I FSK 1795/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej N. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 317/17 w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 stycznia 2017 r. nr 2401-SW1.4303.25.2016.2 2401-17-001765 w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r. postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne, 2) znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od 14 sierpnia 2018 r., 3) umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 317/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę N. sp. z o.o. w likwidacji (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej "organ") z 5 stycznia 2017 r. w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Od powyższego wyroku Spółka wywiodła skargę kasacyjną (data wniesienia skargi kasacyjnej - 28 sierpnia 2017 r., k. 62). Postanowieniem wydanym na rozprawie 7 lipca 2020 r. (k. 110) Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Ujawniono bowiem, że w Spółce nieobsadzona pozostaje funkcja likwidatora, a Sąd Rejonowy w Częstochowie XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego ustanowił kuratora w celu powołania likwidatora. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zwrócić się do ww. sądu rejestrowego o podanie informacji czy został powołany likwidator Skarżącej. Podjęte w tym zakresie czynności procesowe doprowadziły do ustalenia, że funkcja likwidatora Skarżącej ciągle pozostaje nieobsadzona (zob. pisma Sądu Rejonowego w Częstochowie XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego: z 22 lipca 2020 r., k. 113, oraz z 5 kwietnia 2022 r., k. 120). Następnie pismem z 29 kwietnia 2022 r. (k. 123) Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 31 § 1 i 3 P.p.s.a., wezwał Skarżącą do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wniesioną skargą kasacyjną, poprzez powołanie likwidatora, w terminie 6 miesięcy od daty doręczenia wezwania, pod rygorem zniesienia postępowania kasacyjnego w zakresie dotkniętym brakami. Przedmiotowe wezwanie zostało uznane za doręczone 19 maja 2022 r. na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. z uwagi na niepodjęcie przez Spółkę korespondencji sądowej z placówki pocztowej mimo dwukrotnego awizowania przesyłki (k. 124). Na skutek powyższego wyznaczony w wezwaniu termin upłynął 19 października 2022 r. Mimo to Spółka nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Również z treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej "KRS") nie wynika, aby w Spółce został powołany likwidator (zob. wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego zawierający informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców wg stanu na dzień 8 listopada 2022 r.). Uznać zatem należy, że braki w składzie organów Skarżącej uniemożlwiające jej działanie nie zostały usunięte mimo stosownego wezwania sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca jest osobą prawną, mającą formę prawną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (aktualnie w likwidacji). Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji kompetencje organu uprawnionego do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania przejmują i prowadzą likwidatorzy (art. 283 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych [tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1467, ze zm.], dalej "K.s.h."). Likwidatorami w przypadku tego rodzaju spółki co do zasady są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników, bądź też orzeczenie sądu rejestrowego stanowią inaczej (art. 276 K.s.h.). Jak wynika z treści wpisów ujawnionych w KRS w uchwale zgromadzenia wspólników Spółki z 18 lipca 2016 r. o jej rozwiązaniu sposób reprezentacji Spółki określono jako "likwidator jednoosobowo", a na likwidatora powołano dotychczasowego prezesa zarządu Spółki – J.Ł. Ww. został jednakże odwołany z tej funkcji, na co wskazuje treść wpisu w KRS z 14 sierpnia 2018 r. Od tego też momentu w KRS brak jest informacji o osobie likwidatora Spółki. Z uwagi na to, że braki w składzie organów osoby prawnej mają charakter usuwalny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a., wyznaczył Skarżącej termin do ich uzupełnienia (poprzez powołanie likwidatora). Wezwanie zostało doręczone w trybie zastępczym 19 maja 2022 r., zatem sześciomiesięczny termin w nim zakreślony upływał 19 października 2022 r. Mimo to wezwanie nie zostało wykonane. Zgodnie z art. 31 § 1 P.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W myśl zaś § 3 art. 31 cytowanej ustawy jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Mając na względzie ten przepis, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowanie kasacyjne nie może się toczyć, gdy będąca jego stroną Spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu. W takiej sytuacji konieczne było zniesienie postępowania kasacyjnego w zakresie, w jakim toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez Spółkę możliwości działania w tym postępowaniu, co miało miejsce 14 sierpnia 2018 r., tj. w dniu ujawnienia w KRS informacji o wykreśleniu wpisu dotyczącego J.Ł. jako likwidatora Spółki. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ w okolicznościach sprawy brak w składzie organu powołanego do reprezentacji Spółki zaistniał już po skutecznym zainicjowaniu postępowania kasacyjnego, należy uznać, że skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona (brak jest podstaw do jej odrzucenia), jednak powstała sytuacja uniemożliwia kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie. W takim przypadku konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako bezprzedmiotowego. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 128 § 1, art. 31 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie, zniósł postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną Spółki w zakresie, w jakim toczyło się ono po 14 sierpnia 2018 r. oraz umorzył postępowanie kasacyjne.