I FSK 1757/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bożena Dziełak, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 312/17 w sprawie ze skargi B.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz B. R. kwotę 2186 (dwa tysiące sto osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 312/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 27 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. 2. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu decyzją z 27 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 26 września 2016 r., w której na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej "u.p.t.u.") zakwestionowano Skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. G. B. R. prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez G.. Organ stwierdził bowiem, że faktura wystawiona przez tę firmę nie odpowiadała rzeczywistości. 3. Sąd pierwszej instancji uznał skargę Skarżącego za niezasadną. Zdaniem tego Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego stanowisko organów, iż zakwestionowane faktury nie dokumentują faktycznych transakcji, jest prawidłowe. 4. Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej "p.p.s.a." Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie zastosowanie tych przepisów i zaakceptowanie w uzasadnieniu wyroku przez WSA we Wrocławiu naruszenia w postępowaniu podatkowym niżej wymienionych przepisów ustawy z 29 sirpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. dalej jako: "O.p."), tj.: - art. 2a O.p. poprzez nie zastosowanie tego przepisu; - art. 21 § 3 i 3a O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przy ustalaniu wysokości podstawy opodatkowania i wysokości podatku, gdy zastosowany powinien być przepis art. 21 § 2 O.p. ; - art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego poprzez interpretowanie wszystkich wątpliwości na niekorzyść strony; - art. 125 §1 i 2 O.p. w zw. z art. 139 § 1 O.p. poprzez nie zastosowanie tych przepisów i prowadzenie postępowania z naruszeniem tych przepisów; - art. 180 § 1, art. 192 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie za udowodniona okoliczność, że strona nie dokonała zakupu towaru od wskazanej Firmy nie przedstawiając w tym zakresie żadnych dowodów, nie uznając wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez stronę w tym przesłuchania strony i przedstawionych przez stronę rejestru zakupu faktur VAT, które zobowiązana była prowadzić oraz faktur sprzedaży zakupionych towarów, które organ uznał, że nie zostały zakupione; - art. 123, art. 187 § 1 , 2 , 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów niezapewnienie stronie czynnego udziału w trakcie prowadzonego postępowania, nie zebraniu w postępowaniu podatkowym materiału dowodowego, który potwierdzałby racje tego organu i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego, które potwierdzałoby racje i wyjaśnienia strony. Nie przedstawienie stronie postepowania żadnego postanowienia o przeprowadzeniu dowodu w prowadzonym postępowaniu jak również nie przedstawienie stronie faktów, które były znane organowi z urzędu; - art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ podatkowy nie dokonał należytej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego określenia podstawy opodatkowania i wysokości podatku i nie wskazania w oparciu, o jakie dowody przedstawione przez organ okoliczności zostały jego zdaniem udowodnione; - art. 210 §1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie , gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, w tym w żaden sposób nie uzasadnia, w jaki sposób zdaniem organu podatkowego strona skarżąca niewłaściwe zastosowała wskazane w sentencji decyzji przepisy prawa na podstawie, których wydano decyzje w tym: art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12 u.p.t.u. II. prawa materialnego:, tj. -art. 29 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznaniu, że strona skarżąca niewłaściwe ustaliła podstawę opodatkowania; - art. 186 lit. a Dyrektywy VAT 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U..UE L z 11 grudnia 2006 r. ) w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sprzeczne ze stanem faktycznym uznanie i pozbawienie strony skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego; - art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1a u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i ustaleniu innych kwot podatku podlegających obniżeniu; - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez zastosowanie tego przepisu, który nie powinien być stosowany; - art. 99 ust. 12 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji określającej zobowiązanie za sporne miesiące, gdy zobowiązanie wynika ze złożonych deklaracji. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł o oddalenie tej skargi oraz o zasądzenie od Skarżącego na jego rzecz koszów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w postępowaniu kasacyjnym zobowiązany jest z urzędu brać pod rozwagę nieważność postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził istnienie przesłanki nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skład sądu orzekającego sprzeczny był bowiem z przepisami prawa, gdyż inny był skład sądu przy orzekaniu, a inny skład podpisał uzasadnienie orzeczenia. Uzasadnienie orzeczenia zostało podpisane przez sędziego Z. Łobodę, tymczasem ten sędzia nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia. Taka sytuacja narusza art. 16 § 1 w związku z art. 143 p.p.s.a. 6.2. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów z zastrzeżeniem nie mającym znaczenia w tej sprawie. Co istotne wyrok składa się z sentencji i uzasadnienia, które nie zawsze co prawda jest elementem obligatoryjnym wyroku, gdyż w sprawach, w których oddalono skargę uzasadnienie sporządza się na wniosek strony złożony w określonym terminie (art. 141 § 1 p.p.s.a). Z art. 143 p.p.s.a. wyraźnie jednak wynika, że uzasadnienie wyroku podpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Podpisanie uzasadnienia orzeczenia przez sędziego, który nie brał udziału w wydaniu wyroku narusza zatem wskazane wyżej przepisy o składzie sądu i stanowi przesłankę nieważności postępowania określoną w art. art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. 6.3. Wobec powyższego należało na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 186 p.p.s.a uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z 203 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z § 4 i art. 209 p.p.s.a.