownie w obecności pełnomocnika skarżącego wiele okoliczności sobie przypomniał, co poddawało w wątpliwość źródło tej wiedzy. Organ szczegółowo wypunktował nieścisłości w zeznaniach pomiędzy obu przesłuchaniami. Organ zamierzał także przesłuchać M.Ż., ale świadek się nie stawił, stąd wykorzystano jego zeznania z 25 października 2013 r., w trakcie których zeznał, że był bezrobotny kiedy nabywał spółkę, transakcję polecił mu sąsiad w zamian za "pensję" w wysokości 2000 zł. Posiadał znikomą wiedzę o działalności spółki.
15. W zakresie działalności spółki E. organ przesłuchał Z.W., który przyznał, że spółka nie prowadziła rzeczywistej działalności; a faktury dawał mu do podpisu W.K. – on też w pewnym momencie przyprowadził nowego nabywcę, M.P.. Z zeznań tego ostatniego, przesłuchanego w postępowaniu kontrolnym 29 kwietnia 2010 r. wynikało, że spółka nie prowadziła działalności, a on sam nie wykazywał żadnej wiedzy w tym zakresie. Nadto w sposób mało prawdopodobny i racjonalny tłumaczył zaginięcie wszystkich dokumentów spółki.
16. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji ocenił przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie, jako wystarczające do ustalenia istotnych okoliczności dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wnioski dowodowe skarżącego, który – wbrew twierdzeniom samych przedstawicieli spółek, potwierdzających brak rzeczywistej działalności kierowanych przez siebie podmiotów – zmierzał do poszukiwania dokumentacji spółek, uznać należało za nieistotne. Na marginesie wskazać tylko należy, że przedmiotowe spółki były kontrahentami skarżącego, który mógł wprost ustalić u źródła, znajdują się dowody na potwierdzenie rzeczywistej współpracy z tymi podmiotami. W tym kontekście zarzuty procesowe, które sformułowane zostały w skardze kasacyjnej należało uznać za niezasadne.
17. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako nieuzasadnione należało ocenić zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 120 O.p. (zasady praworządności), art. 121 § 1 O.p. (zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych), art. 122 O.p. (zasady legalizmu), art. 123 § 1 O.p. (zasady czynnego udziału strony) i art. 124 O.p. (zasada przekonywania) w powiązaniu z przepisami je precyzującymi w postaci art. 180 § 1O.p., art. 187 § 1 O.p. bowiem organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej poprzez zupełne zgromadzenie istotnego materiału dowodowego i jego pełne rozpatrzenie. Jak wskazano to wyżej wszystkie zarzuty procesowe koncentrowały się wokół nieuwzględnionych wniosków dowodowych.
18. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wynikającego z materiału dowodowego braku możliwości dostarczenia (jak i sprzedaży na ich rzecz) przez spółki towarów wskazanych na spornych fakturach, akceptując ustalenie, że podmioty te w analizowanym okresie w ogóle nie prowadziły działalności gospodarczej, a tym samym nie mogły dokonywać dostawy towarów na rzecz Skarżącego. Zaakceptował tym samym stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, opierając się na jej uzasadnieniu. Z tego tytułu za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 210 § 1 i 4 O.p.
19. Odnosząc się do kwestii braku ustaleń co do rzeczywistego źródła pochodzenia towaru należy odwołać się do ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, że nie jest rzeczą organów podatkowych poszukiwanie źródła pochodzenia towarów w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości organy wykazały, że towar ten nie mógł pochodzić od podmiotu, który wystawił faktury uwzględnione przez skarżącą w rozliczeniu podatku od towarów i usług (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1954/15). W tym kontekście trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił okoliczność dostaw zrealizowanych na rzecz spółki.
20. Podniesione przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie podważyły dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego, kompletności materiału dowodowego oraz oceny zgromadzonego w tym postępowaniu materiału dowodowego w zakresie dotyczącym spornych faktur. W rezultacie Skarżący nie podważył skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe, zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji. Skoro zaś miarodajne pozostało ustalenie, że transakcje udokumentowane spornymi fakturami nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, uprawnione było zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 108 ust 1 ustawy o VAT.
21. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. W wyroku nie zawarto postanowienia o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na brak wniosku strony przeciwnej w tym zakresie, zgodnie z art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło